Bắc Ninh: Chuyển đổi số làm trụ cột giảm nghèo bền vững

Sau sáp nhập, Bắc Ninh có 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 66 xã và 33 phường. Việc mở rộng địa bàn quản lý tạo ra dư địa phát triển mới, song cũng đặt ra không ít thách thức trong tổ chức thực hiện các chính sách an sinh xã hội, đặc biệt là giảm nghèo bền vững, khi điều kiện kinh tế – xã hội giữa các khu vực còn có sự chênh lệch rõ rệt.

CHUYỂN ĐỔI SỐ - “CHÌA KHÓA” THU HẸP KHOẢNG CÁCH PHÁT TRIỂN

Trong khi khu vực Bắc Ninh (cũ) đã đạt trình độ phát triển cao, tỷ lệ hộ nghèo gần như bằng không, thì một số địa bàn miền núi thuộc Bắc Giang (cũ) như Sơn Động, Lục Ngạn vẫn gặp nhiều khó khăn về hạ tầng, sinh kế và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Trước thực tế đó, việc triển khai hiệu quả Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025 được tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.

Theo thống kê đến hết năm 2024, toàn tỉnh Bắc Ninh còn 8.308 hộ nghèo, chiếm 0,97%. Riêng khu vực Bắc Ninh (cũ), đến cuối năm 2024 đã không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều. Với kết quả này, tỉnh đã hoàn thành mục tiêu đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống dưới 1% sớm hơn một năm so với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh đề ra. Dự kiến đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo tiếp tục giảm còn khoảng 0,56% theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia.

Để đạt được kết quả trên, Bắc Ninh xác định ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số là giải pháp then chốt nhằm giảm nghèo bền vững trong bối cảnh mới. Tỉnh tập trung huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để đầu tư hạ tầng số, hạ tầng viễn thông và Internet, coi đây là nền tảng giúp người dân tiếp cận thông tin, tri thức và mở rộng cơ hội phát triển sinh kế.

Thời gian qua, Bắc Ninh đã ưu tiên hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin – viễn thông, đưa mạng di động và Internet phủ kín 100% thôn, xóm trên địa bàn. Việc phổ cập hạ tầng số không chỉ phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước mà còn trực tiếp hỗ trợ người dân tham gia sản xuất, kinh doanh và tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến.

Tại các xã vùng sâu, vùng xa và địa bàn có đông lao động nhập cư, hệ thống loa truyền thanh thông minh được lắp đặt và đưa vào sử dụng. Thông qua các giải pháp công nghệ hiện đại, công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, nhất là các chương trình, chính sách giảm nghèo, được truyền tải kịp thời, góp phần nâng cao nhận thức và khả năng tiếp cận thông tin của người dân.

Cùng với đó, tỉnh chú trọng hỗ trợ các nhóm yếu thế như hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi và người khuyết tật trong việc tiếp cận, sử dụng dịch vụ viễn thông và công nghệ số. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển.

CÔNG NGHỆ SỐ MỞ RỘNG SINH KẾ CHO NGƯỜI DÂN

Một điểm nhấn trong công tác giảm nghèo của Bắc Ninh là đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, giám sát và tổ chức thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Việc khai thác dữ liệu số giúp công tác rà soát, xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo được thực hiện chính xác, minh bạch hơn, qua đó bảo đảm các nguồn lực hỗ trợ được phân bổ đúng đối tượng, đúng thời điểm.

Bắc Ninh cũng phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông triển khai các điểm truy cập Internet miễn phí tại nhà văn hóa thôn, khu dân cư. Giải pháp này tạo điều kiện để người dân thuận lợi tra cứu thông tin, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và tiếp cận các nền tảng số phục vụ học tập, lao động và sản xuất.

Song song với đầu tư hạ tầng, các lớp bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản được tổ chức thường xuyên tại các trung tâm học tập cộng đồng. Người dân được hướng dẫn sử dụng cổng dịch vụ công, thực hiện thanh toán điện tử, đăng ký học nghề và tìm kiếm việc làm qua môi trường mạng. Nhờ đó, tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh trên địa bàn tỉnh đã vượt 95%, tạo tiền đề quan trọng cho chuyển đổi số ở khu vực nông thôn.

Trên nền tảng hạ tầng số, Bắc Ninh tích cực hỗ trợ phát triển các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, xây dựng hợp tác xã số và khuyến khích thanh niên nông thôn khởi nghiệp gắn với công nghệ. Nhiều hợp tác xã đã tận dụng các kênh thương mại điện tử để mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản, tạo thêm việc làm ổn định và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng xây dựng hệ thống dữ liệu số về hộ nghèo được cập nhật theo thời gian thực. Việc số hóa dữ liệu giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo cơ sở để các cấp, ngành xây dựng giải pháp hỗ trợ sát với nhu cầu thực tế của người dân.

Tiếp nối các giải pháp đã triển khai, Bắc Ninh tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực tín dụng chính sách, tạo điều kiện để hộ nghèo và các đối tượng thụ hưởng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi theo hướng nhanh gọn, công khai và an toàn. Các dịch vụ an sinh xã hội từng bước được số hóa và kết nối liên thông, giúp người dân thuận tiện theo dõi và tiếp cận chính sách hỗ trợ.

Với việc xác định chuyển đổi số là trụ cột trong giảm nghèo bền vững, Bắc Ninh đang từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực, đồng thời tạo động lực mới thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội sau sáp nhập.