Sự phụ thuộc của Mỹ vào con chip nhập khẩu từ Đài Loan

Đài Loan hiện giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, nổi bật ở các dòng chip logic thế hệ mới và năng lực gia công con chip theo hợp đồng ở trình độ công nghệ cao. Đây là những linh kiện cốt lõi phục vụ các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng trung tâm dữ liệu.

Trên thực tế, Mỹ chiếm ưu thế ở khâu thiết kế chip AI nhưng năng lực sản xuất con chip tiên tiến phát triển chậm hơn, khiến phần lớn công suất chế tạo các dòng chip tinh vi nhất tập trung tại Đài Loan.

Trong bối cảnh đó, Đài Loan trở thành nguồn cung quan trọng cho cơn sốt AI tại Mỹ. Diễn biến này góp phần thúc đẩy thặng dư thương mại của Đài Loan tăng mạnh, đặc biệt với Mỹ và các nhóm hàng liên quan AI.

Đồ thị thông tin dưới đây phác họa bức tranh thương mại chip giữa Đài Loan và Mỹ, cho thấy Mỹ ngày càng phụ thuộc vào nguồn con chip nhập khẩu từ vùng lãnh thổ này.

Trong giai đoạn từ tháng 11/2022 đến tháng 11/2025, tổng thặng dư thương mại của Đài Loan tăng từ 51 tỷ USD lên 144 tỷ USD. Trong đó, thặng dư thương mại với Mỹ tăng từ 29 tỷ USD lên 138 tỷ USD. Thặng dư ở nhóm “thiết bị xử lý dữ liệu và mạch tích hợp” tăng từ 12 tỷ USD lên 150 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu con chip AI sản xuất tại Đài Loan của Mỹ tăng từ 6,8 tỷ USD lên 110 tỷ USD trong cùng giai đoạn.

Những năm qua, dù Mỹ đã tăng mạnh đầu tư để nâng năng lực sản xuất con chip AI trong nước thông qua trợ cấp theo Đạo luật CHIPS, nước này được dự báo chưa thể sớm đạt được sự tự chủ trong lĩnh vực.

Do đó, các nhà phân tích cho rằng nếu căng thẳng ở eo biển Đài Loan leo thang, hệ sinh thái AI của Mỹ có thể đối mặt rủi ro mang tính hệ thống, như đứt gãy chuỗi cung ứng, cản trở đổi mới sáng tạo và làm suy yếu vai trò dẫn dắt về công nghệ của Mỹ ngay giữa thời điểm then chốt của cuộc đua AI toàn cầu.