
“Tăng trưởng tín dụng thiếu ổn định, không những gây khó khăn cho doanh nghiệp mà còn gây áp lực cho việc kiểm soát CPI”.
Đây là đánh giá được đưa ra tại phiên họp thứ 35 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, diễn ra cuối tuần qua.
Cụ thể, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đánh giá tình hình thực hiện nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2010 phục vụ phiên họp trên cho rằng, thị trường tín dụng từ đầu năm 2010 diễn biến thiếu ổn định.
Sự thiếu ổn định đó được báo cáo dẫn ở mức tăng thấp, chỉ 5,58% trong 4 tháng đầu năm so với tháng 12/2009, bình quân 1,4%/tháng; và trong 5 tháng tiếp theo, tín dụng tăng 13,92%, bình quân 2,78%/tháng, riêng tháng 9 tăng khoảng 4,5%.
Mức tăng trưởng tín dụng trong tháng 9 cũng là cao nhất kể từ đầu năm. Tính chung tăng trưởng 9 tháng đạt khoảng 19,5%.
Theo kế hoạch, nếu tăng trưởng tín dụng năm 2010 tăng 25% thì 3 tháng cuối năm sẽ tăng bình quân 1,83%/tháng, Ủy ban Kinh tế dự tính.
Điểm lại trong 9 tháng qua, theo dữ liệu mà Ủy ban Kinh tế đưa ra, tăng trưởng tín dụng 4 tháng đầu năm ở mức thấp, cả ở mức tăng bình quân qua các tháng. Điều này một phần được giải thích từ thay đổi lớn trong lãi suất cho vay. Bước sang năm 2010, khi không còn chính sách hỗ trợ kích cầu như trong năm 2009, doanh nghiệp vay vốn phải đối diện với lãi suất cho vay thực tế của thị trường.
Bên cạnh đó, diễn biến những năm qua cho thấy tăng trưởng tín dụng 3 tháng đầu năm thường ở mức thấp, do ảnh hưởng từ các kỳ nghỉ lễ và tính thời vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, mấu chốt của tín dụng tăng trưởng thấp trong thời gian nói trên vẫn là lãi suất cao. Ngày 7/5/2010, Chính phủ đã có nghị quyết, trong đó đưa ra yêu cầu Ngân hàng Nhà nước cần có biện pháp để khẩn trương hạ lãi suất huy động xuống khoảng 10%, lãi suất cho vay xuống 12%. Theo Ủy ban Kinh tế, đến nay mục tiêu này vẫn chưa đạt được, gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và ảnh hưởng đến niềm tin của thị trường.
Giải thích tại phiên họp trên, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu nói rằng lãi suất cao là khó khăn trong nhiều năm qua, đặc biệt là từ năm 2004 trở lại đây. Điều này gắn với thực tế là kinh tế vĩ mô vẫn chưa ổn định, và lạm phát cao đi cùng với tăng trưởng kinh tế khiến hạ lãi suất là một bài toán khó.
Sau chỉ đạo trên của Chính phủ, đầu tháng 7, thị trường đón đợt hạ lãi suất của các ngân hàng thương mại (lãi suất huy động VND từ khoảng 11,5% - 12%/năm được rút về tối đa 11,2%/năm; lãi suất cho vay có từ 12,5% - 15%/năm theo các đối tượng doanh nghiệp và chính sách ưu đãi cụ thể).
Và sắp tới, từ 15/10 này, các ngân hàng dự kiến sẽ hạ lãi suất huy động VND từ mức cao nhất 11,2%/năm xuống tối đa 11%/năm.
Tuy nhiên, những điều chỉnh trên là chưa đủ mạnh và lãi suất thực tế theo đánh giá của Chính phủ vẫn ở mức cao so với khả năng tiếp cận của doanh nghiệp.
Cũng theo đánh giá của Chính phủ, một điểm lưu ý trong thời gian qua là huy động VND của hệ thống ngân hàng tăng rất cao (khoảng 23,3% tính đến hết tháng 8), nhưng lãi suất cho vay VND không giảm,
cho thấy nhu cầu VND rất lớn
.
Trong tờ trình gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ cũng phân tích rằng tăng trưởng tín dụng nói chung là tương đối hợp lý, nhưng tăng trưởng tín dụng bằng VND là khá thấp (11,2% tính đến hết tháng 8), trong khi tăng trưởng tín dụng bằng ngoại tệ cao. Riêng mức tăng trưởng tín dụng ngoại tệ lên tới khoảng 40,1% tính từ đầu năm đến hết tháng 8, theo tờ trình, cũng cho thấy một bất cập khác, dù Ngân hàng Nhà nước đã triển khai
những biện pháp chặn dòng
từ tháng 6.
Về đánh giá chung, Chính phủ cũng cho rằng tăng trưởng tín dụng bằng VND khá thấp, lại chủ yếu tập trung vào quý 2 nên các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc vay vốn cho sản xuất trong những tháng đầu năm; mặt khác mặt bằng lãi suất hiện vẫn còn tương đối cao.
Sau nửa tháng thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về giảm lãi suất tiền gửi, tiền vay, đến nay có 28 ngân hàng thương mại nhập cuộc, nhiều doanh nghiệp bắt đầu được giải ngân với mức giảm khoảng 0,5 -1 điểm phần trăm/năm. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng để ổn định mặt bằng lãi suất, bên cạnh tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận với doanh nghiệp thì cần phải song song xử lý các vấn đề khác như phân bổ tín dụng hiệu quả, giảm chi phí rủi ro, giải phóng nguồn vốn ứ đọng trong nợ xấu. Cùng với đó, phát triển thị trường mua bán nợ và trái phiếu doanh nghiệp để giảm tải cho hệ thống ngân hàng.
Ngân hàng Nhà nước đang triển khai đồng thời hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, đáo hạn vào tháng 5/2027 và mở thêm kênh mua USD giao ngay. Hai biện pháp này được kỳ vọng giảm áp lực thanh khoản mùa quyết toán cuối năm và Tết Nguyên đán, từ đó giảm nguy cơ lãi suất liên ngân hàng tăng đột biến như cuối 2025, đầu 2026...
Các chuyên gia cho rằng, giảm chi phí vốn của ngân hàng chỉ là biện pháp trước mắt để hạ lãi suất cho vay. Về lâu dài, cần phát triển thị trường trái phiếu đủ sâu, có thanh khoản và được nhà đầu tư tin tưởng. Qua đó chia sẻ gánh nặng cung ứng vốn trung và dài hạn, giảm rủi ro cho hệ thống ngân hàng và tạo “chiếc lốp dự phòng” khi tín dụng ngân hàng bị gián đoạn…
Khi chưa xây dựng được niềm tin với thị trường thì doanh nghiệp phát hành trái phiếu luôn trông chờ vào ngân hàng bão lãnh, mua lại, cung cấp dịch vụ khác. Như vậy, kênh vốn này và tín dụng mãi trong tình trạng "tuy hai mà một"...
Việc 28 ngân hàng thông báo giảm lãi suất cho vay được kỳ vọng giảm áp lực chi phí vốn cho doanh nghiệp nhưng một số cho rằng khó có thể được thụ hưởng ngay chính sách này. Khá nhiều doanh nghiệp mong muốn mặt bằng lãi suất hợp lý, ổn định để chủ động kế hoạch kinh doanh thay vì lãi suất vừa thất thường, vừa khó tiếp cận...
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…
Chính phủ sẽ chỉ đạo xây dựng các công cụ thu hút vốn đầu tư trung và dài hạn để tạo điều kiện, có các cơ sở và công cụ tài chính cho các nhà đầu tư như phát triển trung tâm tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đó là khẳng định của người đứng đầu Chính phủ.