"Cá mập" Pyn Elite Fund: Hiệu suất quỹ thua xa VN-Index do cổ phiếu VIC leo dốc quá nhanh

Pyn Elite Fund vừa có báo cáo hiệu suất năm 2025 trong đó nhấn mạnh chỉ số VN-Index của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam đã khép lại năm 2025 với mức tăng ấn tượng 40,9%, đánh dấu một trong những năm bùng nổ nhất của thị trường.

Động lực lớn nhất đến từ cổ phiếu VIC của Tập đoàn Vingroup, khi mã này tăng tới 736% chỉ trong một năm. Với tỷ trọng khoảng 16% trong VN-Index, và tổng tỷ trọng các cổ phiếu thuộc toàn bộ hệ sinh thái Vingroup vượt trên 20%, VIC trở thành nhân tố chi phối mạnh mẽ diễn biến của chỉ số.

Tính đến cuối năm, vốn hóa thị trường của VIC đạt khoảng 42 tỷ euro, đưa doanh nghiệp này lên vị trí có giá trị lớn nhất trên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam.

Thực tế cho thấy, mức tăng vượt trội của VN-Index trong năm qua phần lớn đến từ nhóm cổ phiếu Vingroup. Nếu loại bỏ bốn cổ phiếu thuộc tập đoàn này khỏi rổ chỉ số, mức tăng cả năm của VN-Index chỉ còn 12,9%. Con số này phản ánh rõ sự mất cân đối giữa diễn biến của chỉ số chung và mặt bằng tăng trưởng của phần lớn cổ phiếu còn lại trên thị trường.

Trong bối cảnh đó, Quỹ PYN Elite ghi nhận mức lợi nhuận 17,4% trong năm 2025. Đồng euro mạnh lên trong năm lẽ ra sẽ làm suy giảm đáng kể hiệu quả đầu tư của quỹ, song tác động này đã được hạn chế thông qua các biện pháp phòng hộ tỷ giá đối với cặp euro/đô la Mỹ.

Đáng chú ý, trong chín tháng đầu năm, PYN Elite đạt mức lợi nhuận lên tới 30%, nhờ các quyết định đầu tư hiệu quả, chủ yếu tập trung vào các cổ phiếu ngoài nhóm Vingroup.

Tuy nhiên, ba tháng cuối năm lại chứng kiến sự điều chỉnh trên diện rộng của thị trường chứng khoán Việt Nam, ảnh hưởng nặng nề đến phần lớn cổ phiếu ngân hàng và tài chính – nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục của quỹ. Trái lại, cổ phiếu VIC tiếp tục leo dốc mạnh, khiến mức sinh lời chung của PYN Elite trong cả năm bị kéo xuống đáng kể so với diễn biến của chỉ số.

Sự chênh lệch lớn giữa mức tăng của VN-Index và kết quả của PYN Elite đặt ra câu hỏi vì sao quỹ không nắm giữ cổ phiếu VIC. Cách tiếp cận của PYN Elite phản ánh quan điểm thận trọng đối với một doanh nghiệp mang tính cơ hội cao như Vingroup.

Đà tăng hiện tại của tập đoàn được thúc đẩy bởi các dự án quy mô lớn gắn với định hướng phát triển của lãnh đạo chính trị Việt Nam, song khả năng dự báo dòng tiền tương lai lại gặp nhiều bất định. Những năm gần đây, doanh nghiệp gia tăng mạnh vay nợ, trong khi mảng xe điện đã tiêu tốn toàn bộ dòng tiền từng được tạo ra từ mảng phát triển bất động sản – một trong hai trụ cột truyền thống.

Tỷ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu đã vượt 500%, phản ánh mức đòn bẩy rất cao. Bên cạnh đó, hệ thống các khoản phải thu, phải trả chéo giữa các công ty con và công ty liên kết trong tập đoàn có cấu trúc phức tạp, làm gia tăng rủi ro trong đánh giá tài chính. Mức tăng giá “phi mã” của cổ phiếu VIC trong năm qua vì thế gây nhiều bất ngờ và đặt ra không ít dấu hỏi đối với các nhà đầu tư theo trường phái giá trị.

Diễn biến trên thị trường cũng cho thấy xu hướng tương tự từ khối ngoại. Các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài chuyên nghiệp đã liên tục giảm tỷ trọng nắm giữ cổ phiếu Vingroup trong nhiều năm. Riêng trong năm 2025, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại cổ phiếu VIC đã giảm mạnh từ khoảng 10% xuống chỉ còn 3%.

Không chỉ PYN Elite, hầu hết các quỹ đầu tư chủ động lớn đang hoạt động tại thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2025 đều duy trì tỷ trọng rất thấp, thậm chí không nắm giữ cổ phiếu VIC. Hệ quả là các quỹ này đều ghi nhận mức sinh lời thấp hơn đáng kể so với chỉ số VN-Index, vốn được “kéo” mạnh bởi nhóm cổ phiếu Vingroup.

Ở chiều ngược lại, các quỹ hoán đổi danh mục (Exchange Traded Fund – ETF) lại có kết quả tích cực hơn, thậm chí trong một số trường hợp vượt chỉ số. Nguyên nhân là do cổ phiếu thuộc Tập đoàn Vingroup có những giai đoạn tăng giá quá nhanh, khiến tỷ trọng của các mã này trong danh mục ETF tự động tăng lên, vượt cả tỷ trọng của chúng trong rổ chỉ số tham chiếu. Điều này tiếp tục nhấn mạnh vai trò đặc biệt của Vingroup trong bức tranh lợi nhuận của thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2025.