Quản lý phân bón tại Việt Nam hiện nay đang chia cho hai bộ quản lý

Thủ tướng Chính phủ vừa có văn bản trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội Đinh Thị Phương Khanh (Long An) về vấn nạn phân bón giả.

Đại biểu nêu: hiện nay, có nhiều ý kiến cho rằng, một trong những bất cập và là cơ hội cho phân bón giả, phân bón kém chất lượng tồn tại tràn lan trên thị trường, đó là do trong quản lý phân bón hiện nay đang chia cho hai bộ quản lý. Bộ Công Thương quản lý phân bón vô cơ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý phân bón hữu cơ và phân bón khác. 

“Mặc dù hiện nay chúng tôi cũng biết đã có chương trình phối hợp giữa Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về vấn đề này nhưng tình hình trong năm qua cũng chẳng khả quan hơn...”, đại biểu nhận định.

Vẫn theo đại biểu thì Bộ Khoa học và Công nghệ có thông tư vể kiểm tra chất lượng hàng hoá lưu thông trên thị trường có quy định trường hợp hàng hoá có kết quả thử nghiệm mẫu không phù hợp với tiêu chuẩn công bố áp dụng, chứng nhận hơp chuẩn hoặc hợp quy chuẩn kỹ thuật tương ứng thì người bán được quyền phúc kiểm lần hai  và đây là kết quả cuối cùng.

Tuy nhiên, hầu hết các mẫu phân bón được kiểm nghiệm lần hai tại cùng một đơn vị kiểm nghiệm đều đạt yêu cầu chất lượng so với kết quả lần thứ nhất. Tức là cùng một mẫu nhưng kết quả hai lần khác nhau.

Đại biểu cho rằng, điều đáng quan tâm ở đây là lần phúc kiểm cho doanh nghiệp đề nghị thì bao giờ cũng đạt. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ từng trả lời là do quy trình lấy mẫu sai nên mới có kết quả như vậy, song đại biểu cho rằng trả lời như vậy chưa thoả  đáng. Bởi đây không phải là thực trạng tồn tại ở một địa phương mà ở hầu hết các địa phương và nhiều ý cho rằng có sự can thiệp của con người.

"Vậy, xin hỏi Thủ tướng Chính phủ có ý kiến gì về vấn đề này và Chính phủ có giải pháp gì để đẩy lùi được vấn nạn trên?".

Tại văn bản trả lời, Thủ tướng Chính phủ cho biết, việc phân công quản lý phân bón thời gian qua đã đạt được một số kết quả nhất định, bên cạnh một số tồn tại, hạn chế cần khắc phục.

Việc quản lý sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực phân bón đã được phân công rõ. Chính phủ thống nhất quản lý Nhà nước về phân bón, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng tham gia quản lý Nhà nước về phân bón. Bộ Công Thương quản lý sản xuất, kinh doanh và chất lượng phân bón vô cơ; chỉ định, quản lý hoạt động các phòng thử nghiệm phân bón vô cơ. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý sản xuất, kinh doanh và chất lượng phân bón hữu cơ, phân bón khác; chỉ định, quản lý hoạt động các phòng thử nghiệm phân bón hữu cơ và phân bón khác; hướng dẫn sử dụng phân bón, khảo nghiệm phân bón; tổ chức đào tạo người lấy mẫu phân bón.

Với đặc thù của các loại phân bón như phân bón hữu cơ được sản xuất từ nguồn nguyên liệu hữu cơ, phân bón vô cơ được sản xuất từ khoáng thiên nhiên hoặc từ hoá chất, thì việc phân công quản lý Nhà nước về phân bón cho hai bộ là phù hợp với chức năng, nhiệm vụ quản lý ngành của từng bộ, Thủ tướng khẳng định.

Liên quan đến kiểm tra chất lượng phân bón, Thủ tướng hồi âm, mặc dù các quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý chất lượng phân bón đã được ban hành, các cơ quan hữu quan của các bộ, ngành đã vào cuộc, tuy nhiên tình trạng phân bón giả, phân bón kém chất lượng được sản xuất, kinh doanh vẫn diễn biến phức tạp, việc kiểm tra, kiểm nghiệm chất lượng chưa phát huy được hiệu quả như đại biểu đã nêu.

Để khắc phục tình trạng trên, theo người đứng đầu Chính phủ thì cần triển khai nhiều giải pháp cụ thể.

Như, Bộ Công Thương cùng với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiến hành rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm phân bón đặc biệt là quy trình kiểm nghiệm và kiểm nghiệm trọng tài.

Đồng thời cập nhật, bổ sung, xây dựng và ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phân bón để hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phục vụ công tác quản lý chất lượng phân bón.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hậu kiểm về chất lượng phân bón trong toàn bộ quá trình từ sản xuất, kinh doanh, sử dụng. Triển khai chương trình truyền thông nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc sản xuất, sử dụng phân bón đúng cách cũng là các giải pháp được Thủ tướng đề cập.