Mùa mưa bão đang đến gần, những chuyến ra khơi của ngư dân trên ngư trường xa càng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Giữa biển động, khi tai nạn lao động hay bệnh cấp tính xảy ra, việc tiếp cận y tế gần như là cuộc chạy đua sinh tử. Trong bối cảnh đó, Tàu quân y HQ-561 – “bệnh viện di động” giữa Biển Đông – tiếp tục là điểm tựa cấp cứu, điều trị kịp thời cho quân và dân trên biển...

Tàu quân y HQ-561 được chế tạo tại Công ty Z189 (Bộ Quốc phòng), hạ thủy ngày 26/4/2012 và chính thức đi vào hoạt động từ đầu năm 2013. Đây được đánh giá là một trong những tàu bệnh viện hiện đại trong khu vực, thiết kế theo công nghệ Hà Lan, đạt tiêu chuẩn quốc tế IMO.

Tàu dài hơn 70 mét, rộng 13 mét, mớn nước 3,5 mét, tốc độ khai thác 14 hải lý/giờ. Với tải trọng hơn 2.000 tấn, tàu có thể chuyên chở gần 200 người, hoạt động liên tục 45 ngày trên biển, chịu được sóng gió cấp 8 đến cấp 10. Nổi bật trên thân tàu và boong trước là biểu tượng chữ thập đỏ, thể hiện rõ sứ mệnh nhân đạo đặc biệt của con tàu.

Trên HQ-561, boong chính dành riêng cho khu bệnh viện với đầy đủ các phòng chức năng như: hồi sức cấp cứu, điện tim, xét nghiệm, siêu âm, nội soi, X-quang, phòng mổ, răng – hàm – mặt… cùng hệ thống kho thuốc, kho vật tư và các buồng bệnh.

Tàu được bố trí 15 giường bệnh, nhiều buồng điều trị chuyên biệt và hệ thống trang thiết bị tương đương một bệnh viện ở đất liền, đủ khả năng xử lý nhiều ca cấp cứu phức tạp ngay trong điều kiện hải trình dài ngày.

Đặc biệt, phòng mổ và phòng hội chẩn trên tàu được trang bị hệ thống truyền hình trực tiếp kết nối với Bệnh viện Trung ương Quân đội 175 thông qua vệ tinh VINASAT, cho phép bác sĩ trên biển nhận tư vấn chuyên môn từ đất liền trong các ca phẫu thuật khó.

Để giảm ảnh hưởng của sóng lớn, HQ-561 còn được trang bị 2 vây chống rung lắc, tạo môi trường ổn định nhất cho đội ngũ y bác sĩ làm việc trong điều kiện biển động.

Một điểm đặc biệt của HQ-561 là hệ thống buồng giảm áp, thiết bị chuyên dụng trong y học biển, có thể cấp cứu đồng thời từ 8 đến 10 người.

Buồng giảm áp là phương tiện quan trọng để thu dung và điều trị các tai biến do lặn sâu – tình huống không hiếm gặp với ngư dân đánh bắt xa bờ. Khi tai nạn xảy ra giữa biển, việc đưa bệnh nhân về đất liền thường không kịp thời, trong khi chỉ cần chậm vài giờ có thể để lại hậu quả nghiêm trọng hoặc nguy hiểm tính mạng.

Trước mỗi mùa mưa bão, các chuyến ra khơi thường tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn: tai nạn do sóng đánh, va đập, đứt tay chân khi kéo lưới, tai biến lặn, kiệt sức, tụt huyết áp, thậm chí đột quỵ hoặc bệnh lý cấp tính trong điều kiện thiếu thốn y tế.

Không ít trường hợp ngư dân gặp nạn giữa biển chỉ còn một cơ hội duy nhất: được tiếp cận cấp cứu kịp thời từ lực lượng quân y. Trong những năm qua, HQ-561 đã nhiều lần vượt sóng to gió lớn, chạy đua với thời gian để tiếp cận tàu cá gặp nạn, đưa ngư dân về điều trị.

Cán bộ chiến sĩ trên tàu cho biết có những hải trình gặp thời tiết xấu kéo dài, tàu chòng chành nhiều ngày liền, không thể nấu ăn, phải ăn mì sống cầm hơi. Nhưng khi nhận tín hiệu cấp cứu, tàu vẫn lập tức cơ động, vượt bão gió để cứu người.

Sau hàng chục năm thực hiện nhiệm vụ, HQ-561 đã khám bệnh, cấp phát thuốc và tổ chức cấp cứu cho hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ và người dân. Không chỉ là “bệnh viện nổi” của quân đội, con tàu còn là chỗ dựa cho ngư dân trong hành trình bám biển, giữ ngư trường.

Với đặc tính lưu động, khả năng cấp cứu đa chuyên khoa và hệ thống hội chẩn từ xa, HQ-561 không đơn thuần là phương tiện y tế mà còn là biểu tượng của sự hiện diện, trách nhiệm và năng lực bảo đảm an sinh trên biển.