Xuất nhập khẩu hụt hơi trong nửa đầu tháng 9, cán cân thương mại tạm thời đảo chiều

Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong kỳ 1 tháng 9/2025 (từ ngày 1/9/2025 đến ngày 15/9/2025) đạt 39,05 tỷ USD, giảm 3,25% (tương ứng 1,31 tỷ USD) so với nửa đầu tháng 8/2025.

Dù vậy, tính từ đầu năm đến hết kỳ 1 tháng 9/2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu của cả nước đạt 637,21 tỷ USD, tăng 17,85% (tương đương 96,49 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2024.

Đi sâu và cơ cấu, tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước trong nửa đầu tháng 9/2025 đạt 19,2 tỷ USD, giảm 4,3% (tương ứng 863,18 triệu USD) so với kỳ 1 tháng 8/2025.

Sự sụt giảm mạnh xuất phát từ 4 nhóm hàng chủ lực là nguyên nhân kéo kim ngạch xuất khẩu trong kỳ 1 tháng 9/2025 đi xuống. Theo đó, hàng dệt may giảm 335 triệu USD (18,2%); giày dép các loại giảm 253,1 triệu USD (25,61%); điện thoại các loại và linh kiện giảm 116,82 triệu USD (4,7%); gỗ và sản phẩm gỗ giảm 112,98 triệu USD (15,7%). Những con số này phản ánh rõ sức cầu bên ngoài đang có dấu hiệu suy yếu, đặc biệt ở những mặt hàng thâm dụng lao động và phụ thuộc nhiều vào các thị trường lớn như Mỹ và Châu Âu.

Luỹ kế từ đầu năm đến ngày 15/9, tổng trị giá xuất khẩu của Việt Nam vẫn đạt 325,26 tỷ USD, tăng 16,42%, tương ứng tăng 45,88 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là nhóm hàng duy nhất ghi nhận mức tăng trên 22 tỷ USD (46,66%) với trị giá xuất khẩu đạt 71,75 tỷ USD.

Ngoài ra, 7 nhóm hàng khác tính đến hết ngày 15/9 cũng ghi nhận mức tăng trên 1 tỷ USD bao gồm: máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác tăng 4,97 tỷ USD (14,23%); đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận tăng 3,39 tỷ USD (130,65%); cà phê tăng 2,6 tỷ USD (63,03%); hàng dệt may tăng 2,42 tỷ USD (9,47%); ; phương tiện vận tải và phụ tùng tăng 1,63 tỷ USD (15,61%); điện thoại các loại và linh kiện tăng 1,38 tỷ USD (3,53%) và giày dép các loại tăng 1,25 tỷ USD (7,99%).

Đáng lưu ý, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục khẳng định vai trò chủ đạo trong hoạt động xuất khẩu. Số liệu thống kê của Cục Hải quan cho thấy, trong kỳ 1 tháng 9/2025, trị giá xuất khẩu hàng hóa của nhóm các doanh nghiệp FDI, tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu từ nhóm này đã chiếm 79,2% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Điều này phản ánh tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào khối doanh nghiệp ngoại, trong khi khu vực doanh nghiệp trong nước tăng trưởng chậm hơn.

Nhìn sang chiều ngược lại, tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ ngày 1 đến 15/9/2025 đạt 19,85 tỷ USD, giảm 2,21% (tương ứng 448,5 triệu USD) so với kỳ 1 tháng 8/2025.

Theo đó, sự sụt giảm xuất phát từ hai nhóm hàng chính là (i) máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện giảm 206,39 triệu USD (tương ứng 2,84%) và (ii) máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác giảm 122,7 triệu USD (tương ứng 24,92%). Mặc dù có mức giảm lớn nhất trong nửa đầu tháng 9/2025 nhưng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện vẫn là mặt hàng ghi nhận trị giá nhập khẩu cao nhất với 7,07 tỷ USD.

Bên cạnh đó, điện thoại các loại và linh kiện là nhóm hàng duy nhất ghi nhận mức tăng trên 100 triệu USD so với nửa đầu tháng 8/2025.

Tương tự như hoạt động xuất khẩu, trị giá nhập khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp FDI trong kỳ này đạt 14,46 tỷ USD, chiếm 72,87% so với tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước. Dù giảm 3,11% (tương ứng 464,01 triệu USD) so với kỳ 1 tháng 8/2025, tổng trị giá nhập khẩu của nhóm các doanh nghiệp này tính đến hết kỳ 1 tháng 9/2025 vẫn đạt 211,81 tỷ USD, tăng 27,21% so với cùng kỳ năm ngoái

Như vậy, xét từ đầu năm hết kỳ 1 tháng 9/2025, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đạt 311,95 tỷ USD, tăng 19,37% (tương đương 50,61 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện vẫn đứng đầu khi tăng thêm 29,16 tỷ USD, tức gần 40%.

Tiếp theo là máy móc thiết bị dụng cụ và phụ tùng cũng tăng 8,43 tỷ USD (tương ứng 25,42%); sản phẩm từ chất dẻo tăng 1,34 tỷ USD (tương ứng 22,21%);sản phẩm từ sắt thép tăng 1,14 tỷ USD (tương ứng 25,75%) kim loại thường khác tăng 1,12 tỷ USD (tương ứng 16,93%) so với cùng kỳ năm 2024.

Rõ ràng, nhu cầu nhập khẩu phục vụ sản xuất công nghiệp, đặc biệt ở lĩnh vực điện tử, vẫn là động lực chính thúc đẩy cán cân thương mại hai chiều.