Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra số 369/KL-TTCP về các dự án có khó khăn, vướng mắc tại TP Cần Thơ, trong đó chỉ ra các khuyết điểm, vi phạm tại Dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Ung bướu TP Cần Thơ, quy mô 500 giường...

Theo Kết luận thanh tra, quá trình triển khai thực hiện dự án, UBND TP Cần Thơ, Sở Y tế Cần Thơ, Liên danh nhà thầu và các đơn vị tư vấn có khuyết điểm, vi phạm. Điều này dẫn đến dự án chậm tiến độ, tiềm ẩn nguy cơ gây lãng phí nguồn vốn vay và ngân sách địa phương (khoảng 300 tỷ đồng giá trị đã thực hiện).

NHIỀU SAI PHẠM KHIẾN DỰ ÁN CHẬM TIẾN ĐỘ

Dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Ung bướu TP Cần Thơ được phê duyệt năm 2017, tổng mức đầu tư là hơn 1.727 tỷ đồng. Trong đó, vốn vay ODA của Chính phủ Hungary là hơn 1.393 tỷ đồng, chiếm 80,66% và vốn đối ứng của TP Cần Thơ là hơn 334 tỷ đồng, chiếm 19,34%.

Năm 2019, UBND TP Cần Thơ điều chỉnh thiết kế cơ sở, tăng tổng diện tích sàn 1.878m2; tăng tổng diện tích xây dựng 714m2; tăng mật độ xây dựng tăng 1,97%...

Kết luận thanh tra cho thấy dự án thuộc nhóm A nhưng được phê duyệt số bước thiết kế hai bước chưa phù hợp với Nghị định số 59/2015/ND-CP ngày 18/6/2015 của Chính phủ; Nghị định số 38/2013/NĐ-CP ngày 23/4/2013 và Thông tư số 11/2016/TT-BKHĐT ngày 26/7/2016 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Quyết định phê duyệt dự án trước khi có phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường cũng không đúng với khoản 2, Điều 19 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014.

Mặt khác, thời gian điều chỉnh thiết kế cơ sở kéo dài, dẫn đến thời gian thực hiện hợp đồng chậm gần 2 năm. Ngoài ra, UBND TP Cần Thơ chậm phê duyệt chi phí thông quan các hàng hóa dẫn đến phát sinh tăng hơn 11,6 tỷ đồng chi phí lưu kho cho 71 container hàng hóa nhập khẩu. 

Theo kết luận, Sở Y tế Cần Thơ là chủ đầu tư nhưng chưa tổ chức thẩm định, trình cơ quan chủ quản phê duyệt dự toán khối lượng phát sinh ngoài hợp đồng EPC theo thẩm quyền. Nhà thầu thực hiện thi công phần khối lượng phát sinh khi chưa đáp ứng yêu cầu về trình tự, thủ tục về đầu tư xây dựng.

Ngoài ra, UBND TP Cần Thơ ban hành các quyết định phê duyệt điều chỉnh thời gian thực hiện dự án chưa phù hợp với khoản 1 Điều 19 Nghị định 38/2013/NĐ-CP ngày 23/4/2013 về quản lý và sử dụng nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA); điều 67 Nghị định số 16/2016/NĐ-CP ngày 16/3/2016 về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài.

Theo Kết luận thanh tra, UBND thành phố Cần Thơ "chưa chủ động, lúng túng" trong việc xác định chủ đầu tư, làm ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng quản lý dự án.

Với vai trò là chủ đầu tư, Sở Y tế Cần Thơ cũng có nhiều khuyết điểm, vi phạm trong công tác lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng.

Trong công tác lựa chọn nhà thầu gói thầu EPC (hình thức chỉ định thầu), kế hoạch lựa chọn nhà thầu được UBND thành phố phê duyệt không nêu rõ phương thức lựa chọn nhà thầu. Hồ sơ yêu cầu do Sở Y tế phê duyệt đã sử dụng phương pháp chấm điểm để đánh giá về kỹ thuật, điều này không đúng quy định (phải dùng tiêu chí đạt/không đạt).

Khi ký kết hợp đồng, Sở Y tế Cần Thơ và liên danh nhà thầu đã không làm rõ xuất xứ trang thiết bị, dẫn đến danh mục kèm theo hợp đồng không có mã hiệu, hãng sản xuất. Hợp đồng có điều khoản (Điều 6) "thiếu chặt chẽ", cho phép nhà thầu đề xuất thiết bị "có cùng chất lượng và thông số kỹ thuật" nếu không cung cấp được thiết bị theo yêu cầu. Điều này dẫn đến việc nhà thầu nhiều lần đề xuất thay đổi xuất xứ nhưng không có chế tài xử lý…

Kết luận thanh tra chỉ rõ: “Việc chậm hoàn thành dự án dẫn đến sẽ phát sinh tăng tổng mức đầu tư do chênh lệch tỷ giá đồng Euro khoảng 212 tỷ đồng; phân bổ, bố trí vốn, tạm ứng, thu hồi tạm ứng còn chậm; quản lý dự án còn nhiều hạn chế, yếu kém”.

KIẾN NGHỊ XỬ LÝ DỨT ĐIỂM SAI PHẠM

Từ những kết quả thanh tra trên, Tổng Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với lãnh đạo UBND thành phố Cần Thơ có liên quan đến các tồn tại, khuyết điểm.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND thành phố Cần Thơ và các bộ, ngành khẩn trương thực hiện kết luận tại Thông báo số 371/TB-VPCP, chuyển sang thực hiện đầu tư bằng nguồn vốn trong nước để đưa bệnh viện vào vận hành trong năm 2026. Bộ Tài chính và UBND thành phố Cần Thơ được giao cân đối, bố trí ngân sách để thực hiện việc này.

Tổng Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ tổ chức kiểm điểm, xử lý theo quy định pháp luật đối với Giám đốc Sở Y tế Cần Thơ và các đơn vị, cá nhân liên quan.

UBND thành phố Cần Thơ phải rà soát, phê duyệt bổ sung các chi phí còn thiếu, bao gồm khối lượng phát sinh khoảng 17 tỷ đồng và chi phí lưu kho khoảng 11,6 tỷ đồng.

Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND thành phố Cần Thơ tập trung xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc liên quan đến Hợp đồng EPC, trao đổi với liên danh nhà thầu để tránh phát sinh tranh chấp, khiếu kiện quốc tế.

Trong trường hợp quyết định tiếp tục thực hiện hợp đồng, Sở Y tế Cần Thơ phải thu hồi ngay số tiền đã tạm ứng cho liên danh nhà thầu là 3.861.726 Euro trong quá trình thanh, quyết toán. Đồng thời rà soát danh mục trang thiết bị y tế mới, trình Bộ Y tế thẩm định theo quy định pháp luật.