Căng thẳng giữa Mỹ và Iran nóng trở lại, triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình lung lay...

Vào ngày Chủ nhật (19/4), Mỹ tuyên bố đã bắt giữ một tàu chở hàng của Iran tìm cách vượt sự phong tỏa của lực lượng Mỹ đối với các hải cảng của nước này. Phía Iran tuyên bố sẽ trả đũa, đặt ra nguy cơ đổ vỡ đối với thỏa thuận ngừng bắn chỉ còn hai ngày nữa là hết hạn.

Theo hãng tin Reuters, những nỗ lực nhằm đạt tới một nền hòa bình ổn định cho khu vực Trung Đông đã trở nên lung lay vào cuối tuần vừa rồi, khi Iran nói sẽ không tham dự vòng đàm phán hòa bình thứ hai mà Mỹ đã hy vọng sẽ khởi động trước khi lệnh ngừng bắn có thời hạn 2 tuần giữa Washington và Tehran hết hạn vào ngày thứ Ba (21/4).

Tình trạng bế tắc đã kéo dài nhiều tuần ở eo biển Hormuz, nguyên nhân chính khiến giá dầu toàn cầu tăng cao trong thời gian qua, có thể sẽ tiếp diễn.

Vào cuối tuần, Mỹ vẫn phong tỏa các hải cảng của Iran, còn Iran đã tuyên bố mở cửa rồi lại lại tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz.

Lực lượng của Mỹ tuyên bố đã bắn vào một tàu chở hàng mang cờ Iran trong lúc tàu này di chuyển về phía cảng Bandar Abbas của Iran. “Chúng tôi đã bắt giữ con tàu và đang kiểm tra xem có gì trên tàu”, Tổng thống Donald Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Bên phía Iran, quân đội nước này cho biết con tàu trên đã có hành trình từ Trung Quốc trước khi bị lực lượng Mỹ tấn công và bắt giữ. “Chúng tôi cảnh báo rằng lực lượng vũ trang của Iran sẽ sớm đáp trả hành động này của quân đội Mỹ”, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời một người phát ngôn của quân đội nước này.

Truyền thông nhà nước Iran cũng nói Tehran đã từ chối tiếp tục đàm phán hòa bình với Mỹ, với lý do Mỹ còn phong tỏa các cảng của nước này, tiếp tục đe dọa Iran, lập trường liên tục thay đổi, và có “những yêu cầu quá đáng”.

“Một nước không thể vừa chặn hoạt động xuất khẩu dầu Iran, vừa mong có được an ninh miễn phí cho các nước khác. Lựa chọn ở đây rất rõ ràng: hoặc là thị trường dầu tự do cho tất cả, hoặc là mức giá cao cho tất cả”, Phó tổng thống thứ nhất của Iran, ông Mohammadreza Aref, viết trên mạng xã hội.

Trước đó cùng ngày Chủ nhật, ông Trump một lần nữa đe dọa sẽ cho nổ tung mọi nhà máy điện và các cây cầu ở Iran nếu các nhà lãnh đạo nước này không chấp nhận một thỏa thuận với Mỹ. Ông Trump gọi các cuộc tấn công của Iran vào các tàu cuối tuần qua là "vi phạm hoàn toàn" thỏa thuận ngừng bắn.

Iran trước đây đã nói rằng nếu Mỹ tấn công hạ tầng dân sự của nước này, Tehran sẽ trả đũa bằng cách tấn công vào các nhà máy điện mà nhà máy khử mặn nước biển của các quốc gia Vùng Vịnh.

Giữa lúc căng thẳng leo thang, ông Trump cho biết phái đoàn Mỹ sẽ tới thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối ngày thứ Hai để tiến hành vòng đàm phán thứ hai, chỉ một ngày trước khi lệnh ngừng bắn kết thúc. Pakistan - quốc gia giữ vai trò trung gian đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran - có vẻ đang tiến hành công tác hậu cần để chuẩn bị cho đàm phán, Reuters cho biết.

Những diễn biến căng thẳng mới giữa Mỹ và Iran đã đẩy giá dầu thô tăng mạnh trở lại, sau khi sụt giảm trong tuần trước nhờ kỳ vọng về việc hai bên sớm đạt một thỏa thuận hòa bình.

Lúc hơn 7h sáng nay (20/4) theo giờ Việt Nam, giá dầu thô WTI giao sau tại New York tăng hơn 8% so với đóng cửa tuần trước, giao dịch ở mức gần 91 USD/thùng. Giá dầu Brent giao sau tại London tăng hơn 7%, đạt gần 97 USD/thùng.

Hãng tin Tasnim của Iran đưa tin hai tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) tìm cách đi qua eo biển Hormuz vào ngày thứ Bảy vừa rồi đã bị lực lượng của Iran yêu cầu quay đầu. Còn theo dữ liệu theo dõi tàu biển của công ty MarineTraffic, một trong hai tàu này - là tàu G Summer mang cờ Angola - sau đó đã nỗ lực lần thứ hai để đi qua eo biển Hormuz và đã thành công.