Tinh gọn bộ máy – chìa khóa chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình

Tại phiên thảo luận các dự thảo văn kiện của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Thanh Bình, trình bày tham luận về xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, tổng kết thực tiễn.

KẾT QUẢ ĐỘT PHÁ TỪ CUỘC CÁCH MẠNG TINH GỌN BỘ MÁY

Theo Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Thanh Bình, việc sắp xếp tổ chức bộ máy được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, đạt nhiều kết quả mang tính đột phá. Hệ thống tổ chức các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội được tổ chức lại theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; kết thúc hoạt động mô hình Đảng đoàn, Ban cán sự Đảng từ Trung ương đến địa phương.

Cụ thể, đã giảm 4 cơ quan Đảng Trung ương, 5 cơ quan Quốc hội, 5 bộ, 3 cơ quan thuộc Chính phủ, 13 tổng cục và tương đương, gần 1.500 đầu mối cấp vụ và hơn 4.800 đầu mối cấp phòng; Giảm 29 tỉnh, thành phố, không tổ chức mô hình cấp huyện và giảm gần 700 huyện. Điều chỉnh sáp nhập từ hơn 10.000 xuống còn 3.321 xã, phường (giảm khoảng 6.700 xã, phường).

Tinh giản gần 150.000 cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thông qua chính sách hỗ trợ vượt trội. Đã sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình mới, tổ chức lại hệ thống Quân đội, Công an ở địa phương, Tòa án, Viện kiểm sát, Thanh tra, các cơ quan, đơn vị quản lý theo ngành dọc. Sắp xếp tổ chức Đảng và các tổ chức chính trị-xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở địa phương đồng bộ với tổ chức hành chính.

Về hệ thống các quy định, đã ban hành kịp thời đồng bộ các chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể như các nghị quyết, kết luận, quy định, quyết định và hơn 70 văn bản chỉ đạo các loại của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã ban hành các luật, nghị quyết có liên quan trực tiếp về sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính trong năm 2025.

Hệ thống các văn bản mới ban hành cơ bản bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý để thực hiện sắp xếp kịp thời, bảo đảm không trùng giẫm, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các cấp cơ sở; bảo đảm giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, không để xảy ra các vấn đề phức tạp trước, trong và sau khi thực hiện sáp nhập, vận hành tổ chức bộ máy mới.

Tổng kết hơn 1 năm thực hiện cuộc cách mạng sắp xếp tổ chức bộ máy, nhất là giai đoạn nước rút trong vòng 6 tháng, từ tháng 7/2025 đến nay, Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương khẳng định đây là một chủ trương rất đúng, rất trúng, có ý nghĩa lịch sử, được cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình ủng hộ, dư luận quốc tế đánh giá cao.

Việc sắp xếp tinh gọn không chỉ giảm số lượng về tổ chức, đơn vị, giảm biên chế, giảm kinh phí chi thường xuyên mà quan trọng hơn là đã nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, phân cấp phân quyền được đẩy mạnh theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn; đã mở ra không gian, khơi thông nguồn lực, tạo dư địa để phát triển kinh tế-xã hội cho giai đoạn tiếp theo.

Từ thực tiễn đó, tham luận rút ra nhiều bài học kinh nghiệm, trong đó nhấn mạnh vai trò lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và cấp ủy các cấp, đặc biệt là vai trò của đồng chí Tổng Bí thư trong chỉ đạo định hướng, thúc đẩy truyền cảm hứng và thật sự là một "tổng công trình sư" của cuộc cách mạng.

Kiên định, giữ vững các nguyên tắc của Đảng, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật, kịp thời thể chế hóa, cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, tập trung giải quyết những nút thắt, vướng mắc, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn lực để thực hiện.

Làm tốt công tác dự báo trên cơ sở tổng kết thực tiễn, bám sát bối cảnh trong nước, quốc tế, nhất là dự báo về những khó khăn, thách thức; có chiến lược định hướng, tầm nhìn dài hạn, có kế hoạch thực hiện cụ thể, khả thi, đồng bộ, bảo đảm ổn định chính trị-xã hội.

Thống nhất trong nhận thức và hành động, đoàn kết cao trong toàn hệ thống chính trị; tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám vượt qua khó khăn, thách thức của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, qua đó phát huy trách nhiệm, nỗ lực vượt lên chính mình.

Công tác tổ chức triển khai thực hiện được nghiêm túc, quyết liệt với tinh thần trách nhiệm cao nhất, có sự chủ động, linh hoạt trong sáng tạo, triển khai từ trên xuống dưới, Trung ương làm gương, địa phương hưởng ứng; không chủ quan nóng vội nhưng cũng không cầu toàn với phương châm vừa làm vừa rút kinh nghiệm, kịp thời chuyển đổi trạng thái từ “vừa chạy vừa xếp hàng” sang “thẳng hàng lối thông, đồng lòng cùng tiến”. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Đây là bài học kinh nghiệm có ý nghĩa hết sức quan trọng trong xu hướng phát triển mới, qua đó khắc phục được khâu yếu về tổ chức thực hiện trước đây.

Sự chủ động kịp thời định hướng thông tin tuyên truyền, công khai minh bạch đầy đủ các chủ trương, đường lối, chính sách mới; làm tốt công tác chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân, tạo sự thống nhất cao trong Đảng và sự đồng thuận trong xã hội; hạn chế tối đa các khoảng trống về thông tin để các thế lực thù địch, các phần tử xấu lợi dụng xuyên tạc, chống phá, chia rẽ nội bộ.

Qua đây, Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh nhiệm vụ đặt ra trong thời gian tới hết sức quan trọng; đồng thời cho rằng cần tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước phù hợp với mô hình tổ chức mới, xác định rõ chức năng nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức trong từng cơ quan đơn vị, bảo đảm hoạt động thông suốt, đồng bộ, nhịp nhàng.

Đẩy mạnh và thực hiện hiệu quả phân cấp phân quyền giữa Trung ương và địa phương theo hướng nâng cao năng lực tự chủ, tự chịu trách nhiệm của địa phương.

Vận hành tổ chức bộ máy mới thông suốt, đồng bộ, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; kịp thời sơ kết, tổng kết tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện. Tiếp tục sắp xếp tinh gọn tổ chức bên trong của các cơ quan đơn vị, đẩy mạnh chuyển đổi số, quản lý và sử dụng trụ sở, tài sản sau sắp xếp phù hợp với thực tế, tránh lãng phí. Tập trung sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, trường học, cơ sở giáo dục, y tế, doanh nghiệp nhà nước theo đúng định hướng của Trung ương.

Hoàn thiện các quy định về công tác cán bộ, đồng thời đẩy mạnh giáo dục chính trị tư tưởng, đổi mới nhận thức, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cơ sở. Hoàn thiện cơ chế chính sách thu hút, trọng dụng và phát huy người có tài năng; rà soát xây dựng hoàn thiện vị trí việc làm và giao biên chế phù hợp cho giai đoạn 2026-2031.

Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Thanh Bình bày tỏ tin tưởng, nhiệm kỳ Đại hội XIV với quyết tâm nỗ lực của cả hệ thống chính trị, chắc chắn tổ chức bộ máy theo mô hình mới sẽ tiếp tục hoàn thiện và triển khai vận hành hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới, đặc biệt trước yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ phát triển mới, hướng tới hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm.