5 câu hỏi lớn về kinh tế Trung Quốc năm 2026

Trung Quốc bước vào năm 2026 với thỏa thuận “đình chiến” thương mại với Mỹ đang có hiệu lực, nhưng áp lực bên ngoài có xu hướng gia tăng khi nhiều nước ở châu Âu và Mỹ Latin dọa áp thuế quan mới với hàng hóa từ quốc gia này...

Trong nước, dù thặng dư thương mại lập kỷ lục khoảng 1 nghìn tỷ USD, Bắc Kinh vẫn cam kết thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, thị trường bất động sản suy yếu và tỷ lệ thất nghiệp ở người trẻ ở mức cao đang kìm hãm chi tiêu của hộ gia đình. Trong khi đó, đầu tư vào bất động sản, hạ tầng và chế biến - chế tạo được cho là sắp ghi nhận năm suy giảm đầu tiên trong 36 năm.

Dưới đây là 5 diễn biến đáng chú ý cần theo dõi với kinh tế Trung Quốc trong năm nay.

TRUNG QUỐC SẼ ĐẶT MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG NĂM 2026 Ở MỨC NÀO?

Trung Quốc nhiều khả năng đã đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP 5% trong năm 2025, vì tổng sản phẩm trong nước (GDP) của nước này tăng đạt mức tăng 5,2% trong 9 tháng đầu năm. Như vậy, 2025 là năm thứ ba liên tiếp Bắc Kinh đặt mục tiêu GDP tăng “khoảng 5%”.

Mục tiêu tăng trưởng cho năm 2026 sẽ được công bố tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 3 tới. Nhiều nhà kinh tế dự báo Bắc Kinh sẽ giữ mốc 5%, nhưng kịch bản này vẫn chưa chắc chắn.

Theo ông Zhennan Li, nhà kinh tế cấp cao phụ trách châu Á tại công ty quản lý tài sản Pictet Wealth Management, Bắc Kinh có thể chọn khoảng 4,5-5%. Mức này vẫn đủ để nước này bám sát cam kết dài hạn là đến năm 2035, thu nhập bình quân đầu người tăng gấp đôi so với năm 2020.

Theo một khảo sát của tờ báo Nikkei Asia, các nhà kinh tế dự báo GDP thực của Trung Quốc tăng 4,5% trong năm 2026. Đây cũng là năm mở đầu Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 - “đề cương” định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 - của nước này.

Câu hỏi lớn nhất là liệu Bắc Kinh có thể chặn đà giảm của doanh số bất động sản - xu hướng mà các nhà phân tích dự báo sẽ còn tiếp diễn trong năm nay - hay không. 

Trong tháng 11, lượng nhà ở mới tồn kho trên thị trường nước này tăng lên mức kỷ lục. Một ước tính cho thấy nếu giữ nguyên tốc độ bán của tháng 11, thị trường cần khoảng 27,4 tháng - tức hơn 2 năm - để tiêu thụ hết tồn kho nhà ở mới.

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng Trung Quốc tháng 10 ở mức 89, thấp hơn đáng kể so với ngưỡng 100 - mốc phân định giữa lạc quan và bi quan.

XUẤT KHẨU SẼ TIẾP TỤC TĂNG?

Bất chấp lo ngại về tác động từ thuế quan đối ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump, xuất khẩu vẫn là điểm tựa lớn của nền kinh tế Trung Quốc. Tính đến hết tháng 11/2025, kim ngạch xuất khẩu của nước này tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu đi xuống càng khiến thặng dư thương mại trong 11 tháng phình to lên mức chưa từng thấy 1 nghìn tỷ USD.

Để bù phần xuất khẩu sang Mỹ suy yếu, Trung Quốc tăng tốc đẩy hàng sang các thị trường khác như châu Âu, Đông Nam Á và châu Phi. Điểm mạnh then chốt của Trung Quốc vẫn là lợi thế cạnh tranh về giá.

Chuyến thăm Trung Quốc dự kiến của ông Trump vào tháng 4 tới có thể giúp giảm bớt áp lực lên xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ. Tuy nhiên, khả năng duy trì tăng trưởng của Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhiều vào việc xử lý căng thẳng địa chính trị và thương mại đang lan rộng ở các thị trường khác.

Từ tháng 1/2026, Mexico áp thuế quan lên tới 50% đối với xe nhập khẩu từ Trung Quốc và các nước mà Mexico chưa có hiệp định thương mại.

Trong bài viết đăng trên tờ báo Financial Times vào tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng Trung Quốc cần xử lý các mất cân đối trong nước; nếu không, châu Âu sẽ buộc phải chuyển sang lập trường bảo hộ cứng rắn hơn.

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia nhận định triển vọng xuất khẩu của Trung Quốc vẫn khó đoán. Ngân hàng Goldman Sachs dự báo xuất khẩu thực của nước này có thể tăng 5-6% mỗi năm trong vài năm tới, trong khi ngân hàng J.P. Morgan cho rằng tăng trưởng xuất khẩu sẽ chậm lại từ năm 2026 do căng thẳng thương mại leo thang.

BẮC KINH SẼ ĐẨY NHANH THÚC ĐẨY TIÊU DÙNG NỘI ĐỊA?

Trung Quốc xác định kích cầu tiêu dùng là một ưu tiên lớn nhưng thị trường nhìn chung nhận định Bắc Kinh sẽ chưa triển khai chương trình kích thích quy mô lớn.

Tháng 12 năm ngoái, giới chức nước này tái khẳng định định hướng “chính sách tài khóa chủ động” và “chính sách tiền tệ nới lỏng ở mức vừa phải” cho năm 2026, với cách diễn đạt tương tự các thông điệp trong năm 2025. So với năm 2024, cụm từ về duy trì “mức thâm hụt ngân sách phù hợp” cũng mang sắc thái thận trọng hơn.

“Các nhà hoạch định chính sách hài lòng với tình hình hiện tại và chưa thấy cần phải cấp bách tăng cường kích thích”, ông Larry Hu, nhà kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc tại ngân hàng Macquarie, nhận xét trong một báo cáo công bố tháng trước.

Bộ Tài chính Trung Quốc cho biết sẽ dành 62,5 tỷ nhân dân tệ, tương đương 8,94 tỷ USD, từ nguồn phát hành trái phiếu kho bạc đặc biệt kỳ hạn siêu dài để kéo dài chương trình trợ cấp “đổi cũ lấy mới” cho hàng tiêu dùng. Quy đổi theo quy mô cả năm, ngân sách của chương trình vào khoảng 250 tỷ nhân dân tệ, thấp hơn mức 300 tỷ nhân dân tệ của năm 2025.

Giới phân tích đang chờ thêm các biện pháp kích thích chi tiêu cho dịch vụ, trong bối cảnh nhiều người tiêu dùng Trung Quốc đã sớm mua điện thoại thông minh và ô tô mới nhờ chương trình hiện hành.

Ngoài ra, Trung Quốc đã bắt đầu chi trợ cấp chăm sóc trẻ em, tối đa 3.600 nhân dân tệ mỗi năm, tương đương 515 USD - một động thái hiếm hoi khi chuyển tiền mặt trực tiếp cho các hộ gia đình. Các nhà kinh tế dự báo Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất trong năm nay.

BẮC KINH CÓ THỂ KÌM HÃM DƯ THỪA CÔNG SUẤT?

Năm 2025, Chính phủ Trung Quốc triển khai  chiến dịch chống cạnh tranh tiêu cực nhằm hạn chế cuộc đua hạ giá quá mức - yếu tố bị cho là đang làm trầm trọng thêm áp lực giảm phát của nền kinh tế. Dù chỉ số giá tiêu dùng (CPI) nhích lên trong tháng 11, chỉ số giá sản xuất (PPI) - phản ánh giá xuất xưởng tại cổng nhà máy - đã ở trong trạng thái suy giảm suốt hơn 3 năm qua.

Dù vậy, Bắc Kinh vẫn theo đuổi mục tiêu củng cố năng lực sản xuất. Gần đây, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) - cơ quan hoạch định kinh tế của Bắc Kinh - công bố thành lập 3 quỹ đầu tư với số vốn dự kiến khoảng 50 tỷ nhân dân tệ mỗi quỹ. Theo một quan chức cấp cao, các quỹ này sẽ tập trung rót vốn cho các doanh nghiệp công nghệ cao ở giai đoạn đầu phát triển ở những lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học và năng lượng.

Các biện pháp trong chiến dịch chống cạnh tranh tiêu cực được dự báo sẽ nhắm vào những lĩnh vực đã xuất hiện dư thừa công suất, nhằm hạn chế tác động bất lợi đến tăng trưởng.

TRUNG QUỐC CÓ THỂ NGĂN CHẶN ĐÀ GIẢM ĐẦU TƯ?

Đầu tư tài sản cố định của Trung Quốc đang đứng trước nguy cơ giảm lần đầu tiên kể từ năm 1989, sau khi giảm 2,6% trong 11 tháng đầu năm 2025. Lực cản chủ yếu đến từ bất động sản, khi đầu tư vào lĩnh vực này giảm 16%.

Ở các lĩnh vực khác, đà tăng đầu tư vào chế tạo và hạ tầng cũng chậm lại. Trong tháng 11/2025, dư nợ cho vay bằng nhân dân tệ chỉ tăng 6,4% so với cùng kỳ năm trước, mức thấp kỷ lục, phản ánh nhu cầu tín dụng suy yếu.

Một số nhà kinh tế cho rằng số liệu đầu tư sụt giảm mạnh có thể liên quan đến việc điều chỉnh số liệu chưa được công bố. Dù vậy, tháng 12/2025, Bắc Kinh phát tín hiệu lo ngại khi cam kết ngăn chặn đà giảm đầu tư. Giới chức cho biết sẽ đẩy mạnh xây dựng hạ tầng phục vụ tiêu dùng như bãi đỗ xe và trạm sạc xe điện, đồng thời tăng đầu tư chăm sóc người cao tuổi và trẻ em.