Việt Nam – Hoa Kỳ: Mở rộng hợp tác bán dẫn, trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Những cuộc tiếp xúc này không chỉ củng cố đối thoại về thương mại, mà còn mở rộng nền tảng hợp tác ở các lĩnh vực then chốt: nông nghiệp, năng lượng, bán dẫn – công nghệ cao, tạo lực đẩy quan trọng giúp hai nước tiến gần hơn đến mục tiêu hoàn tất Hiệp định thương mại đối ứng trong thời gian sớm nhất.

TĂNG CƯỜNG NHẬP KHẨU CÂN BẰNG CÁN CÂN THƯƠNG MẠI

Tại cuộc gặp sáng 13/11, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên và Hạ nghị sĩ Adrian Smith – Chủ tịch Tiểu ban Thương mại, Quốc hội Hoa Kỳ – đã có cuộc trao đổi sâu rộng về hợp tác kinh tế – thương mại, đặc biệt trong bối cảnh thương mại hai chiều tăng trưởng nhanh nhưng còn chênh lệch cán cân theo hướng Việt Nam xuất siêu.

Bộ trưởng cho biết, ngay từ đầu năm 2025 – sau khi hai bên khởi động đàm phán về Hiệp định Thương mại đối ứng – Việt Nam đã chủ động gia tăng nhập khẩu hàng hóa chiến lược của Hoa Kỳ. Trong đó nhập khẩu bông tăng 126%, Hải sản tăng 8%, Ngô và đậu tương tăng 35%. Việt Nam đã ký hợp đồng chính thức mua nhiều tàu bay của Hoa Kỳ.

Trong đó, Bộ trưởng nhấn mạnh nhu cầu lớn của doanh nghiệp Việt Nam đối với nguồn ngô chất lượng cao từ bang Nebraska, phục vụ sản xuất giống và chế biến ethanol cho xăng sinh học – một định hướng quan trọng trong chiến lược năng lượng bền vững của Việt Nam.

Những con số này thể hiện nỗ lực và hành động của Việt Nam hướng tới cân bằng thương mại, đúng tinh thần “đối ứng – công bằng – cân bằng" trong khuôn khổ Hiệp định đang đàm phán.

Tại buổi làm việc với Hạ nghị sĩ Adrian Smith Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã tiếp tục đề nghị Hoa Kỳ sớm đưa Việt Nam ra khỏi danh sách D1/D3, nhóm nước bị hạn chế tiếp cận công nghệ cao. Đây là một trong những rào cản quan trọng nhất khiến thương mại hàng hoá công nghệ giữa hai nước chưa thể phát triển tương xứng.

Hạ nghị sĩ Smith đánh giá cao cam kết cân bằng thương mại của Việt Nam,sự tăng trưởng nhập khẩu các sản phẩm chủ lực của Mỹ và nhấn mạnh kỳ vọng hai nước sớm hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng.

Chia sẻ thêm rằng từng đến thăm các cơ sở nông nghiệp, thủy sản của Việt Nam, Chủ tịch Tiểu ban Thương mại, Quốc hội Hoa Kỳ nhận thấy Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành thị trường nguyên liệu lớn, ổn định cho Hoa Kỳ.

Các thông điệp từ cuộc họp với Hạ nghị sĩ Adrian Smith cũng là một phần quan trọng trong khuôn khổ làm việc của vòng đàm phán kỹ thuật đang diễn ra tại Washington cùng thời điểm.

MỞ RỘNG HỢP TÁC CÔNG NGHỆ BÁN DẪN – TRỞ THÀNH MẮT XÍCH QUAN TRỌNG TRONG CHUỖI CUNG ỨNG TOÀN CẦU

Chiều 13/11, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên có buổi làm việc với ông John Neuffer, Chủ tịch kiêm CEO của Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Hoa Kỳ (SIA), Hiệp hội đại diện cho gần như toàn bộ các tập đoàn bán dẫn lớn nhất thế giới.

Cuộc đối thoại diễn ra trong bối cảnh ngành bán dẫn toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, còn Việt Nam vừa phê duyệt Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến 2030, tầm nhìn 2045, xác định bán dẫn – AI – dữ liệu lớn – công nghệ xanh là động lực tăng trưởng tương lai.

Trao đổi với ông John Neuffer, Bộ trưởng Diên khẳng định “Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng chính của Việt Nam, và bán dẫn là ngành chiến lược có vai trò quyết định.”

Thông qua SIA, Bộ trưởng cũng đề xuất và mời gọi SIA và các doanh nghiệp Mỹ hợp tác trong loạt lĩnh vực: Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; Chuyển giao công nghệ; Đầu tư và R&D; Phát triển chuỗi cung ứng – công nghiệp hỗ trợ; Đối thoại chính sách và cải cách thể chế.

Trong đó, trưởng đoàn đàm phán Việt Nam đã đặc biệt đề nghị Hoa Kỳ nới lỏng các quy định về chuyển giao công nghệ cao, bởi đây đều là những trọng tâm trực tiếp ảnh hưởng, tác động lớn tới mục tiêu của Chiến lược bán dẫn Việt Nam và mục tiêu “đối ứng – công bằng – cân bằng” trong đàm phán thương mại với Hoa Kỳ.

Đánh giá Việt Nam đang đi đúng hướng về chiến lược phát triển công nghệ, Chủ tịch kiêm CEO của Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Hoa Kỳ (SIA) nhận định Việt Nam đang nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Bên cạnh đó, Việt Nam đi rất nhanh và đúng hướng khi ban hành chiến lược quốc gia về bán dẫn.

Khẳng định rằng “Các doanh nghiệp Hoa Kỳ nhìn thấy tiềm năng tăng trưởng dài hạn và muốn mở rộng hợp tác” ông John Neuffer cũng cho hay “Đặc biệt, đại diện các doanh nghiệp SIA đánh giá cao cách Việt Nam tiếp cận đàm phán thương mại đối ứng thông qua các việc Việt Nam đã rất chủ động, thiện chí và nhất quán trong quá trình, nội dung đàm phán. Điều đó tạo dựng niềm tin cho doanh nghiệp Hoa Kỳ khi xem xét kế hoạch đầu tư dài hạn vào Việt Nam.”

Có thể thấy, lĩnh vực bán dẫn trở thành trụ cột trong đàm phán thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ do sẽ tạo ra cân bằng thương mại bền vững, tăng cường vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu và kết nối trực tiếp với yêu cầu trọng tâm của Hiệp định Thương mại đối ứng.

Trước đó, tại cuộc họp khởi động sáng 12/11, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đã làm việc với Phó Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Rick Switzer và xác định các ưu tiên mà nhóm kỹ thuật cần tập trung xử lý: hoàn thiện khuôn khổ Hiệp định Thương mại đối ứng, tiếp tục cân bằng thương mại bằng các biện pháp thực chất, thúc đẩy các lĩnh vực ưu tiên mới như bán dẫn – năng lượng – công nghệ cao và duy trì trao đổi kỹ thuật liên tục giữa hai bên để đạt tiến độ nhanh nhất.

Chuỗi hoạt động tại Washington D.C từ 12–14/11 của đoàn đàm phán cho thấy Việt Nam đang đẩy mạnh nỗ lực theo cả ba hướng: Tiếp cận chính sách cấp Quốc hội, tranh thủ sự ủng hộ từ cơ quan lập pháp Hoa Kỳ; Tăng cường hợp tác công nghệ cao, đặc biệt là bán dẫn, nhằm đặt nền móng cho cân bằng thương mại dài hạn; Triển khai đàm phán kỹ thuật chặt chẽ, bám sát các ưu tiên hai Bộ trưởng đã thống nhất.