Thị trường kỳ vọng sự lột xác mạnh mẽ hơn của các doanh nghiệp Nhà nước

Trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng tích cực cùng nhiều chính sách hỗ trợ, đặc biệt Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước được Bộ Chính trị ban hành giúp khu vực kinh tế nhà nước không chỉ giữ vai trò "trụ đỡ," mà còn dẫn dắt tăng trưởng kinh tế đất nước trong giai đoạn mới.

Phản ánh thông tin này, thị trường chứng khoán đã có những phiên giao dịch tích cực cũng như tạo nhiều kỳ vọng cho giai đoạn tới của thị trường chứng khoán. Dòng tiền vào thị trường đã có sự tăng trưởng mạnh hơn và duy trì trong nhiều phiên qua.

Vậy sự tăng trưởng này có kéo dài và tạo hiệu ứng tích cực bền vững lên các nhóm ngành khác cũng như tạo cú hích lớn cho thị trường chứng khoán trong năm 2026 không?

Trao đổi trong Talk show Phố Tài chính mới đây, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), nhấn mạnh Nghị quyết 79 là bước tái định vị rất quan trọng vai trò của kinh tế Nhà nước trong giai đoạn phát triển mới.

Điểm then chốt của nghị quyết là không mở rộng vai trò Nhà nước theo hướng dàn trải hay độc quyền, mà xác lập rõ kinh tế Nhà nước giữ vai trò nòng cốt tại các lĩnh vực then chốt như an ninh năng lượng, hạ tầng, logistics, tài chính – tiền tệ, tài nguyên khoáng sản, nông – lâm nghiệp và ổn định vĩ mô, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Nghị quyết cũng đặt kinh tế Nhà nước vào vai trò dẫn dắt và lan tỏa, thay vì cạnh tranh trực diện với khu vực tư nhân.

Nếu được triển khai đúng hướng, Nhà nước sẽ đóng vai trò “mở đường”, còn khu vực tư nhân là lực lượng chính tạo động lực tăng trưởng, đổi mới và việc làm, giúp hình thành cấu trúc tăng trưởng cân bằng và bền vững hơn.

Việc Nghị quyết 79 được ban hành song song với Nghị định 20 hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 198/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân cho thấy chiến lược phát triển không có sự chèn ép giữa hai khu vực, mà mang tính bổ trợ trong giai đoạn 5–10 năm tới.

Phản ứng tích cực của thị trường chứng khoán sau Nghị quyết 79 là hợp lý, do nghị quyết này hỗ trợ tâm lý thị trường cả ngắn hạn và trung hạn. Trong ngắn hạn, nhà đầu tư kỳ vọng các doanh nghiệp Nhà nước quy mô lớn sẽ chịu áp lực cải thiện hiệu quả hoạt động, đồng thời được tháo gỡ các nút thắt về vốn, cơ chế và chính sách, qua đó cải thiện khả năng sinh lời.

Trong trung hạn, thị trường kỳ vọng sự lột xác mạnh mẽ hơn của các doanh nghiệp Nhà nước lớn, khi được mở rộng dư địa về nguồn lực để đổi mới, sáp nhập, hợp tác và trở thành các đầu tàu tăng trưởng của nền kinh tế. Về độ dài xu hướng, hiệu ứng kỳ vọng chính sách có thể duy trì trong ngắn hạn khi thị trường đang tái định giá vai trò của doanh nghiệp Nhà nước và nhóm vốn hóa lớn. Tuy nhiên, dòng tiền sẽ không lan tỏa đồng đều, mà sớm phân hóa theo chất lượng doanh nghiệp.

"Tôi đánh giá, sau giai đoạn hưng phấn, dòng tiền chỉ duy trì bền vững ở những doanh nghiệp thực sự hưởng lợi từ tinh thần Nghị quyết 79, tức là các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị minh bạch, hoạt động trong lĩnh vực then chốt và có khả năng chuyển hóa chủ trương chính sách thành hiệu quả kinh doanh cụ thể.

Do đó, Nghị quyết 79 tạo ra điểm khởi đầu của một quá trình tái định giá dài hạn, không chỉ là một nhịp tăng ngắn hạn theo tin tức. Với mục tiêu giai đoạn 2026–2030 và tầm nhìn đến 2045, quá trình tái định giá này có thể kéo dài xuyên suốt 5 năm tới", bà Trang nhấn mạnh.

Thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026 được dự báo tích cực theo hướng bền vững và có độ lan tỏa cao. Đà tăng sẽ được dẫn dắt bởi các doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, tăng trưởng lợi nhuận thực chất và định giá hợp lý, chủ yếu thuộc nhóm vốn hóa lớn như ngân hàng, bán lẻ, công nghệ, đầu tư công và một số doanh nghiệp Nhà nước trong các lĩnh vực trọng yếu như năng lượng, logistics và hạ tầng.

ACBS dự báo lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết sẽ tăng 14% - 15% trong năm 2026, với triển vọng tương đối đồng đều giữa các nhóm ngành. Theo đó, VN-Index có thể tăng tương ứng 14% - 15%, ngay cả khi chưa mở rộng vùng định giá. Bên cạnh đó, năm 2026 cũng là năm Việt Nam dự kiến được nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE, cùng với bối cảnh vĩ mô ổn định hơn, có thể thúc đẩy sự trở lại của dòng vốn ngoại từ nửa cuối năm 2026. Điều này sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp có vốn hóa lớn, room ngoại rộng, nhóm chứng khoán và các doanh nghiệp có lộ trình IPO.

Sự thận trọng của nhà đầu tư đối với lãi suất và lạm phát là hoàn toàn có cơ sở và có ảnh hưởng nhất định đến thị trường trong ngắn hạn. Năm 2025, tăng trưởng tín dụng đạt 19,01%, khiến nhu cầu huy động vốn tăng và mặt bằng lãi suất huy động nhích lên ở hầu hết các kỳ hạn.

Về lạm phát, rủi ro vẫn trong tầm kiểm soát. CPI năm 2025 tăng 3,31%, thấp hơn ngưỡng mục tiêu. Dù Chính phủ đặt ngưỡng chấp nhận CPI cao hơn trong giai đoạn 2026–2030 (khoảng 4,5%), chưa thấy dấu hiệu lạm phát tăng mạnh nếu không xuất hiện cú sốc giá hàng hóa toàn cầu. Kỳ vọng CPI năm 2026 khoảng 4,0%.

Do đó, lo ngại về lãi suất và lạm phát chủ yếu mang tính điều tiết nhịp tăng, không làm đảo chiều xu hướng thị trường. Với kỳ vọng trung – dài hạn từ chính sách và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, rủi ro điều chỉnh sâu là không lớn nếu các cân đối vĩ mô được kiểm soát tốt.

Dự báo năm 2026, lãi suất huy động tăng khoảng 1,0% - 1,5%, lãi suất cho vay tăng 1,5% -2,0%. Mặt bằng lãi suất mới (huy động 6,0% - 6,5%, cho vay 8,5% - 9,0%) vẫn cho phép nền kinh tế duy trì sức chống chịu tốt nếu được vận hành hiệu quả.

Bên cạnh nhóm doanh nghiệp Nhà nước, thị trường chứng khoán năm 2026 vẫn mở ra nhiều cơ hội ở các nhóm ngành gắn với chu kỳ phục hồi và cải cách cấu trúc của nền kinh tế.

Thứ nhất, ngân hàng và tài chính tiếp tục là trụ cột. Dù biên lãi ròng chịu áp lực, tăng trưởng tín dụng dự kiến duy trì khoảng 15%, chất lượng tài sản cải thiện và vai trò dẫn vốn cho nền kinh tế giúp nhóm này hưởng lợi trực tiếp. Ngành chứng khoán tiếp tục được hỗ trợ bởi thanh khoản và điểm số thị trường.

Thứ hai, hạ tầng – xây dựng – vật liệu có triển vọng tích cực nhờ đầu tư công và các dự án hạ tầng chiến lược, đồng thời hưởng lợi từ vai trò “mở đường” của Nhà nước.

Thứ ba, các doanh nghiệp Nhà nước trong lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải, cảng biển, viễn thông, quốc phòng, những ngành trọng yếu trong Nghị quyết 79, có dư địa cải thiện hiệu quả kinh doanh và đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng dài hạn.