Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật thời gian qua được đặc biệt quan tâm. Nhiều nút thắt, điểm nghẽn đã được tháo gỡ, qua đó khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số.
11 DỰ ÁN LUẬT GẮN VỚI MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ, KINH DOANH
Trong 8 tháng năm 2026, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua 24 luật, 10 nghị quyết quy phạm pháp luật. Riêng tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội đã thông qua 15 luật, 5 nghị quyết và cho ý kiến 6 dự án luật.
Tháng 8/2026, Chính phủ tổ chức hai phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật để chuẩn bị cho Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10, dự kiến xem xét, thông qua và cho ý kiến hơn 40 dự án luật, nghị quyết do Chính phủ trình.
Phiên họp xem xét 11 dự án luật, gồm: Luật Đấu thầu (sửa đổi); Luật về văn bản quy phạm pháp luật; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử; Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi); Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh; Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.
Thủ tướng yêu cầu từng dự án phải nhận diện rõ, có giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, đồng thời không tạo ra chồng chéo, mâu thuẫn hoặc điểm nghẽn mới. Phân cấp, phân quyền phải gắn với phân bổ nguồn lực; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh nhưng đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát.
Các cơ quan soạn thảo phải rà soát kỹ thời điểm có hiệu lực, điều khoản chuyển tiếp và văn bản hướng dẫn, bảo đảm pháp luật đi vào cuộc sống, không để có “khoảng trống pháp lý”.
Với Luật An ninh dữ liệu, Thủ tướng lưu ý tránh chồng chéo khi một dữ liệu thuộc nhiều tiêu chí phân loại; rà soát cơ chế kiểm soát chuyển dữ liệu xuyên biên giới theo cấp độ rủi ro, phù hợp cam kết quốc tế; làm rõ ranh giới áp dụng với các luật liên quan.
Đối với Luật Định danh và xác thực điện tử, Thủ tướng yêu cầu chỉ bắt buộc định danh, xác thực điện tử với những đối tượng thực sự cần thiết; rà soát quy định có thể tạo gánh nặng tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
CẢI CÁCH MẠNH MẼ ĐẤU THẦU, GIẢM CHI PHÍ TUÂN THỦ
Với Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu cải cách mạnh mẽ công tác đấu thầu, đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí, tránh trùng lặp với các luật liên quan; bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả; tăng hậu kiểm và giám sát để tránh thất thoát tài sản Nhà nước, vi phạm, tiêu cực.
Về Luật Bảo vệ môi trường, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đổi mới mô hình tăng trưởng; nghiên cứu, tiếp thu ý kiến xác đáng của cộng đồng doanh nghiệp về kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh.
Đối với Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), trọng tâm là hoàn thiện cơ chế quản lý dựa trên mức độ rủi ro, tăng hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc; đơn giản hóa thủ tục công bố, đăng ký, kiểm nghiệm; bổ sung quy định quản lý kinh doanh thực phẩm trên môi trường số, thương mại điện tử.
Với Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu làm rõ trường hợp đấu giá, không đấu giá, đấu thầu, chấp thuận chủ trương đầu tư; bảo đảm công khai, minh bạch. Những vấn đề liên quan quốc phòng, an ninh, đối ngoại, chủ quyền quốc gia phải được đánh giá đầy đủ tác động.
Đối với Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, Thủ tướng yêu cầu chuẩn bị đồng bộ bộ máy, nhân lực, hạ tầng công nghệ, kết nối dữ liệu và văn bản hướng dẫn, không gây gián đoạn hoạt động hợp pháp của thị trường.
CHẤM DỨT CHẬM BAN HÀNH VĂN BẢN HƯỚNG DẪN
Với Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Thủ tướng lưu ý làm rõ tính chất “chuỗi giá trị”; xác định cụ thể chính sách về tài sản trí tuệ, tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ, phát triển hạ tầng công nghiệp văn hóa và ưu đãi đối với sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm.
Đối với Luật về văn bản quy phạm pháp luật, Thủ tướng giao Bộ Tư pháp rà soát việc cắt giảm các hình thức văn bản theo lộ trình phù hợp; đơn giản hóa quy trình xây dựng, ban hành luật, pháp lệnh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và xây dựng hồ sơ lập pháp điện tử.
Kết luận phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các Bộ trưởng, Trưởng ngành trực tiếp chỉ đạo tiếp thu tối đa ý kiến thành viên Chính phủ, ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và kết luận tại phiên họp; rà soát kỹ tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ và khả thi. Không đưa vào dự án luật những chính sách chưa được đánh giá đầy đủ hoặc không trực tiếp phục vụ mục tiêu sửa đổi.
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm chất lượng, tiến độ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội tại Kỳ họp cuối năm. Với các dự án chưa được cho ý kiến tại các phiên họp chuyên đề tháng 8, các Bộ trưởng, Trưởng ngành phải ưu tiên nguồn lực hoàn thiện, trong đó có Luật Đầu tư (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất, Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Đặc biệt, khi trình dự án luật phải đồng thời trình dự thảo văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành. Đối với các luật, nghị quyết mới được thông qua, Thủ tướng yêu cầu tập trung hoàn thiện văn bản hướng dẫn, chấm dứt tình trạng chậm ban hành, không để phát sinh khoảng trống pháp lý.
Nội dung thảo luận tập trung vào cơ chế công khai danh mục Nhà nước độc quyền thương mại, kiểm soát giá - chất lượng hàng hóa, đồng thời rà soát kỹ việc bãi bỏ các quy định hợp đồng để tránh tạo khoảng trống pháp lý cho doanh nghiệp...
Theo nhiều đại biểu Quốc hội, thay vì chỉ tập trung vào tổng diện tích sàn hoặc số lượng căn hộ được xây dựng, cần có cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; Thay vì cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, cần nghiên cứu trường hợp ngoại lệ, nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của cư dân…
Hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng phải được đo bằng thiệt hại được giải quyết thực chất, không phải bằng số thủ tục hay số đầu mối đã được phân cấp…
Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) đã kỷ niệm 50 năm thành lập và vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, đánh một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của UEH, góp phần kiến tạo đội ngũ tri thức, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước…
“Quan trọng nhất của việc xây dựng luật này chính là bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư và của các thành viên thị trường”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Đại biểu Quốc hội cho rằng, nếu không quy định rõ, việc mở rộng quyền sở hữu công trình có thể dẫn đến cách hiểu rằng người mua đồng thời được nhận quyền sử dụng đất tương ứng với phần diện tích sàn, trong khi Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương đã đặt ra giới hạn rất rõ về vấn đề này.