Tổng thống Trump lạc quan về đàm phán hòa bình, Iran nói eo biển Hormuz lại đóng cửa

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/4 bày tỏ lạc quan về tiến trình đàm phán hòa bình với Iran và cho biết các cuộc thảo luận giữa hai bên vẫn sẽ tiếp tục trong lúc lệnh ngừng bắn được duy trì. Trong khi đó, truyền thông Iran cùng ngày nói rằng eo biển Hormuz lại bị đóng cửa vì Mỹ không thực hiện đúng cam kết.

“Cách đây 20 phút, chúng tôi vừa có tin tốt. Mọi chuyện với Iran ở Trung Đông có vẻ sẽ rất tốt đẹp. Một thời gian ngắn nữa chúng ta sẽ rõ. Chúng tôi sẽ đàm phán vào cuối tuần này”, trang tin MS NOW dẫn lời ông Trump nói với các nhà báo đi cùng trên chuyên cơ Không lực 1 bay về Washington DC.

Theo hãng tin CNBC, một vấn đề gai góc trong đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran là thu hồi vật liệu từ chương trình hạt nhân của Iran. Ông Trump khẳng định Mỹ sẽ "cùng Iran thu hồi và mang 100% vật liệu đó về Mỹ" sau khi thỏa thuận hòa bình giữa hai bên được ký kết.

Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng cho biết ông có thể sẽ không gia hạn lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, dự kiến kết thúc vào ngày thứ Tư tuần tới (22/4), và việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran sẽ vẫn được duy trì. “Có thể tôi sẽ không gia hạn lệnh ngừng bắn. Việc phong tỏa cảng của Iran vẫn tiếp tục”, ông nói với các nhà báo đi cùng.

Vào ngày 17/4, Iran bất ngờ tuyên bố eo biển Hormuz đã được mở cửa cho các tàu thương mại trong thời gian ngừng bắn giữa Israel và Lebanon.

Nhưng sự khó hiểu về tình trạng của tuyến đường biển huyết mạch này nhanh chóng xuất hiện. Ngày 18/4, truyền thông nhà nước Iran cho biết eo biển đã bị đóng cửa trở lại do Mỹ không thực hiện đúng cam kết trong thỏa thuận.

"Iran đã đồng ý cho phép một số lượng hạn chế tàu bè đi qua eo biển Hormuz theo thỏa thuận với Mỹ. Nhưng Mỹ đã không thực hiện nghĩa vụ của mình. Vì vậy, eo biển Hormuz hiện đã đóng cửa trở lại và việc đi qua cần có sự chấp thuận của Iran”, đài phát thanh - truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X.

Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran vào hôm 28/2, và ngay sau đó, Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Đến ngày 7/4, Mỹ đi đến một thỏa thuận ngừng bắn với Iran để đổi lấy việc Iran mở eo biển Hormuz, nhưng Iran tiếp tục chặn eo biển này.

Tiếp đó, cuộc đàm phán ở Islamabad vào cuối tuần trước giữa phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu và các nhà đàm phán Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu đã không đạt được thỏa thuận nào. Đầu tuần này, lực lượng Mỹ bắt đầu phong tỏa các hải cảng của Iran ở khu vực eo biển Hormuz, không cho tàu bè ra vào các cảng này.

Sau khi Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 17/4, ông Trump đã lên tiếng cảm ơn, và tại một sự kiện ở Phoenix cùng ngày, ông nói rằng “đây sẽ là một tươi sáng tuyệt vời cho cả thế giới”. Dù vậy, ông tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran cho tới khi hai bên đạt thỏa thuận hòa bình.

Nhưng Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Ghalibaf, nhanh chóng bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng eo biển Hormuz đã khai thông. “Với việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, eo biển Hormuz sẽ không được mở cửa”, ông Ghalibaf viết trên X.

Một đoạn video từ công ty theo dõi vận tải biển Kpler cho thấy một số tàu chở dầu và tàu chở hàng đã cố gắng để đi qua eo biển Hormuz trong ngày thứ Sáu, nhưng cuối cùng phải quay đầu. “Rõ ràng các tàu đó chưa được cho phép đi qua”, ông Matt Smith, Giám đốc phụ trách nghiên cứu về thị trường hàng hóa cơ bản của Kpler, nói với CNBC.

Truyền thông nhà nước Iran ngày 17/4 đã mô tả một sự mở cửa ở mức độ hạn chế của eo biển Hormuz. Các tàu thương mại phải phối hợp với lực lượng Iran để có thể đi qua eo biển Hormuz - một nguồn tin gần gũi với Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran nói với hãng tin Tasnim News.

Theo Tasnim, các tàu không được phép đi qua nếu hàng hóa trên tàu có liên quan đến các quốc gia thù địch với Iran. Hãng tin này cũng cho biết eo biển sẽ bị đóng cửa nếu lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ tiếp tục.