Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ngày 17/4 tuyên bố nước này mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho tàu bè thương mại trong thời gian Israel và Lebanon ngừng bắn...

Các thị trường phản ứng mạnh mẽ với tuyên bố này, bằng một cú sụt chóng mặt của giá dầu và nhịp tăng mạnh của các chỉ số chứng khoán.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, ông Araqchi nói eo biển Hormuz sẽ mở cửa hoàn toàn cho tất cả các tàu thương mại trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon.

Thỏa thuận ngừng bắn này - do Mỹ đứng ra làm trung gian - được ông Trump công bố vào ngày 16/4 và được ký kết giữa Israel và Lebanon. Thỏa thuận có hiệu lực từ 5h chiều cùng ngày theo giờ miền Đông nước Mỹ.

Trong cuộc đàm phán hòa bình đầu tiên giữa Mỹ và Iran, xung đột giữa Israel và Hezbollah ở Lebanon là một trong những nội dung chính mà Washington và Tehran không đạt được sự thống nhất.

Bài đăng của nhà ngoại giao cấp cao nhất của Iran nói rằng tàu bè thương mại muốn đi qua eo biển Hormuz trong thời gian trên sẽ cần phải đi theo tuyến đường mà Tổ chức Cảng biển và hàng hải (PMO) của Iran đã công bố.

Eo biển Hormuz bị Iran đóng cửa sau khi chiến tranh giữa Mỹ với nước này bùng nổ vào hôm 28/2, khi liên quân Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc không kích nhằm vào Iran. Từ đầu tuần này, Mỹ phong tỏa tàu bè ra vào các cảng của Iran ở eo biển Hormuz nhằm gây sức ép lên Tehran.

Tình trạng bế tắc ở Hormuz - tuyến đường mà 1/5 lượng dầu lửa và khí đốt hóa lỏng (LNG) được tiêu thụ trên toàn cầu đi qua - đã khiến giá dầu tăng dữ dội trong thời gian qua.

Ngay sau khi tuyên bố mở eo biển Hormuz được Iran công bố, giá dầu thế giới đã lao dốc mạnh.

Vào lúc gần 9h tối nay (17/4) theo giờ Việt Nam, giá dầu Brent giao sau tại thị trường London giảm hơn 10%, còn hơn 89 USD/thùng. Giá dầu WTI giao sau tại thị trường New York sụt gần 11%, còn hơn 84 USD/thùng.

Cùng với đó, các chỉ số chứng khoán châu Âu và các chỉ số chứng khoán tương lai của Mỹ đồng loạt xanh rực, điển hình là Dow Jones tương lai tăng khoảng 1,4%. Chỉ số Dollar Index đo sức mạnh đồng USD sụt hơn 0,5%, còn giá vàng nhảy vọt 1,7%.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump gửi tới Iran lời cảm ơn vì đã mở cửa eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông cho biết, việc hải quân Mỹ phong tỏa các hải cảng của Iran vẫn duy trì cho tới khi Washington đạt được một thỏa thuận với Tehran.

Ngày ngày 16/4, ông Trump cho biết ông tin rằng sẽ sớm có một thỏa thuận để kết thúc cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran, nhưng không đưa ra một mốc thời gian cụ thể. Ông cũng cho biết đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Israel có thể được nối lại vào cuối tuần này, nhưng theo hãng tin Reuters, khả năng này là thấp dựa trên quan sát về công tác hậu cần và sắp xếp nhân sự ở thủ đô Islamabad của Pakistan - nơi cuộc đàm phán dự kiến sẽ được tiến hành.

Tổng thống Trump đã đạt một thỏa thuận ngừng bắn có thời hạn hai tuần với Iran vào ngày 7/4 để đổi lấy việc Iran mở hoàn toàn eo biển Hormuz. Nhưng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận khi cho phép Israel tiếp tục chiến dịch tấn công Lebanon.

Eo biển Hormuz vẫn gần như đóng cửa hoàn toàn trong suốt thời gian ngừng bắn giữa Mỹ và Iran do hai nước tranh cãi về các điều khoản của thỏa thuận. Chỉ có một vài tàu thương mại đi qua tuyến đường biển huyết mạch này mỗi ngày.

Các cuộc đàm phán giữa Phó tổng thống Mỹ JD Vance và ông Ghalibaf cuối tuần trước tại Pakistan đã không đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến của Mỹ với Iran.

Tuần này, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu và cảnh báo nền kinh tế toàn cầu có nguy cơ rơi vào suy thoái nếu xung đột kéo dài.