Thị trường “bốc hơi” 84 tỷ USD, giám đốc sàn chứng khoán Indonesia từ chức

Ngày thứ Sáu (30/1), ông Iman Rachman, Giám đốc điều hành Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia (IDX), tuyên bố từ chức sau 2 phiên bán tháo khiến thị trường nước này “bốc hơi” khoảng 84 tỷ USD vốn hóa.

Đợt giảm giá diễn ra trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại MSCI - tổ chức cung cấp bộ chỉ số chứng khoán được nhiều quỹ toàn cầu dùng làm tham chiếu - có thể hạ bậc Indonesia trong các bộ chỉ số.

Trong thông cáo cùng ngày, IDX cho biết ông Rachman nộp đơn từ chức và nhận trách nhiệm về “điều kiện thị trường gần đây”, nhưng không nêu thêm chi tiết.

“Tôi hy vọng đây là quyết định tốt nhất cho thị trường vốn và việc tôi từ chức sẽ góp phần cải thiện điện kiện thị trường”, ông Rachman phát biểu tại một cuộc họp báo, đồng thời bày tỏ kỳ vọng thị trường sẽ duy trì đà phục hồi của phiên giao dịch ngày 30/1 trong những ngày tới.

Đầu tuần này, MSCI cảnh báo Indonesia có thể bị hạ bậc từ nhóm thị trường mới nổi xuống nhóm thị trường “cận biên” trong hệ thống phân loại của tổ chức này, trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại mức độ minh bạch của hoạt động giao dịch trên thị trường chứng khoán Indonesia.

Theo MSCI, nhà đầu tư cho rằng thị trường Indonesia vẫn tồn tại các vấn đề dai dẳng về khả năng đáp ứng tiêu chí đầu tư do cấu trúc sở hữu cổ phần thiếu minh bạch. Ngoài ra, tổ chức này cũng lo ngại về hành vi giao dịch mang tính dàn xếp giữa các bên, làm sai lệch cơ chế hình thành giá.

Đóng cửa phiên 30/1, chỉ số Jakarta Composite tăng 1,18%, sau khi giảm 7,35% trong phiên 28/1 và giảm thêm 1,06% trong phiên 29/1.

Theo các nhà phân tích, việc ông Rachman từ chức là hệ quả rõ nét đầu tiên sau các yêu cầu cải cách của MSCI đối với Indonesia, trong bối cảnh giới chức nước này gấp rút tung ra các biện pháp nhằm tránh nguy cơ bị hạ bậc thị trường và trấn an nhà đầu tư.

Trao đổi với hãng tin CNBC một ngày trước khi từ chức, ông Rachman cho biết các cơ quan quản lý thị trường chứng khoán Indonesia đã làm việc với MSCI về các biện pháp nhằm tăng tính minh bạch dữ liệu thị trường, tập trung vào tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và cấu trúc sở hữu tại các doanh nghiệp niêm yết. Cùng ngày, Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia (OJK) thông báo sẽ nâng gấp đôi yêu cầu về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng lên 15% đối với doanh nghiệp niêm yết, nhằm giải tỏa những lo ngại của MSCI về mức độ minh bạch trên thị trường.

Trong thông cáo phát đi ngày 28/1, IDX cho biết đã ghi nhận phản hồi từ MSCI và coi đây là “góp ý giá trị” để tiếp tục nâng cao uy tín của thị trường vốn Indonesia. IDX khẳng định sẽ nỗ lực tối đa nhằm gia tăng tỷ trọng cổ phiếu Indonesia trong các bộ chỉ số của MSCI.

“Hai phiên giảm giá mạnh vừa qua giống như một ‘gáo nước lạnh’ khiến thị trường hoảng loạn đôi chút. Và điều gì thường xảy ra sau khi bị dội nước lạnh? Thường là chúng ta sẽ tự điều chỉnh lại và cảm thấy sảng khoái hơn”, ông Pandu Sjahrir, Giám đốc đầu tư của quỹ đầu tư quốc gia Danatara, nhận xét trong một cuộc trả lời phỏng vấn với CNBC.

Ông Pandu cho biết thanh khoản của thị trường cổ phiếu Indonesia hiện vào khoảng 1 tỷ USD mỗi ngày, trong khi mức cần thiết phải cao gấp 8-10 lần.

“Muốn đạt được điều đó, cách duy nhất là nâng mức độ minh bạch. Chúng ta phải lắng nghe thị trường và không nên phản ứng theo kiểu phòng thủ”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Mohit Mirpuri, đối tác cấp cao tại công ty SGMC Capital Pte., không nên nhìn nhận việc giám đốc điều hành IDX từ chức là một động thái đổ lỗi mà nên xem là một bước “tái khởi động”.

“Những giai đoạn căng thẳng thường đẩy nhanh quá trình thay đổi, qua đó mở đường cho một đội ngũ lãnh đạo mới với nhiệm vụ rõ ràng là nâng chuẩn mực, cải thiện cấu trúc thị trường và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư”, ông Mirpuri nhận định.

Ngân hàng HSBC Holdings Plc là tổ chức gần đây nhất hạ mức đánh giá đối với cổ phiếu Indonesia do lo ngại về triển vọng tăng trưởng. Trước đó, ngân hàng Goldman Sachs Group Inc. và ngân hàng UBS Group AG cũng hạ đánh giá thị trường này. Riêng Goldman Sachs cảnh báo rằng trong kịch bản cực đoan, dòng vốn rút khỏi thị trường cổ phiếu Indonesia có thể vượt 13 tỷ USD.