Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Sáu (15/8) cho biết ông vừa đạt được “bước tiến lớn” trong cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại bang Alaska, Mỹ...

“Chúng tôi có tiếng nói chung ở rất nhiều vấn đề. Nhưng vẫn có một số điểm chưa được giải quyết, trong đó có một điểm quan trọng nhất”, ông Trump phát biểu với báo chí trong họp báo chung sau thượng đỉnh.

“Chưa có thỏa thuận nào đạt được”, ông Trump phát biểu nhưng cho biết thảo luận đã diễn ra “rất hiệu quả” và ông đã đồng ý với một cuộc gặp tiếp theo tại Moscow.

Cuộc họp báo chỉ diễn ra vài phút và không có thỏa thuận nào được công bố. Cả hai nhà lãnh đạo gần như không trả lời các câu hỏi.

“Tôi tin rằng di sản này sẽ giúp chúng ta xây dựng lại và thúc đẩy mối quan hệ bình đằng, cùng có lợi trong thời kỳ mới, kể cả trong những điều kiện khác nghiệt nhất”, ông Putin nói tại họp báo. “Tôi có đủ lý do để tin rằng nếu đi theo con đường này, chúng ta có thể sớm chấm dứt xung đột ở Ukraine”.

Cuộc gặp trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo kéo dài gần ba tiếng, thảo luận về cuộc chiến Nga – Ukraine và tìm cách chấm dứt cuộc xung đột nghiêm trọng nhất tại châu Âu trong 80 năm trở lại đây.

Đây là cuộc gặp đầu tiên của ông Trump và ông Putin kể từ năm 2019. Hai nhà lãnh đạo cùng các quan chức ngoại giao hàng đầu của hai bên đã gặp nhau trong một căn phòng ở một căn cứ không quân Anchorage, Alaska. Phông nền màu xanh phía sau họ có in dòng chữ “Theo đuổi hòa bình”.

Ông Trump từng tuyên bố mục tiêu công khai của ông trong cuộc gặp thượng đỉnh này là đảm bảo ngừng giao tranh và một cam kết của Putin về việc sẽ nhanh chóng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy để đàm phán chấm dứt cuộc kiến kéo dài từ tháng 2/2022 đến nay.

Đầu tuần này, ông Trump cho biết ông sẽ nắm được liệu nhà lãnh đạo Nga có nghiêm túc về hòa bình hay không chỉ sau vài phút gặp gỡ. Ông cũng dọa sẽ rời đi nếu thảo luận diễn ra không hiệu quả.

Trong khi đó, ông Zelenskiy - người không được mời tới cuộc gặp thượng đỉnh - và các nhà lãnh đạo đồng minh ở châu Âu lo rằng ông Trump có thể sẽ bỏ qua nguyện vọng của Ukraine và công nhận, dù không chính thức, quyền kiểm soát của Moscow với khoảng 1/5 lãnh thổ của Ukraine. Tổng thống Mỹ đã cố gắng xoa dịu những lo ngại này khi lên chuyên cơ Không lực một, nói rằng ông sẽ để Kiev quyết định về việc trao đổi lãnh thổ nếu có.

“Tôi không đến đây để đàm phán cho Ukraine, tôi đến đây để đưa họ vào bàn đàm phán”, ông nói.

Khi đến Alaska, ông Trump đã chào đón ông Putin trên thảm đỏ tại đường băng của căn cứ quân sự. Hai nhà lãnh đạo đã bắt tay nồng nhiệt và chạm vào cánh tay nhau trước khi lên xe limousine của ông Trump đến địa điểm tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh gần đó.

Cuộc gặp có sự tham gia của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, đặc phái viên về vấn đề Nga của ông Trump - Steve Witkoff, trợ lý chính sách đối ngoại Nga Yury Ushakov và Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov.

Với ông Trump, một lệnh ngừng bắn sẽ mang lại hòa bình cho khu vực và củng cố uy tín của ông với tư cách là một nhà kiến tạo hòa bình toàn cầu, xứng đáng nhận giải Nobel Hòa bình.

Với ông Putin, cuộc gặp này vốn đã là một thắng lợi lớn, được xem là một bằng chứng cho thấy nhiều năm nỗ lực cô lập Nga của phương Tây đã thất bại và Moscow đang giành lại vị thế xứng đáng trên bàn cờ ngoại giao quốc tế.

Về phía Ukraine, Tổng thống Zelenskiy cho rằng cuộc gặp thượng đỉnh trên sẽ mở đường cho “hòa bình công bằng” và các cuộc đàm phán ba bên có sự tham gia của ông. Nhưng vị Tổng thống cũng nói thêm rằng Nga vẫn đang tiếp tục chiến tranh.

“Đã đến lúc chấm dứt chiến tranh và Nga cần phải có các bước đi cần thiết. Chúng tôi sẽ trông chờ vào Mỹ”, trong Zelenskiy viết trong một bài đăng trên Telegram trước khi cuộc gặp diễn ra. Ông cũng loại trừ khả năng trao đổi bất kỳ vùng lãnh thổ nào cho Moscow và đang tìm kiếm sự bảo đảm an ninh từ Mỹ.

Trước cuộc gặp thượng đỉnh, ông Trump nói rằng ông và ông Putin tôn trọng lẫn nhau.

“Ông ấy là một người thông minh và luôn như vậy lâu nay. Chúng tôi có mối quan hệ tốt”, ông Trump nói về Tổng thống Nga, đồng thời bày tỏ sự hoan nghênh với việc ông Putin mang theo các doanh nhân Nga tới Alaska.

“Nhưng họ sẽ không làm ăn kinh doanh cho đến khi chúng ta dàn xếp được chiến tranh”, ông Trump nói đồng thời nhắc lại các hậu quả “nghiêm trọng về kinh tế" với Nga nếu cuộc gặp diễn tiến xấu.

Theo nguồn tin thân cận của hãng tin Reuters, Chính phủ Mỹ đã thảo luận nội bộ về việc sử dụng tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân của Nga để hỗ trợ phát triển các dự án khí đốt và LNG ở Alaska. Đây là có thể là một điều khoản trong thỏa thuận giữa hai bên.

Trong khi đó, một nguồn tin thân cận trong chính phủ Nga cho biết có một số dấu hiệu cho thấy Moscow sẵn sàng thỏa hiệp về vấn đề Ukraine bởi ông Putin hiểu rõ tình trạng nền kinh tế Nga va cái giá phải trả nếu tiếp tục chiến tranh.

Theo tin từ Reuters trước đó, ông Putin có thể sẵn sàng chấm dứt giao tranh ở tiền tuyến với điều kiện có một cam kết ràng buộc về mặt pháp lý rằng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương  (NATO) sẽ không mở rộng về phía Đông và các lệnh trừng phạt của phương Tây được dỡ bỏ. Trong khi đó, NATO đã tuyên bố tương lai của Ukraine là nằm trong liên minh này.

Nền kinh tế Nga, vốn chịu nhiều tác động nặng nề bởi chiến tranh, có thể chịu thêm các biện pháp trừng phạt của Mỹ. Ông Trump gần đây dọa sẽ áp thuế quan với các quốc gia mua dầu thô Nga, chủ yếu là Trung Quốc và Ấn Độ.