Nghị định số 147/2024/NĐ-CP quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng sau một thời gian áp dụng đã bộc lộ không ít bất cập, gây vướng mắc cho công tác quản lý. Trước thực trạng này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang chủ trì sửa đổi quy định, trong đó trọng tâm là hoàn thiện cơ chế pháp lý riêng biệt đối với các dòng game phục vụ thi đấu thể thao điện tử (esports)...

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang sửa đổi Nghị định số 147/2024/NĐ-CP ngày 9/11/2024 của Chính phủ quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Một trong những nội dung đáng ý chú ý là việc hoàn thiện cơ chế quản lý đối với trò chơi điện tử sử dụng trong thi đấu thể thao điện tử (game sports).

Nghị định số 147/2024/NĐ-CP đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường quản lý hoạt động cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Đặc biệt là việc định danh người sử dụng, trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và phân cấp quản lý nhà nước.

Tuy nhiên, một số quy định về thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị chưa được điều chỉnh kịp thời theo mô hình tổ chức mới, dẫn đến phát sinh khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

 CÓ QUY ĐỊNH NHƯNG VẪN THIẾU HƯỚNG DẪN CỤ THỂ

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, quá trình tổng kết thi hành Nghị định số 147/2024/NĐ-CP đã phát sinh một số vướng mắc, khó khăn trong triển khai thi hành, đặc biệt là lĩnh vực quản lý cung cấp, sử dụng dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng.

Những vướng mắc này liên quan đến cơ chế bảo vệ người chơi, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển ngành.

Theo đó, Nghị định 147 quy định phân loại độ tuổi còn chưa cụ thể. Các tiêu chí phân loại độ tuổi (00+, 12+, 16+, 18+) cần tiếp tục được hoàn thiện để mô tả sát thực tế hơn các yếu tố bạo lực giả tưởng, hình ảnh, âm thanh trong các game hiện đại, tạo thuận lợi cho khâu thẩm định, dán nhãn và theo kịp chuẩn phân loại của các quốc gia  trên thế giới.

Đặc biệt, hiện nay còn thiếu quy định hướng dẫn về quản lý trò chơi trong thể thao điện tử và nền tảng số có tính năng cho phép người sử dụng khởi tạo và phân phối trò chơi điện tử. Sự phát triển của các mô hình giải trí mới đã vượt xa khung pháp lý hiện hành.

Các giải đấu thể thao điện tử (esports) diễn ra phổ biến nhưng văn bản hiện hành quy định về trò chơi sử dụng trong thi đấu esports, cũng như trách nhiệm kiểm soát nội dung trò chơi dùng cho giải đấu còn thiếu.

Xu hướng phát triển các nền tảng số cho phép người chơi tự tạo, đăng tải, chia sẻ game trên nền tảng (UGC) đang phát triển nhưng cần bổ sung quy định bắt buộc doanh nghiệp phải có bộ lọc kiểm duyệt để ngăn chặn nội dung độc hại…

Những vướng mắc trên xuất phát từ việc hệ thống pháp luật hiện hành chưa theo kịp với tốc độ phát triển của công nghệ và thực tiễn. Một số quy định chưa được cập nhật kịp thời để điều chỉnh các hoạt động cung cấp dịch vụ qua ứng dụng, cũng như nội dung do AI tạo ra.

Công tác phối hợp liên ngành cũng còn những hạn chế nhất định. Quản lý hoạt động trên môi trường mạng liên quan đến nhiều lĩnh vực như thương mại điện tử, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ trẻ em. Tuy nhiên, cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan liên quan chưa thực sự đồng bộ, đặc biệt là việc kết nối, khai thác dữ liệu giữa hệ thống định danh điện tử quốc  gia (VNeID) với các nền tảng của doanh nghiệp còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và xác thực thông tin người dùng.

Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng dự thảo nhằm hoàn thiệp cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho phát triển ngành công nghiệp văn hóa. Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân; bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.

CHUẨN HÓA KHÁI NIỆM VỀ GAME ESPORT

Dự thảo tờ trình gồm 34 điều, trong đó sửa đổi theo hướng hoàn thiện hệ thống tiêu chí phân loại trò chơi điện tử theo độ tuổi; trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc công khai kết quả phân loại để người sử dụng dễ dàng nhận biết trước khi tham gia trò chơi.

Quy định giới hạn người chơi là trẻ em (dưới 16 tuổi) chỉ được chơi game 60 phút/ngày thay vì 180 phút/ngày như hiện hành….

Doanh nghiệp phải có ít nhất 1 hệ thống máy chủ đặt tại Việt Nam để quản lý thanh toán, lưu trữ thông tin người chơi và phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, lưu trữ dữ liệu…

Ngoài ra, dự thảo quy định cơ chế để thúc đẩy phát triển trò chơi điện tử trên mạng mang bản sắc văn hóa Việt Nam như cho phép phát hành thử nghiệm, hưởng ưu đãi về thuế, đầu tư…

Đặc biệt, Điều 48 dự thảo nêu rõ: Trò chơi điện tử trên mạng sử dụng trong thi đấu thể thao điện tử (game esport) là trò chơi điện tử được cơ quan có thẩm quyền công nhận đủ điều kiện để thi đấu thể thao điện tử tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về thể dục, thể thao, có hệ thống luật chơi được chuẩn hóa theo hệ thống tổ chức giải đấu.

Góp ý dự thảo, một số công ty công nghệ băn khoăn định nghĩa về game esport. Có ý kiến đề nghị sửa đổi là “trò chơi điện tử được cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành về thông tin điện tử công nhận đủ điều kiện thi đấu thể thao điện tử theo tiêu chí, thành phần, trình tự, thủ tục và thời hạn do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định…”.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết đã điều chỉnh khái niệm như trên. Quy định này nhằm bảo đảm việc xác định trò chơi điện tử sử dụng trong thi đấu thể thao điện tử phải tuân thủ pháp luật chuyên ngành. Không phải mọi trò chơi điện tử đều mặc nhiên được xác định là game esport chỉ trên cơ sở được doanh nghiệp phát hành hoặc tổ chức giải đấu lựa chọn.

“Quy định này không đặt ra cơ chế, thủ tục công nhận độc lập mà chỉ dẫn chiếu đến thẩm quyền và điều kiện được xác định theo pháp luật về thể dục thể thao”, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh.

Có ý kiến đề nghị quy định “điểm thưởng có thể được sử dụng để đổi vật phẩm dịch vụ, tiện ích trong hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ cùng một doanh nghiệp hoặc tổng công ty/tập đoàn, với điều kiện không được quy đổi ngược thành tiền mặt hoặc tài sản có tính thanh khoản bên ngoài hệ sinh thái đó".

Tuy nhiên, theo cơ quan soạn thảo, nếu cho phép điểm thưởng được luân chuyển, sử dụng để trao đổi lấy các vật phẩm, hàng hóa, dịch vụ khác trong cả hệ sinh thái/tập đoàn (ngoại phạm vi trò chơi đó), điểm thưởng sẽ mang đặc tính của ví điện tử hoặc phương tiện thanh toán nội bộ.

“Việc này vô tình tạo kẽ hở cho các hành vi lợi dụng trò chơi điện tử để kinh doanh tài sản ảo, hình thành các cơ chế đổi thưởng biến tướng (như đổi lấy voucher mua sắm, điện thoại, dịch vụ giá trị cao ...) đi ngược lại mục tiêu quản lý và bảo vệ người chơi (kể cả trong cùng tập đoàn hay công ty mẹ - con)”, cơ quan soạn thảo nêu rõ.