Chiều 19/5, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04, Bộ
Công an) thông tin về đường dây buôn lậu caffeine quy mô đặc biệt lớn,
hoạt động có tổ chức, xuyên quốc gia, vận chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam.
Các đối tượng lợi dụng sự khác biệt trong quy định pháp luật
giữa các nước, sự thông thoáng trong phân luồng hải quan điện tử, thông qua hoạt
động xuất nhập khẩu để hình thành nên đường dây buôn lậu hoạt động với phương
thức, thủ đoạn hết sức tinh vi.
Tại Trung Quốc, caffeine quy định là chất hướng thần. Tại
Lào, caffeine quy định là tiền chất ma túy (hành vi mua bán, vận chuyển
caffeine với số lượng 10kg trở lên có mức hình phạt cao nhất là tử hình). Tuy
nhiên, tại Việt Nam, caffeine được cấp phép cho các tổ chức, cá nhân hoạt động
kinh doanh với mục đích y, dược, thực phẩm hoặc sử dụng trong công nghiệp (chưa
coi là tiền chất ma túy).
Từ những sơ hở này, Trần Phi Hùng, Tiến
sĩ dược, Trưởng khoa Dược - Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã dần hình
thành lên đường dây mua bán, vận chuyển caffeine với số lượng lớn.
Theo hồ sơ, Công ty Khôi Nguyên và Công ty Hóa Dược – Dược phẩm 1 được cấp giấy phép
nhập khẩu caffeine sử dụng trong mục đích y tế. Trần Phi Hùng tìm cách lập các hợp đồng
mua bán caffeine, móc nối với Cao Thị Liên, Trịnh Thị Hòa tìm đầu mua, tiêu thụ
caffeine tại nước thứ ba như Lào, Myanmar.
Để hợp thức hóa việc buôn lậu caffeine, Hùng chỉ đạo con
trai (Trần Sĩ Hoàng) và cháu (Nguyễn Thành Đạt) thành lập Công ty Vinh Hoàng,
Công ty Vạn Phúc ký hợp đồng mua bán caffeine giả; sau đó xuất hóa đơn khống
cho khách hàng ảo bằng hình thức không ghi thông tin để tránh lực lượng chức
năng truy vết dòng đi của caffeine.
Số caffeine trên thực tế được vận chuyển đến kho hàng Công
ty TNHH T&T VINA của Nguyễn Thị Thu tại Nghệ An. Tại đây, các đối tượng
thay vỏ bao bì caffeine, đóng gói ngụy trang thành các bao xi măng, thức ăn
chăn nuôi.
Lợi dụng việc sơ hở trong khâu kiểm hóa, các đối tượng cất
giấu caffeine lẫn vào trong hàng hóa thông thường có khai báo hải quan để thông
quan.
Tiền mua bán caffeine được các đối tượng thuê những người Việt
Nam tại Lào chuyển vào các tài khoản người quen của Trần Phi Hùng và được “bơm
ngược” lại vào các tài khoản của công ty “bình phong” trong hệ sinh thái để hợp
thức hóa dòng tiền phù hợp với hợp đồng mua bán giả ban đầu sau đó ăn chia lợi
nhuận.
Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng nêu trên, Cục Cảnh sát
điều tra tội phạm về ma túy đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an đồng ý cho xác lập
chuyên án.
Đến ngày 27/02/2026, gần 300 cán bộ, chiến sĩ triển khai đồng
loạt 18 mũi công tác tại 06 tỉnh (Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Sơn La, Nghệ
An, Hà Tĩnh) phá chuyên án.
Kết quả phát hiện, thu giữ 19 tấn caffeine sau
thông quan không khai báo Hải quan, được trà trộn trong hàng hóa thông thường của
Công ty T&T VINA đang chuẩn bị vận chuyển qua Lào đi Myanmar.
Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy – Bộ Công an đã khởi
tố 10 bị can (trong đó 06 bị can về tội Buôn lậu, 03 bị can về tội Phát hành
trái phép hóa đơn và 01 bị can về tội Môi giới hối lộ). Tại Lào, Bộ Công an Lào
đã bắt giữ, khởi tố 06 đối tượng về tội mua bán, vận chuyển tiền chất ma túy
theo pháp luật của Lào.
Hiện Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tiếp tục điều
tra, làm rõ các cá nhân, doanh nghiệp có liên quan để xử lý triệt để theo quy định
của pháp luật.
Ban Chuyên án đã chỉ đạo các tổ công tác nhanh chóng khám xét, xác minh truy bắt các đối tượng có liên quan đến toàn bộ hoạt động trong đường dây; đồng thời truy vết, thu hồi số caffeine, tài sản các đối tượng đang cất giấu tại cả ở Việt Nam và Lào.
Đến nay đã thu giữ 50,7 tấn caffeine, 06 xe ô tô, 12 máy tính các loại, 25 điện thoại di động, phong tỏa, tạm dừng giao dịch đối với 60 tài khoản ngân hàng, xác minh 07 tài sản bất động sản liên quan đến các đối tượng trong chuyên án.