Tại Diễn đàn cấp cao công nghệ thông tin-truyền thông Việt Nam (Vietnam ICT Summit 2016), sáng 24/9, tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, Chính phủ quyết tâm nắm bắt thời cơ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư – cách mạng số, phát huy tốt tiềm năng, lợi thế, nhất là về công nghệ thông tin, đưa Việt Nam tiến cùng thời đại.
Theo Thủ tướng, trước cuộc cách mạng số và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, các nền kinh tế sẽ chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào các yếu tố đầu vào truyền thống như lao động giá rẻ, đất đai, tài nguyên sang mô hình tăng trưởng do công nghệ và đổi mới sáng tạo thúc đẩy. Các quốc gia đang xác định những con đường tốt nhất để khai thác cơ hội và các giải pháp đối phó với thách thức đặt ra.
Nhận thức đầy đủ thách thức
Ông cho rằng, Việt Nam trước hết cần nhận thức đầy đủ về những thách thức to lớn phải đối mặt. Nhiều ngành công nghiệp sử dụng nhiều lao động, dệt may, da giày… sẽ mất lợi thế cạnh tranh và thu hẹp sản xuất. Cùng với đó là tình trạng thất nghiệp, nhất là lao động phổ thông, nguy cơ mất bình đẳng, khoảng cách giàu nghèo và cơ hội tiếp cận khai thác các nguồn lực, tiện ích xã hội gia tăng.
Vì thế, muốn thành công, thu hẹp khoảng cách phát triển với các nước trong khu vực và trên thế giới, chúng ta cần vượt qua được những thách thức kinh tế xã hội cơ bản trên, ông nói.
Thủ tướng cho rằng, Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ tái cơ cấu nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, từ chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ và công nghệ lạc hậu sang chủ yếu dựa vào công nghệ nhân lực chất lượng cao và đổi mới sáng tạo.
Bởi vậy, theo Thủ tướng, với không ít lợi thế cạnh tranh, phát triển công nghệ thông tin và lợi thế nguồn lực dân số vàng, Việt Nam dù đi sau vẫn có thể thành công nếu chúng ta nắm bắt được cơ hội, có chiến lược đúng đắn, có chương trình hành động cụ thể kịp thời và triển khai thực thi quyết liệt, hiệu quả.
“Thời gian không chờ đợi, cơ hội không tự đến, phải hành động nhanh hơn, quyết liệt hơn trong thời đại kỹ thuật số, nếu không chúng ta sẽ đánh mất thời cơ, vận hội, Việt Nam sẽ không thể tiến kịp các nước phát triển, tiến cùng thời đại”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, nói.
6 việc phải làm
Theo người đứng đầu Chính phủ, để tạo cuộc cách mạng trong ứng dụng công nghệ thông tin, tạo phương thức phát triển mới, nâng cao toàn diện năng lực cạnh tranh quốc gia, thì cần phải tập trung vào 6 công việc sau.
Một là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ cao và các công nghệ số trong mọi lĩnh vực kinh tế xã hội. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới thể chế, pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh, nâng cao cấp độ ứng dụng công nghệ thông tin xây dựng Chính phủ điện tử, tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, tạo thuận lợi, văn minh cho người dân trong giao dịch với cơ quan Nhà nước và tiếp cận dịch vụ công, xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo, phát triển, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Hai là, thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới, sáng tạo khoa học công nghệ trong mọi ngành, lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội, đầu tư nâng cao năng lực tiếp thu và làm chủ công nghệ, nhất là các công nghệ mới theo xu hướng của cuộc cách mạng số, cách mạng công nghệ lần thứ tư. Phát triển ngành công nghiệp công nghệ thông tin Việt Nam thành trung tâm công nghiệp phần mềm, ứng dụng di động và trung tâm dịch vụ an toàn, bảo mật thông tin của thế giới.
Ba là, thúc đẩy khởi nghiệp dựa trên đổi mới sáng tạo, đưa Việt Nam trở thành quốc gia khởi nghiệp là con đường để phát triển lực lượng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp công nghệ cao và tạo những nhân tố phát triển đột phá trong nền kinh tế số. Xóa bỏ mọi rào cản, khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển mạnh doanh nghiệp tư nhân trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.
Bốn là, phát triển nguồn nhân lực số, biến lợi thế dân số vàng thành lợi thế về năng lực số trong hội nhập và phân công lao động quốc tế. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin tăng nhanh về số lượng và chất lượng, đạt chuẩn quốc tế, bắt kịp các xu hướng công nghệ. Việt Nam phải trở thành một trong những trung tâm cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế số thế giới.
Năm là, từng bước xây dựng và phát triển thành phố thông minh, đi đầu là các đô thị lớn như Hà Nội, Tp.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Bình Dương… giải quyết những bức xúc xã hội về giao thông, y tế, an toàn thực phẩm, an ninh trật tự, môi trường, đem lại môi trường sống văn minh, hiện đại, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Sáu là, các cấp, các ngành, các địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội cần nâng cao nhận thức về cuộc cách mạng số, đồng thời quyết liệt đẩy nhanh việc ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản trị hoạt động của mình. Đây phải được coi là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu, là trách nhiệm cao nhất của người đứng đầu trong các cơ quan, tổ chức Nhà nước từ Trung ương đến địa phương.
