Triển khai các nhiệm vụ để khởi công xây dựng đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng trong tháng 12/2025

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 127/NQ-CP nhằm thể chế hóa và cụ thể hóa đầy đủ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 187/2025/QH15 về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Nghị quyết số 127/NQ-CP xác định rõ các nhiệm vụ, trách nhiệm, thời gian thực hiện để các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai dự án; từ đó làm cơ sở để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, các bộ, ngành, địa phương, các đơn vị liên quan tổ chức thực hiện đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật, tiến độ, chất lượng, hiệu quả, công khai, minh bạch, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Theo đó, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có quy mô lớn, phạm vi trải dài, áp dụng công nghệ kỹ thuật mới, tích hợp nhiều chuyên ngành, là dự án đường sắt điện khí hóa triển khai đầu tiên tại Việt Nam trong điều kiện nguồn nhân lực đường sắt còn mỏng, yếu và thiếu với thời gian nghiên cứu, thực hiện ngắn; Dự án được Quốc hội cho phép áp dụng nhiều cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai thực hiện.

Nhằm thực hiện Dự án đáp ứng yêu cầu về chất lượng và tiến độ, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên, Chính phủ giao cho các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện ba nhóm nhiệm vụ chính.

Thứ nhất, xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật. Theo Nghị quyết, các chính sách đặc thù, đặc biệt quy định tại Điều 3 Nghị quyết số 187/2025/QH15 của Quốc hội sẽ được áp dụng tương tự như với Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam và thực hiện theo các văn bản hướng dẫn liên quan.

Riêng đối với chính sách quy định tại khoản 18 Điều 3 Nghị quyết số 187/2025/QH15 của Quốc hội sẽ được tích hợp vào Nghị định hướng dẫn thiết kế kỹ thuật tổng thể do Bộ Xây dựng chủ trì.

Thứ hai, triển khai thực hiện Dự án. Bộ Xây dựng được giao làm cơ quan chủ quản, chủ trì phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan tổ chức lập, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Dự án và tổ chức triển khai theo tiến độ được yêu cầu.

Trong đó, Bộ Xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Xây dựng thực hiện các nội dung thuộc thẩm quyền của người quyết định đầu tư, bao gồm nhưng không giới hạn các nội dung nao gồm: Quyết định giao chủ đầu tư thực hiện dự án; Phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu trong quá trình thực hiện; Chấp thuận Danh mục tiêu chuẩn áp dụng cho Dự án; Chấp thuận hồ sơ thiết kế các yếu tố cơ bản của Dự án trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi (hướng tuyến, nhà ga,…) làm cơ sở để Chủ đầu tư phê duyệt hồ sơ cắm cọc giải phóng mặt bằng, bàn giao cho địa phương thực hiện.

Về phía địa phương: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm chủ trì tổ chức thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên cơ sở các hồ sơ do chủ đầu tư bàn giao.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân các địa phương được quyền quyết định đầu tư hoặc giao cơ quan trực thuộc quyết định đầu tư đối với các hạng mục liên quan đến giải phóng mặt bằng, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật, không cần lập chủ trương đầu tư riêng. Các địa phương cũng cần chủ động tạm ứng ngân sách để thực hiện các công tác này.

Về tiến độ thực hiện dự án: Chính phủ yêu cầu hoàn thành thủ tục phê duyệt dự án hỗ trợ kỹ thuật và lựa chọn nhà thầu tư vấn để khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 5 năm 2025. Đồng thời, hoàn tất các thủ tục chỉ định thầu cho liên danh tư vấn thiết kế kỹ thuật và thiết kế kỹ thuật tổng thể.

Từ tháng 6 năm 2025, bắt đầu khảo sát, lập và phê duyệt thiết kế kỹ thuật, trong đó một số gói thầu phải hoàn thành trong tháng 9 năm 2025.

Chính phủ cũng yêu cầu phối hợp với các cơ quan liên quan của Trung Quốc để đàm phán và ký kết Hiệp định xây dựng cầu chung tại biên giới trong tháng 7 năm 2025, đồng thời hoàn tất báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng này.

Hội đồng thẩm định Nhà nước sẽ thẩm định và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt báo cáo trong tháng 8 năm 2025.

Đặc biệt, việc lựa chọn nhà thầu thi công, ký kết hợp đồng và chuẩn bị điều kiện khởi công xây dựng cần hoàn tất trong tháng 12 năm 2025.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố lập, phê duyệt dự án xây dựng các khu tái định cư đảm bảo tổ chức khởi công đồng loạt các khu tái định cư trong năm 2025; các địa phương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện, hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ, di dời công trình đường điện bị ảnh hưởng bởi Dự án từ tháng 4 năm 2025 đến tháng 9 năm 2026.

Chính phủ cũng yêu cầu triển khai thi công xây dựng, mua sắm, lắp đặt thiết bị, phấn đấu hoàn thành Dự án chậm nhất vào năm 2030. Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng sẽ rà soát, đăng ký nhu cầu vốn; Bộ Tài chính chủ trì tham mưu Chính phủ cân đối bố trí đủ nguồn vốn để thực hiện.

Cuối cùng,  triển khai nhiệm vụ phát triển đô thị theo mô hình phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD) tại các nhà ga.

Tại nhiệm vụ này, Chính phủ giao các địa phương chủ trì phối hợp với các bộ, ngành rà soát, điều chỉnh quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết tại các vùng phụ cận ga, bao gồm điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội khi cần thiết để triển khai dự án khai thác quỹ đất theo mô hình TOD.

Đồng thời, cần tổ chức lập và phê duyệt các dự án khai thác quỹ đất, bố trí ngân sách địa phương phục vụ công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư, cũng như tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất tại các khu vực lân cận nhà ga theo quy định pháp luật để phục vụ phát triển đô thị.