Xung đột Mỹ - Iran gây ra cú gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất lịch sử

Theo phân tích của công ty tư vấn Rapidan Energy, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đã bị gián đoạn trong 9 ngày qua, khi dòng chảy dầu thô qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Giá dầu thô đã có lúc tăng lên gần mức 120 USD/thùng trong phiên giao dịch ngày 9/3 khi chiến sự tiếp tục leo thang và lan rộng ở Vùng Vịnh.

Trước đây, sự gián đoạn lớn nhất là trong cuộc khủng hoảng Suez năm 1956 khi Anh, Pháp và Israel tấn công bán đảo Sinai của Ai Cập, làm gián đoạn khoảng 10% nguồn cung dầu toàn cầu lúc bấy giờ.

Sự gián đoạn do việc đóng cửa eo biển Hormuz hiện nay cũng lớn gấp gần 3 lần cú sốc do lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Arab năm 1973, khi đó làm gián đoạn khoảng 7% nguồn cung toàn cầu.

Điểm khác biệt lớn giữa cú sốc nguồn cung do cuộc chiến Mỹ - Iran và các cuộc khủng hoảng trước đây là thế giới hiện không có công suất sản lượng thay thế để giải quyết vấn đề này.

Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) nắm giữ phần lớn khả năng sản xuất dầu dự phòng, nhưng các đã bị chặn khỏi thị trường dầu toàn cầu do việc đóng cửa Hormuz.

Các nhà phân tích của Rapidan viết trong một báo cáo: "Cuộc xung đột không chỉ làm gián đoạn một phần lớn nguồn cung toàn cầu mà còn đồng thời làm gián đoạn các nhà sản xuất có khả năng sản xuất dự phòng lớn nhất. Kết quả là một thị trường không có vùng đệm. Không có nhà sản xuất nào sẵn sàng can thiệp”.

Điều này có nghĩa là thị trường dầu toàn cầu sẽ cần phải cân bằng thông qua sự suy giảm nhu cầu khi giá dầu tăng cao - theo báo cáo.

Rapidan nêu rõ Dự trữ Dầu lửa Chiến lược (SPR) của Mỹ là "hữu hạn và không đủ để bù đắp hoàn toàn" lượng dầu bị kẹt trong Vịnh Ba Tư do việc đóng cửa Hormuz. Hiện tại, SPR có 415 triệu thùng, tương đương khoảng 58% tổng công suất được ủy quyền của dự trữ này là 714 triệu thùng - theo Bộ Năng lượng Mỹ.

Phản hồi câu hỏi của hãng tin CNBC, một quan chức Nhà Trắng nói rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump tin "thị trường dầu vẫn đang đủ cung và nếu cần hành động, chúng tôi sẽ hành động”.

Theo Rapidan, các quốc gia thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) sẽ đương đầu sức ép phải xả dự trữ dầu lửa chiến lược của họ vì đây là "lựa chọn phản ứng nguồn cung duy nhất còn lại”.

Các bộ trưởng tài chính của nhóm 7 nền công nghiệp phát triển (G7) đã họp vào ngày 9/3 để thảo luận về việc phối hợp xả dự trữ dầu, nhưng chưa đi đến quyết định. Ngày 10/3, bộ trưởng năng lượng của khối này sẽ tiếp tục thảo luận.