Thủ tướng chỉ thị tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 30/1/2026, nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Trong những năm qua, công tác này đã có nhiều tiến bộ đáng kể, với nhiều biện pháp thanh tra, kiểm tra được triển khai, giúp phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm.

Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn ra phức tạp, tinh vi, đặc biệt trong thương mại truyền thống và thương mại điện tử, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đầu tư và quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Để đối phó với tình trạng này, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, và chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải quyết liệt thực hiện các giải pháp nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Các hành vi xâm phạm cần được ngăn chặn và xử lý nghiêm minh, với phương châm 6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan để nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ, cũng như các văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp. Mục tiêu là bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính cho các chức danh phù hợp, đồng thời xác định rõ các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và bảo đảm tính răn đe của các hình thức xử phạt.

Ngoài ra, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được giao nhiệm vụ phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan để xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ, nhằm tạo công cụ quản lý và hỗ trợ xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Việc ứng dụng các biện pháp công nghệ như trí tuệ nhân tạo và công nghệ blockchain cũng được khuyến khích để phát hiện, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì việc nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực quyền tác giả và quyền liên quan. Các hành vi xâm phạm quyền tác giả, đặc biệt là sao chép, sử dụng, khai thác trái phép tác phẩm trên môi trường mạng, cần được kiểm tra và xử lý nghiêm.

Bộ Công an được giao nhiệm vụ đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát, phát hiện kịp thời các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời tăng cường xử lý hình sự đối với các vụ việc nghiêm trọng. Bộ Công Thương sẽ chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vụ việc sản xuất, kinh doanh hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Các bộ, ngành và địa phương cũng được khuyến khích đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong việc thu thập, chia sẻ thông tin và phối hợp điều tra, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xuyên biên giới, nhằm nâng cao năng lực thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam.