Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, việc ứng dụng dữ liệu vào quản lý đô thị không chỉ là xu hướng mà còn là nhu cầu cấp thiết. TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng trong việc quản trị đô thị thông minh…

Tại Hội nghị Tech4Life 2026 diễn ra ngày 17/9, bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hồ Chí Minh, đã nhấn mạnh rằng "Smart Mobility là bài toán quản trị đô thị bằng dữ liệu, không chỉ là bài toán giao thông." 

HẠ TẦNG SỐ: NỀN TẢNG QUẢN TRỊ ĐÔ THỊ

Hạ tầng số được ví như hệ tuần hoàn của đô thị, nơi mạng lưới, Cloud và IoT tạo ra kết nối. Đây là nền tảng giúp Thành phố chuyển từ "số hóa giao thông" sang "quản trị di chuyển dựa trên dữ liệu". Các hệ thống như camera, đèn tín hiệu, GIS và Metro không còn hoạt động riêng lẻ mà được tích hợp để tạo ra một bức tranh số thống nhất. Nguyên tắc "Một dữ liệu – Một nguồn chuẩn – Nhiều mục đích khai thác" được áp dụng để tối ưu hóa việc sử dụng dữ liệu.

Theo bà Võ Thị Trung Trinh, dữ liệu đóng vai trò như hệ thần kinh, giúp chuẩn hóa, chia sẻ và tái sử dụng để tạo ra sự thấu hiểu. TP. Hồ Chí Minh đang từng bước chuẩn hóa các nguồn dữ liệu từ giao thông, quy hoạch, hạ tầng đến các dữ liệu kinh tế – xã hội. Việc này không chỉ giúp quản lý nhà nước mà còn phục vụ người dân và doanh nghiệp. Khi dữ liệu có thể lưu chuyển thông suốt, Thành phố mới có thể vận hành thông suốt.

Ngoài ra, trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là bộ não của quản trị đô thị. AI có thể phân tích, mô phỏng và hỗ trợ ra quyết định để tạo ra dự báo. AI không thay thế con người mà trở thành "trợ lý số" của chính quyền, giúp cán bộ và lãnh đạo có thêm dữ liệu, năng lực phân tích và các kịch bản để đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn. Trung tâm Giám sát, Điều hành thông minh (IOC) không chỉ dừng lại ở việc hiển thị các màn hình giám sát mà phải trở thành bộ não điều hành của đô thị.

“Quản trị đô thị bằng dữ liệu không chỉ là một xu hướng mà là một bước đi chiến lược để TP. Hồ Chí Minh trở nên thông minh hơn, kết nối hơn và đáng sống hơn. Đầu tư cho hạ tầng dữ liệu số và nền tảng đô thị thông minh không đơn thuần là đầu tư cho công nghệ thông tin, mà là đầu tư cho năng lực quản trị tương lai của Thành phố”, bà Trinh khẳng định. 

DIGITAL TWIN: MÔ PHỎNG TƯƠNG LAI

Một trong những công nghệ đột phá là Digital Twin, giúp chính quyền không chỉ nhìn thấy hiện trạng thời gian thực mà còn mô phỏng được tương lai. Ví dụ, khi dữ liệu về đường sá, cầu, hầm, metro, phương tiện, camera và cảm biến được kết nối, Thành phố có thể mô phỏng các kịch bản trước khi ra quyết định. Điều này giúp chuyển từ "nhìn thấy hiện trạng" sang "mô phỏng tương lai"; từ "xử lý sự việc" sang "chủ động dự báo".

Bên cạnh đó, dữ liệu mở trở thành nguồn lực mới cho sự phát triển. Chính quyền kiến tạo hạ tầng và thiết lập tiêu chuẩn, trong khi doanh nghiệp, viện trường và startup khai thác dữ liệu mở để tạo ra các dịch vụ mới như bản đồ, giải pháp Mobility-as-a-Service (MaaS) hay logistics thông minh. Vai trò của chính quyền là kiến tạo hạ tầng, thiết lập tiêu chuẩn, bảo đảm dữ liệu và tạo môi trường để xã hội cùng sáng tạo.

Với sự phối hợp của Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hồ Chí Minh cùng các sở, ban, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, viện trường và các chuyên gia, một hệ sinh thái dữ liệu thống nhất, liên thông, mở, an toàn và tạo ra giá trị đang dần hình thành. Qua đó, TP. Hồ Chí Minh sẽ ngày càng trở nên kết nối hơn, thông minh hơn, xanh hơn, an toàn hơn và đáng sống hơn.