Trước diễn biến thiên tai ngày càng cực đoan, bất thường và khó lường, báo chí được xác định là lực lượng quan trọng trong công tác cảnh báo, định hướng dư luận và hỗ trợ ứng phó thiên tai. Cùng với đó, hệ thống pháp luật về đê điều, phòng chống thiên tai cũng đang được sửa đổi, hoàn thiện theo hướng phân cấp mạnh cho địa phương.

Chiều 15/5/2026 tại Thái Nguyên, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phối hợp cùng Công ty cổ phần Acecook Việt Nam tổ chức Hội thảo tập huấn với chủ đề: “Kỹ năng tác nghiệp an toàn trong thiên tai cho đội ngũ phóng viên chuyên trách phòng, chống thiên tai khu vực miền Bắc”.

THIÊN TAI CỰC ĐOAN ĐẶT RA YÊU CẦU TÁC NGHIỆP AN TOÀN

Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai nhận định trong bối cảnh thiên tai tại Việt Nam ngày càng diễn biến cực đoan, bất thường và khó lường, báo chí được xác định là lực lượng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác thông tin, cảnh báo sớm, định hướng dư luận và lan tỏa các thông điệp phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

Theo ông Nguyễn Văn Tiến, trong những thời điểm mưa bão, lũ lụt, sạt lở đất hay thiên tai khẩn cấp, người dân cần nhất là các thông tin nhanh chóng, chính xác và đáng tin cậy để chủ động sơ tán, tìm nơi tránh trú, bảo vệ tính mạng và tài sản. Trong bối cảnh đó, báo chí giữ vai trò là cầu nối quan trọng giữa cơ quan chỉ đạo, lực lượng chức năng với cộng đồng, giúp chuyển tải kịp thời các thông tin cảnh báo, hướng dẫn ứng phó và cập nhật diễn biến thiên tai.

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai ghi nhận trong nhiều năm qua, không ít phóng viên đã bám sát hiện trường, vượt qua điều kiện thời tiết khắc nghiệt và nguy hiểm để phản ánh trung thực diễn biến thiên tai tại các địa phương. Những hình ảnh, bản tin từ vùng bão lũ không chỉ góp phần hỗ trợ công tác chỉ đạo điều hành mà còn lan tỏa tinh thần sẻ chia, kết nối cộng đồng hỗ trợ người dân vùng bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Tiến, phía sau mỗi bản tin từ tâm bão, vùng ngập lụt hay khu vực sạt lở là rất nhiều hiểm nguy đối với người làm báo. Phóng viên thường phải tác nghiệp trong điều kiện địa hình nguy hiểm, thời tiết cực đoan, nguy cơ mất an toàn cao nhưng vẫn phải bảo đảm thông tin liên tục, chính xác và khách quan. Chính vì vậy, kỹ năng tác nghiệp an toàn được xem là yếu tố tiên quyết để duy trì hoạt động báo chí hiệu quả, bền vững và có trách nhiệm trong thiên tai.

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT THÍCH ỨNG YÊU CẦU PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI

Trong bối cảnh thiên tai ngày càng phức tạp, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận 213-KL/TW yêu cầu triển khai đồng bộ 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm về phòng, chống thiên tai. Trong đó nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực chỉ đạo điều hành, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong công tác dự báo, cảnh báo thiên tai; đầu tư hạ tầng chống chịu thiên tai; đồng thời tăng cường tuyên truyền, nâng cao kỹ năng ứng phó cho cộng đồng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường hiện cũng đang xây dựng, hoàn thiện các chính sách sửa đổi Luật Phòng, chống thiên tai theo hướng phân định rõ trách nhiệm các cơ quan, bảo đảm yêu cầu phòng chống thiên tai trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và thống nhất cơ chế huy động nguồn lực ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

Cùng với đó, hệ thống pháp luật về đê điều và phòng, chống thiên tai đang được sửa đổi toàn diện nhằm đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp quản lý và thích ứng với tình hình mới. Theo báo cáo của Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, từ tháng 3/2025 đến nay, nhiều đạo luật quan trọng như Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Đất đai, Luật Xây dựng… đã được sửa đổi, bổ sung đồng bộ. Riêng năm 2025, Chính phủ trình Quốc hội ban hành khoảng 102 luật và nghị quyết, được đánh giá là khối lượng văn bản lớn nhất từ trước đến nay.

Trong lĩnh vực đê điều và phòng, chống thiên tai, hệ thống pháp luật được rà soát, điều chỉnh theo hai giai đoạn trước và sau ngày 1/7/2025. Để bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành nhiều nghị định, thông tư nhằm phân cấp, phân quyền mạnh cho địa phương. Theo đó, nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện đã được chuyển giao cho cấp xã thực hiện.

Từ sau ngày 1/7/2025, đã có 17 văn bản pháp luật được sửa đổi, bổ sung, gồm 2 luật, 7 nghị định và 8 thông tư. Quốc hội cũng thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đê điều và Luật Phòng, chống thiên tai nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tháo gỡ các bất cập trong thực tiễn quản lý.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và dự kiến xây dựng luật thay thế Luật Đê điều cùng Luật Phòng, chống thiên tai hiện hành nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.