Quy định cứng về việc Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống tại các doanh nghiệp thương mại không thuộc diện chiến lược sẽ kích hoạt một làn sóng thoái vốn vào giai đoạn 2026-2027...

Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đặt ra lộ trình đến 2030, phấn đấu có 50 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và từ 1 - 3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Xây dựng một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, công nghệ hiện đại, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào một số chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế. 100% doanh nghiệp nhà nước thực hiện quản trị doanh nghiệp hiện đại trên nền tảng số; 100% tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước áp dụng nguyên tắc quản trị của OECD.

Về tổ chức tín dụng nhà nước, phấn đấu có ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực Châu Á về tổng tài sản.

Tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế nhà nước trở thành nền tảng vững chắc bảo đảm tự chủ chiến lược, tự cường và sức cạnh tranh toàn diện của nền kinh tế. Mức dự trữ quốc gia đạt 2% GDP; khoảng 60 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; 5 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Phản ứng trên thị trường chứng khoán diễn ra gần như tức thì khi dòng tiền lớn tập trung cao độ vào nhóm cổ phiếu Nhà nước, tạo nên một phiên bứt phá mang tính chọn lọc nhưng có sức ảnh hưởng mạnh tới chỉ số.

Phiên giao dịch hôm nay, hàng loạt cổ phiếu trụ cột bật tăng mạnh, trong đó BID và VGI tăng kịch trần, GAS tăng 6%, CTG tăng 6,68%, VCB tăng 6,75%, BSR tăng 5,91%, GVR tăng 5,16%, ACV tăng 3,36%. Bên cạnh đó, nhiều mã khác như HVN, MBB, TCB, BCM, FPT, PLX cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Riêng nhóm cổ phiếu này đã đóng góp gần 24 điểm cho thị trường chung, giúp VN-Index đóng cửa tại 1.867,90 điểm, tăng 12,34%.

Theo phân tích của Chứng khoán Yuanta, Nghị quyết đến thị trường chứng khoán thông qua ba cơ chế truyền dẫn chính: Thứ nhất, cơ chế giữ lại để tái đầu tư: Lần đầu tiên, Nghị quyết cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn để tăng vốn điều lệ cho các doanh nghiệp nhà nước thay vì nộp về ngân sách. Điều này trực tiếp giải quyết bài toán thiếu hụt vốn cấp 1 cho các Ngân hàng quốc doanh như BID và CTG.

Thứ hai, Cơ chế phân tách "Chiến lược" và "Thương mại": Quy định cứng về việc Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống tại các doanh nghiệp thương mại không thuộc diện chiến lược sẽ kích hoạt một làn sóng thoái vốn vào giai đoạn 2026-2027.

Thứ ba, Cơ chế Khai thác nguồn lực đất đai: Định hướng về quản lý hiệu quả nguồn lực đất đai là động lực chính để doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là doanh nghiệp cao su đất nông nghiệp sang khu công nghiệp, mở ra tiềm năng tăng trưởng tài sản ròng (NAV) đột biến.

Với ngành ngân hàng, Yuanta dự báo VCB sẽ là ngân hàng đầu tiên đạt chuẩn Top 100 Châu Á. Cổ phiếu VCB sẽ tiếp tục duy trì mức P/B cao nhất ngành (2.3x) do chất lượng tài sản vượt trội.

BIDV (BID) & VietinBank (CTG) có quy mô tài sản lớn nhưng hệ số an toàn vốn (CAR) mỏng hơn VCB. Nhóm này hưởng lợi nhiều nhất từ cơ chế được phép giữ lại lợi nhuận thay vì nộp ngân sách. Trước đây, việc phải nộp cổ tức tiền mặt làm ảnh hưởng vốn hoạt động của CTG và BID. Nghị quyết 79 chính là cứu cánh về vốn, cho phép hai ngân hàng này mở rộng tín dụng mạnh mẽ.

Với nhóm bất động sản khu công nghiệp, Nghị quyết 79 tác động tích cực lên nhóm Cao su hưởng lợi từ chuyển đổi đất nông nghiệp sang công nghiệp, điển hình như: GVR - Siêu cổ phiếu chuyển đổi đất  Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (Mã: GVR) đang quản lý diện tích đất khoảng 400.000 ha. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế từ trồng cây cao su thấp hơn rất nhiều so với phát triển khu công nghiệp (KCN).

Theo lộ trình đến năm 2030, GVR dự kiến chuyển đổi 40.000 ha đất cao su thành đất Khu công nghiệp và cụm công nghiệp.

Tác động của Nghị quyết 79: Trước đây, việc chuyển đổi gặp khó khăn do lo ngại về thất thoát tài sản nhà nước khi định giá đất. Nghị quyết 79 với cơ chế hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường, sẽ tạo hành lang pháp lý an toàn để GVR đẩy nhanh tiến độ pháp lý.

Không chỉ GVR, các công ty con như Cao su Phước Hòa (PHR), Cao su Đồng Phú (DPR), và KCN Nam Tân Uyên (NTC) cũng hưởng lợi trực tiếp.

Khi đất cao su được thu hồi làm khu công nghiệp, các công ty này nhận được tiền đền bù đất và quyền tham gia góp vốn vào dự án Khu công nghiệp mới. Nghị quyết 79 khuyến khích mô hình này để tối ưu hóa nguồn thu cho Nhà nước.

Với nhóm năng lượng dầu khí, Nghị quyết 79 xác định Năng lượng là ngành then chốt, thiết yếu, chiến lược mà Nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo. Điều này đảm bảo sự hỗ trợ tuyệt đối về chính sách và vốn cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) và các đơn vị thành viên.

Việc Nghị quyết nhấn mạnh hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia là tín hiệu bảo chứng cho tiến độ của chuỗi dự án khí điện Lô B - Ô Môn trị giá 12 tỷ USD.

PVS: Là đơn vị hưởng lợi đầu tiên và lớn nhất từ các gói thầu EPC (Thiết kế - Mua sắm - Xây dựng). Với vị thế doanh nghiệp nhà nước nắm cổ phần chi phối, PVS sẽ được giao các gói thầu chiến lược mà không lo ngại về rủi ro pháp lý nhờ sự bảo trợ của Nghị quyết 79.

PVD: Hưởng lợi từ nhu cầu khoan thăm dò gia tăng để đảm bảo an ninh năng lượng. GAS - Vai trò Điều tiết Thị trường. GAS đóng vai trò độc quyền trong phân phối khí khô và tiên phong nhập khẩu LNG. Nghị quyết 79 đặt mục tiêu doanh nghiệp nhà nước phải có khả năng điều tiết thị trường.

Nghị quyết ủng hộ cơ chế thị trường, cho phép GAS chuyển chi phí giá khí nhập khẩu (LNG) vào giá bán điện. Điều này bảo vệ biên lợi nhuận của GAS và cổ phiếu mang tính phòng thủ hấp dẫn trong bối cảnh lạm phát.

Khác với PVS hay GAS, PVI nằm trong danh mục phải thoái vốn của PVN. Do hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm (thương mại), PVI không thuộc diện Nhà nước cần nắm giữ >50%.  Việc PVN thoái vốn sẽ giúp PVI trở thành công ty 100% vốn tư nhân, loại bỏ hoàn toàn các rào cản hành chính của doanh nghiệp nhà nước, giúp PVI được định giá lại và cơ hội câu chuyện giá cổ phiếu.