Thương mại Việt Nam - Trung Quốc đang bước vào giai đoạn phát triển vượt bậc

Trung Quốc đã khẳng định vị thế đối tác thương mại số một của Việt Nam. Năm 2024, tổng kim ngạch song phương giữa hai nước đạt 205,2 tỷ USD - mức kỷ lục chưa từng có. Năm 2025, hứa hẹn sẽ còn bùng nổ hơn, bởi chỉ sau 9 tháng, con số này đã đạt 184 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước.

QUY MÔ TẠO NÊN HIỆU ỨNG

Theo số liệu từ Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc, xuất khẩu 8 tháng năm 2025 tăng 9,2%, riêng tháng 8 tăng vọt 22% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy hàng Việt đang chiếm lĩnh thị trường tỷ dân với đà tăng trưởng hai con số.

Nông sản Việt Nam được cho là đang tăng trưởng tốt tại Trung Quốc. Trong đó, các mặt hàng như sầu riêng, thanh long, xoài, chanh leo không chỉ có chỗ đứng vững chắc mà còn ghi nhận tăng trưởng mạnh trong những tháng cuối năm. Bên cạnh đó, gạo, cà phê, hạt điều, thủy sản, linh kiện điện tử, dệt may, cao su và dầu thô cũng đang xuất khẩu ổn định.

Chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Trung Quốc máy móc, thiết bị công nghiệp, nguyên vật liệu, hàng tiêu dùng và linh kiện điện tử - những yếu tố then chốt cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Thu lần thứ nhất - 2025, ngày 27/10, Hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư và kết nối giao thương doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc đã được tổ chức.

Sự kiện có sự tham dự của ông Vũ Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất khẩu, Bộ Công Thương; ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương; đại diện Sở Công Thương một số tỉnh, thành phố và doanh nghiệp Việt Nam.

Về phía Trung Quốc có ông Lý Chấn Dân, Tham tán Thương mại Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam; ông Châu Lượng, Giám đốc Trung tâm xúc tiến đầu tư, Ủy ban Xúc tiến thương mại quốc tế của tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc; … cùng đại diện doanh nghiệp Trung Quốc.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, nhấn mạnh: "Con số kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc trong 9 tháng năm 2025 đạt 184,04 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2024 là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả hợp tác. Xúc tiến thương mại chính là cầu nối giúp doanh nghiệp hai nước biến tiềm năng thành cơ hội thực tế".

Dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương đã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Xúc tiến thương mại quốc tế tỉnh Sơn Đông và nhiều cơ quan Trung Quốc, tổ chức hàng loạt chương trình hội chợ, triển lãm, hội nghị kết nối. Kết quả là doanh nghiệp Việt không chỉ mở rộng mạng lưới đối tác mà còn đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.

Tham gia Hội chợ Mùa Thu lần thứ nhất - 2025, đoàn doanh nghiệp Trung Quốc với gần 100 đơn vị, 47 gian hàng chiếm phần lớn khu trưng bày quốc tế, mang đến bộ sưu tập đa dạng từ công nghiệp chế tạo, công nghệ cao, vật liệu xây dựng đến hàng tiêu dùng, nông sản, thủ công mỹ nghệ.

"Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt trực tiếp tiếp cận nguồn cung, công nghệ, máy móc, vật tư - những yếu tố thiết yếu cho chuyển đổi sản xuất, nâng cao chất lượng và giảm chi phí. Đặc biệt, hàng loạt hội nghị giao thương được tổ chức ngay trong khuôn khổ Hội chợ, giúp doanh nghiệp kết nối đối tác, thỏa thuận hợp tác tại chỗ", ông Tài nhận định; đồng thời khẳng định Cục Xúc tiến thương mại cam kết đồng hành, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp hai bên, thúc đẩy các thỏa thuận, dự án đạt hiệu quả bền vững.

Đánh giá Hội chợ Mùa Thu 2025 là "nền tảng xúc tiến thương mại thực chất" trong bối cảnh chuỗi cung ứng khu vực đang tái định hình, ông Lý Chấn Dân, Tham tán Thương mại Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, cho rằng các sự kiện xúc tiến thương mại tầm vóc như Hội chợ Mùa Thu giúp doanh nghiệp hai bên tận dụng tối đa lợi thế địa lý gần gũi, văn hóa tương đồng và tính bổ trợ cao trong sản xuất. 

“Hội chợ Mùa Thu lần thứ nhất - 2025 là sự kiện kinh tế - văn hóa cấp quốc gia, mở ra nền tảng tích hợp giữa thương mại, đầu tư, văn hóa - du lịch và đổi mới sáng tạo. Đây là sân chơi hợp tác đáng tin cậy cho các nhà đầu tư và đối tác thương mại trong khu vực cũng như trên thế giới”, ông Lý Chấn Dân khẳng định.

LỢI ÍCH KÉP CHO DOANH NGHIỆP VIỆT

Tham gia Hội chợ, với doanh nghiệp Việt Nam, lợi ích không chỉ nằm ở thương mại hàng hóa mà còn ở chuyển giao công nghệ, hợp tác đầu tư sản xuất, phát triển chuỗi giá trị nội địa. Các lĩnh vực như nông sản chế biến, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất xanh và chuyển đổi số đang mở ra cơ hội hợp tác rõ rệt với doanh nghiệp Trung Quốc, vốn có thế mạnh về công nghệ và quy mô.

Hơn thế, qua các hoạt động giao lưu, hội nghị kết nối và gian hàng trưng bày, doanh nghiệp Việt học hỏi mô hình xúc tiến hiện đại, cách tiếp cận thị trường, tiêu chuẩn chất lượng và xu hướng tiêu dùng quốc tế. Từ đó hoàn thiện sản phẩm, dịch vụ và năng lực quản trị để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.

"Lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai Nhà nước đều coi trọng việc tận dụng hiệu quả các hoạt động xúc tiến thương mại để mở rộng thị trường, gia tăng hợp tác thực chất", ông Lý Chấn Dân nhấn mạnh.

Hội chợ Mùa Thu 2025 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt: kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Trung Quốc và Năm giao lưu nhân văn giữa hai nước. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa thương mại mà còn là biểu tượng cho tình hữu nghị, niềm tin và khát vọng phát triển chung.

Với ACFTA 3.0 sắp được ký kết và loạt sự kiện xúc tiến thương mại quy mô lớn, quan hệ thương mại Việt Nam - Trung Quốc đang bước vào giai đoạn phát triển vượt bậc. Quan trọng hơn, hợp tác đang chuyển từ thương mại hàng hóa đơn thuần sang hợp tác sâu rộng trong đầu tư, công nghệ, chuỗi cung ứng và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy thách thức, việc củng cố quan hệ với Trung Quốc - thị trường lớn nhất thế giới và hàng xóm gần gũi là chiến lược sáng suốt giúp Việt Nam duy trì đà tăng trưởng, đa dạng hóa thị trường và tăng cường năng lực cạnh tranh.

Hội chợ Mùa Thu 2025 và ACFTA 3.0 chính là những bước đi cụ thể, thiết thực để hiện thực hóa tầm nhìn "Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc" mà lãnh đạo hai nước đã vạch ra.