Ấn Độ chuẩn bị nối lại nhập khẩu dầu thô Iran sau gián đoạn từ tháng 5/2019

Theo dữ liệu từ các công ty theo dõi tàu biển Kpler và Vortexa, một tàu chở dầu thô Iran nằm trong diện trừng phạt của Mỹ, xuất phát từ sâu trong Vịnh Ba Tư, đang phát tín hiệu hướng tới Ấn Độ. Nếu cập cảng thành công, đây có thể là lô dầu thô đầu tiên mà Ấn Độ nhập từ Iran trong gần 7 năm qua.

Cụ thể, dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy tàu Ping Shun - tàu chở dầu cỡ Aframax đóng năm 2002 và bị Mỹ áp lệnh trừng phạt vào năm 2025 - từ hôm thứ Hai (30/3) đã phát tín hiệu sẽ tới cảng Vadinar ở bờ biển phía Tây Ấn Độ vào cuối tuần này. Theo dữ liệu từ Kpler và Vortexa, con tàu đã bốc xếp dầu thô tại đảo Kharg vào đầu tháng 3. Tuy nhiên, Ấn Độ có thể chưa phải điểm đến cuối cùng của con tàu và hành trình này vẫn có thể thay đổi bất cứ lúc nào.

Nếu lô dầu này được giao thành công, đây sẽ là lần đầu tiên Ấn Độ nối lại nhập khẩu dầu thô từ Iran kể từ tháng 5/2019 - thời điểm nước này dừng mua dầu Iran vì các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với dầu Iran. Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh Ấn Độ đang chịu áp lực từ giá dầu leo thang, khi nguồn cung nhiên liệu từ Trung Đông bị xáo trộn do xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran làm gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz.

Vào tháng trước, Mỹ đã tìm cách xoa dịu thị trường bằng cách đưa ra miễn trừ trừng phạt tạm thời đối với các lô dầu thô Iran đã được bốc lên tàu. Dù vậy, đến nay các bên mua của Ấn Độ, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp có vốn nhà nước, vẫn tỏ ra thận trọng với những lô hàng như vậy bởi có thể gặp phải vướng mắc về thanh toán, vận chuyển và bảo hiểm.

Theo hãng tin Bloomberg, việc tàu Ping Shun công khai phát tín hiệu hướng tới cảng Vadinar cho thấy bên mua có thể đã tháo gỡ được phần nào những vướng mắc này.

Tuy nhiên, theo các nguồn thạo tin, những vướng mắc nói trên vẫn có thể cản trở giao dịch. Một ví dụ là thương vụ khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) của Iran bán cho Ấn Độ gần đây. Tàu Sea Bird đã cập cảng Mangalore từ ngày 30/3 nhưng đến nay vẫn chưa thể dỡ hàng. Theo phía cảng, bên nhận chưa sẵn sàng tiếp nhận lô hàng, trong khi các vấn đề liên quan tới thanh toán vẫn đang trong quá trình xử lý.

Ngay cả khi Mỹ đã đưa ra miễn trừ trừng phạt tạm thời, một số ngân hàng trung gian xử lý thanh toán bằng USD tại châu Á vẫn không muốn tham gia các giao dịch dầu thô Iran. Theo một số nguồn tin của Bloomberg, lý do là để thực hiện các giao dịch này, họ phải làm việc với những tổ chức hoặc doanh nghiệp Iran đang bị Mỹ trừng phạt, nên rủi ro pháp lý vẫn rất lớn.

Trước khi chuyển tín hiệu điểm đến sang cảng Vadinar trong tuần này, tàu Ping Shun từng phát tín hiệu hướng tới Trung Quốc - điểm đến quen thuộc của con tàu trong nhiều chuyến trước. Nếu cập cảng Ấn Độ thành công, đây sẽ là lần đầu tiên tàu Ping Shun giao dầu tới nước này.

Theo cơ sở dữ liệu Equasis, đơn vị quản lý con tàu là công ty Nycity Shipmanagement có trụ sở tại Trung Quốc. Chủ sở hữu tàu là Blue Venice Shipping Inc., có chung thông tin liên hệ với Nycity.

Các lô dầu cập cảng Vadinar thường được tiếp nhận bởi các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ như tập đoàn dầu khí quốc doanh Indian Oil Corp., Bharat Petroleum Corp. và công ty Nayara Energy Ltd. - doanh nghiệp được tập đoàn dầu khí Rosneft hậu thuẫn. Tuy nhiên, trong tháng này, Nayara sẽ dừng hoạt động của một nhà máy trong vòng một tháng để bảo dưỡng, nên tạm thời không còn nhu cầu nhập dầu thô.

Ngoài dầu Iran, việc Mỹ tạm thời nới lỏng các lệnh trừng phạt với dầu thô Nga cũng khiến Ấn Độ đẩy mạnh mua dầu từ Nga trở lại. Trong tháng 3, lượng dầu thô Ấn Độ nhập từ Nga đã tăng gấp hơn hai lần so với tháng trước, lên khoảng 2,1 triệu thùng/ngày, qua đó nhanh chóng hấp thụ dầu Nga bị mắc kẹt trên biển.