Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) và nhu cầu con chip khổng lồ đang giúp đồng tiền của các nền kinh tế xuất khẩu chip tại châu Á tăng giá, trong khi rupee Ấn Độ và peso Philippines vẫn suy yếu dù lãi suất cao…

Sự bùng nổ của AI và nhu cầu con chip đang thúc đẩy xuất khẩu, thu hút đầu tư và hỗ trợ đồng won Hàn Quốc cũng như đôla Đài Loan tăng giá.

Trong khi đó, rupee Ấn Độ và peso Philippines vẫn suy yếu dù lãi suất tại hai nền kinh tế này ở mức cao. Thông thường, lãi suất cao giúp thu hút dòng vốn và hỗ trợ đồng nội tệ, nhưng lợi thế này hiện không đủ bù đắp những yếu tố bất lợi khác.

Theo ông Toru Nishihama, nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Dai-ichi Life, diễn biến của các đồng tiền châu Á đang phụ thuộc nhiều vào khả năng xuất khẩu con chip để bù đắp chi phí nhập khẩu tăng do giá dầu cao.

Chiến tranh Mỹ - Iran đang làm dấy lên lo ngại giá dầu tiếp tục tăng, khiến phần lớn đồng tiền châu Á ban đầu suy yếu do khu vực phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu. Tuy nhiên, từ cuối tháng 7, diễn biến tỷ giá đã phân hóa rõ rệt khi đồng won Hàn Quốc tăng hơn 4%, trong khi peso Philippines giảm hơn 2%.

XUẤT KHẨU CHIP TẠO ĐỘNG LỰC TĂNG GIÁ ĐỒNG NỘI TỆ

Khả năng hưởng lợi từ làn sóng AI và con chip là yếu tố chính tạo nên khác biệt. Theo công ty nghiên cứu Mỹ Observatory of Economic Complexity (OEC), các đồng tiền tăng giá mạnh chủ yếu thuộc về những nền kinh tế nằm trong nhóm xuất khẩu chip hàng đầu thế giới.

Theo Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc, kim ngạch xuất khẩu của nước này đạt 98,25 tỷ USD trong tháng 8, tăng 68,7% so với cùng kỳ năm ngoái, chủ yếu nhờ xuất khẩu chip.

Tại Đài Loan, kim ngạch xuất khẩu tháng 8 tăng 41% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức kỷ lục 82,4 tỷ USD. Xuất khẩu các sản phẩm liên quan đến chip của Singapore và Malaysia cũng tăng mạnh, qua đó hỗ trợ đồng nội tệ của hai nền kinh tế này.

Dòng vốn đầu tư vào ngành bán dẫn cũng góp phần hỗ trợ đồng won và đôla Đài Loan. Trong nửa đầu năm nay, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Hàn Quốc đạt 14,28 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Đài Loan thu hút 8,9 tỷ USD, tăng 21%, trong khi dòng vốn tiếp tục tăng mạnh kể từ tháng 7.

Vào cuối tháng 6, hai tập đoàn sản xuất chip hàng đầu Hàn Quốc là Samsung Electronics và SK Hynix công bố các dự án xây dựng nhà máy với tổng vốn đầu tư lên tới 800.000 tỷ won, tương đương 579 tỷ USD.

“Dòng vốn đầu tư tiếp tục chảy vào nhờ kỳ vọng ngành này còn nhiều dư địa tăng trưởng”, ông Shinya Harui, chuyên gia phân tích ngoại hối cấp cao tại công ty Nomura Securities, nhận định với tờ báo Nikkei Asia.

Trong khi đó, những nền kinh tế ít hưởng lợi từ làn sóng chip gặp nhiều khó khăn hơn trong việc bù đắp sức ép lên cán cân thương mại do chi phí nhập khẩu năng lượng tăng cao. Đây cũng là nguyên nhân khiến đồng nội tệ của các nền kinh tế này tiếp tục yếu so với USD.

Rupee Ấn Độ hiện giao dịch quanh mức trên 96 rupee đổi 1 USD. Đồng tiền này đã phục hồi phần nào so với mức thấp kỷ lục vào cuối tháng 7, khi tỷ giá có lúc tiến sát 97 rupee đổi 1 USD, nhưng mức tăng vẫn hạn chế.

Theo ông Nishihama của Viện Nghiên cứu Dai-ichi Life, Ấn Độ có nhiều doanh nghiệp công nghệ thông tin niêm yết, nhưng phần lớn tập trung vào cung cấp phần mềm dưới dạng dịch vụ. Lĩnh vực này đang phải cạnh tranh với AI nên khó hưởng lợi trực tiếp từ nhu cầu ngày càng lớn đối với AI và con chip.

Trong khi đó, peso Philippines cũng giảm xuống mức thấp kỷ lục trong phiên 17/9, có lúc tiến sát 63 peso đổi 1 USD. Mặc dù Philippines đứng thứ 8 thế giới về xuất khẩu chip, mặt hàng này chỉ chiếm khoảng 3% tổng kim ngạch xuất khẩu, nên chưa đủ sức hỗ trợ đồng nội tệ.

LÃI SUẤT CAO CHƯA ĐỦ ĐỂ HỖ TRỢ TỶ GIÁ

Theo Nikkei Asia, tình hình hiện nay cũng cho thấy quan niệm rằng đồng tiền của những nền kinh tế có lãi suất cao hoặc đang tăng lãi suất thường sẽ lên giá không còn hoàn toàn phù hợp.

Lãi suất chính sách của Ấn Độ hiện ở mức 5,25% và Philippines là 5%, cao hơn mức 3% của Hàn Quốc và 2% của Đài Loan.

Tính tới tháng 8, Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP) đã tăng lãi suất trong ba cuộc họp liên tiếp để kiềm chế lạm phát. Tại Ấn Độ, thị trường cũng đang tính đến khả năng ngân hàng trung ương tiếp tục nâng lãi suất để kiểm soát giá cả. Tuy nhiên, cả rupee và peso đều chưa thu hút được lực mua đáng kể.

"Tác động của việc tăng lãi suất đối với tỷ giá phụ thuộc nhiều vào nguyên nhân dẫn đến quyết định này", ông Harui của Nomura Securities chỉ ra.

Theo ông Harui, nếu lãi suất tăng trong bối cảnh kinh tế phát triển mạnh nhờ AI, như tại Hàn Quốc, thị trường có thể coi đây là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế khỏe và tăng mua đồng won. Ngược lại, nếu lãi suất được nâng chủ yếu để đối phó với lạm phát, đồng tiền khó tăng giá đáng kể.

Trong tuần này, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Thị trường cũng đang tính đến khả năng Fed tiếp tục nâng lãi suất, qua đó làm tăng sức ép giảm giá đối với các đồng tiền châu Á.

Tuy nhiên, ông Yukinari Sukada, nhà quản lý quỹ tại Asset Management One, cho rằng nhu cầu đối với một số đồng tiền châu Á vẫn ở mức cao dù thị trường lo ngại làn sóng AI có thể chậm lại. Nhờ đó, các đồng tiền này vẫn giữ được sức mạnh trước đà tăng của USD.

Trong khi đó, ông Masashi Hashimoto, nhà kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Các vấn đề Tiền tệ Quốc tế, nhận định mức độ hưởng lợi từ làn sóng AI sẽ tiếp tục là một trong những yếu tố quyết định đồng tiền nào mạnh hơn trên thị trường châu Á.