Việt Nam đang có làn sóng đầu tư trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu với hàng loạt dự án của CMC, FPT, Viettel ... nhằm thích ứng với AI và phục vụ quá trình chuyển đổi số quốc gia. Nhưng đi cùng đó là những bài toán đầy thách thức về vấn đề hạ tầng.

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu được ví như “trái tim" của nền kinh tế số, nuôi dưỡng và kết nối toàn bộ hệ sinh thái từ hoạt động thương mại điện tử, tài chính – ngân hàng, logistics, đến chính phủ điện tử. Trung tâm dữ liệu tại Việt Nam cũng là nền tảng để đào tạo các mô hình AI dựa trên dữ liệu của người Việt, lưu trữ ở Việt Nam và phục vụ người Việt. Các trung tâm dữ liệu trở thành hạ tầng cốt lõi, quyết định khả năng vận hành và tính cạnh tranh của nền kinh tế số.

Chính vì vậy, thời gian qua, các doanh nghiệp có tiềm lực đã tích cực xây dựng các trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh thực sự, vẫn còn nhiều thách thức mang tính nền tảng cần giải quyết .

NHẬN DIỆN CÁC NÚT THẮT LỚN

Hạ tầng trung tâm dữ liệu đang đối mặt với nhiều thách thức công nghệ trong bối cảnh nhu cầu xử lý dữ liệu ngày càng tăng, đặc biệt với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI). Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là thiết kế tổng thể phải thông minh và linh hoạt. Trung tâm dữ liệu cần được thiết kế bài bản để có thể dự đoán trước nhu cầu sử dụng trong tương lai, nhưng vẫn cho phép khởi đầu với mức công suất phù hợp, từ đó giảm chi phí đầu tư ban đầu và rút ngắn thời gian đưa vào vận hành. Việc này đòi hỏi trung tâm dữ liệu có kiến trúc dạng mô-đun, với khả năng mở rộng nhanh chóng.

Một thách thức lớn khác là hệ thống làm mát. Với sự xuất hiện của các chip AI có mật độ tính toán cao, lượng nhiệt sinh ra trong quá trình vận hành là rất lớn. Do đó, trung tâm dữ liệu cần có giải pháp làm mát hiệu suất cao, không chỉ để đảm bảo hiệu năng mà còn để tiết kiệm năng lượng và nước – hai yếu tố đang trở nên khan hiếm tại nhiều khu vực. Các công nghệ làm mát bằng chất lỏng, kết hợp giữa làm mát bằng chất lỏng chuyên dụng và làm mát bằng nước, không khí,… đang được nghiên cứu và triển khai.

Ngoài ra, hệ thống điện cũng là yếu tố sống còn. Trung tâm dữ liệu phải đảm bảo nguồn điện an toàn, ổn định và có khả năng sẵn sàng cao. Mỗi giờ dừng hoạt động của trung tâm dữ liệu (downtime) không chỉ gây thiệt hại cực lớn về tài chính mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng truy vấn thông tin liên tục 24/7 của người dùng và doanh nghiệp. Do đó, việc đầu tư vào các giải pháp phân phối điện thông minh, hệ thống UPS, máy phát điện dự phòng và giám sát điện năng theo thời gian thực là điều bắt buộc.

Theo báo cáo mới đây của Schneider Electric, với sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (AI tạo sinh), mức tiêu thụ năng lượng của các trung tâm dữ liệu dự kiến sẽ tăng lên mức chưa từng có. Các trung tâm dữ liệu được ước tính sẽ chiếm tới 2,5% tổng lượng điện năng tiêu thụ toàn cầu vào năm 2027, con số này còn lớn hơn cả mức tiêu thụ điện hàng năm của nước Pháp.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về một chiến lược năng lượng thông minh nhưng vẫn đáp ứng được các tiêu chí về phát triển bền vững, vừa nâng cao hiệu suất vừa giảm được phát thải carbon.

HẠ TẦNG LÀ NỀN TẢNG SỐNG CÒN

Theo báo cáo của Research And Markets, thị trường trung tâm dữ liệu của Việt Nam dự kiến đạt 1,6 tỷ USD vào năm 2030, tốc độ tăng trưởng kép khoảng 10–12%/năm. Dự báo của Mordor Intelligence và GII Research cũng cho thấy, thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam sẽ tăng trưởng từ 524,7 MW năm 2025 lên 950,4 MW vào năm 2030.

Theo báo cáo của Research And Markets, thị trường trung tâm dữ liệu của Việt Nam dự kiến đạt 1,6 tỷ USD vào năm 2030, tốc độ tăng trưởng kép khoảng 10–12%/năm. Dự báo của Mordor Intelligence và GII Research cũng cho thấy, thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam sẽ tăng trưởng từ 524,7 MW năm 2025 lên 950,4 MW vào năm 2030.

Và để bắt kịp làn sóng AI, các doanh nghiệp cần một cuộc cách mạng trong xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu.

Kinh nghiệm của Schneider Electric, tập đoàn hàng đầu thế giới về giải pháp cho hạ tầng trung tâm dữ liệu, đã chỉ ra những giải pháp hiệu quả như: Quản trị năng lượng thông minh, Phân phối điện trung thế trong trung tâm dữ liệu, Thay đổi trong thiết kế thanh phân phối nguồn để tối ưu cho AI, Sử dụng các dung dịch làm mát hiệu suất cao trực tiếp tới chip (liquid cooling direct-to-chip)… Schneider Electric và NVIDIA đã có thỏa thuận hợp tác chiến lược phạm vi toàn cầu để cùng phát triển công nghệ tiên tiến cho trung tâm dữ liệu thế hệ mới. Tập đoàn này cũng ký kết thỏa thuận hợp tác trị giá 3 tỷ USD với nhà cung cấp dịch vụ trung tâm dữ liệu lớn trên thế giới Compass Datacenters nhằm cung cấp các giải pháp trung tâm dữ liệu module quy mô lớn, phục vụ nhu cầu tăng trưởng mạnh mẽ từ thị trường AI toàn cầu.

Trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu tại Việt Nam đang được xây dựng liên tục với quy mô ngày càng lớn ở Việt Nam, những giải pháp tiên tiến cho trung tâm dữ liệu sẽ được chia sẻ tại Hội nghị Đổi mới Sáng tạo Innovation Day Hà Nội, sự kiện công nghệ lớn dự kiến diễn ra vào ngày 17/9 sắp tới với chủ đề: “Phát triển Hạ tầng Số sẵn sàng cho AI - Động lực tăng trưởng mới của Việt Nam”.