Trong bối cảnh ô nhiễm nhựa đang trở thành một vấn đề cấp bách toàn cầu, việc xây dựng các mô hình giáo dục bền vững không chỉ là một xu hướng mà còn là một nhu cầu thiết yếu. Tại Việt Nam, Cần Thơ nổi lên như một điểm sáng trong phong trào xây dựng Trường học sinh thái ASEAN, với mục tiêu không chỉ giảm thiểu rác thải nhựa mà còn tạo ra một môi trường giáo dục xanh, sạch, và bền vững...

Ngày 8/10/2025, tại TP. Cần Thơ, hội thảo “Kết nối, tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm Trường học sinh thái ASEAN - Trường học không rác thải nhựa” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đã thu hút sự tham gia của hơn 100 đại biểu trực tiếp và 100 điểm cầu trực tuyến, cho thấy sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng đối với vấn đề này.

Cần Thơ, với vị trí địa lý đặc thù và những thách thức về ô nhiễm nhựa, đã trở thành một trong những địa phương tiên phong trong việc triển khai mô hình Trường học sinh thái.

Theo khảo sát của Ngân hàng Thế giới năm 2022, Đồng bằng sông Cửu Long là điểm nóng về rác nhựa dùng một lần, chiếm tới 72% tổng lượng rác thải nhựa trên cả nước. Đặc biệt, tại các khu vực ven sông đô thị như Cần Thơ, mật độ rác nhựa lên tới 34,5 vật phẩm trên mỗi đơn vị khảo sát, cao hơn gần gấp ba lần so với vùng nông thôn. Những con số này không chỉ là lời cảnh báo mà còn là động lực thúc đẩy các trường học tại Cần Thơ hành động mạnh mẽ hơn trong việc giảm thiểu rác thải nhựa.

Mô hình Trường học sinh thái ASEAN - Trường học không rác thải nhựa không chỉ mang ý nghĩa xã hội, nhân văn mà còn là một giải pháp thiết thực và cấp bách. Ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP. TP. Cần Thơ, nhấn mạnh rằng mô hình này giúp lồng ghép giáo dục môi trường vào học đường, nuôi dưỡng ý thức và hình thành thói quen xanh ngay từ ghế nhà trường.

Từ những hành động nhỏ như hạn chế chai nhựa, phân loại rác tại nguồn, hay tái chế đồ dùng học tập, các em học sinh sẽ trở thành những đại sứ môi trường, lan tỏa thông điệp tích cực đến gia đình và cộng đồng". 

Ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ.

Hội thảo không chỉ là nơi chia sẻ kinh nghiệm mà còn là diễn đàn kết nối giữa nhà trường, cơ quan quản lý và tổ chức xã hội cùng chung tay hành động vì mục tiêu giảm thiểu rác thải nhựa trong giáo dục.

Tại hội thảo đã diễn ra Lễ Phát động Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025: Trường học không rác thải nhựa. Đây là năm thứ 2 liên tiếp Quỹ đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường để phát động tổ chức Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam trên quy mô toàn quốc.

Ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trưởng ban Tổ chức Giải thưởng, nhấn mạnh: "Giáo dục về môi trường không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là nền tảng để xây dựng một cộng đồng xanh, có ý thức và hành động cụ thể trong việc bảo vệ hành tinh".

Một trong những điểm nhấn của hội thảo là chuyến tham quan thực tế tại Trường Phổ thông Việt Mỹ, một mô hình tiêu biểu của phong trào Trường học không rác thải nhựa. Tại đây, học sinh không chỉ học cách bảo vệ môi trường qua sách vở mà còn tham gia thiết thực qua các hoạt động ngoại khóa như câu lạc bộ STEM, sáng tạo sản phẩm tái chế từ vỏ trái cây, tổ chức tuần lễ môi trường, và phân loại rác ngay trong lớp học. Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường mà còn khuyến khích các em áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế.

Để phong trào Trường học sinh thái đạt hiệu quả bền vững, ông Nguyễn Văn Khởi đã đề xuất ba định hướng quan trọng.

Thứ nhất, ngành giáo dục cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong việc xây dựng và nhân rộng mô hình này, coi đây là tiêu chí quan trọng trong đánh giá trường học xanh, an toàn, thân thiện.

Thứ hai, các cơ quan, đoàn thể và chính quyền địa phương cần tăng cường hỗ trợ, kết nối nguồn lực, đồng hành cùng nhà trường trong các sáng kiến về môi trường, đặc biệt là công tác truyền thông, tuyên truyền giảm rác thải nhựa.

Thứ ba, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội cũng cần chung tay với ngành giáo dục trong việc cung cấp các giải pháp thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần, khuyến khích tiêu dùng bền vững.