Bộ Tài chính làm rõ cơ chế đặc biệt để phát triển kinh tế nhà nước

Ngày 17/4, Bộ Tư pháp đăng tải hồ sơ để thẩm định Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước.

Hồ sơ dự án luật do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo. Trước đó, ngày 7/4, Bộ Tư pháp đã tổ chức họp thẩm định dự án luật trên. Tiếp thu ý kiến đóng góp tại cuộc thẩm định, lần này Bộ Tài chính đã làm rõ cơ chế đặc biệt để phát triển kinh tế nhà nước.

Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước

Với tư duy kiến tạo, Nghị quyết số 79-NQ/TW vừa được Bộ Chính trị ban hành đã mở ra không gian phát triển cho kinh tế nhà nước nhằm đưa 1-3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới

Đáng chú ý, tờ trình dự thảo lần này, Bộ Tài chính xác định phạm vi điều chỉnh nghị quyết dự kiến tập trung đối với các thành tố “dự trữ quốc gia” và “doanh nghiệp nhà nước”. Do vậy, dự thảo nghị quyết cụ thể hóa 4 chính sách đặc biệt.

Thứ nhất, quy định cho phép doanh nghiệp nhà nước được trích tối đa 10% trên phần lợi nhuận vượt kế hoạch từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối hàng năm của doanh nghiệp để hình thành quỹ thưởng.

Thứ hai, ưu tiên bố trí ngân sách Nhà nước hàng năm để mua tăng hàng dự trữ quốc gia, hàng dự trữ chiến lược đối với các mặt hàng quan trọng, các mặt hàng phục vụ quốc phòng, an ninh, quốc kế dân sinh như lương thực, xăng, dầu, dầu thô, công nghệ cao... đảm bảo mức dự trữ quốc gia đã đề ra tại Nghị quyết số 79-NQ/TW.

Ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước và đầu tư xây dựng kho dự trữ quốc gia, trong đó tập trung xây dựng các kho dự trữ quốc gia chiến lược về xăng, dầu, dầu thô theo quy hoạch tổng thể hệ thống kho dự trữ quốc gia và hệ thống kho dự trữ quốc gia được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Thứ ba, doanh nghiệp nhà nước có vị trí ngành nghề quan trọng, tác động đến nền kinh tế - xã hội của đất nước dành tối thiểu 10% lợi nhuận để lại sau thuế theo quy định để tham gia thực hiện dự trữ quốc gia theo phân công của Chính phủ.

Thứ tư, miễn trừ trách nhiệm đối với rủi ro mang tính khách quan khi thực hiện dự trữ quốc gia các mặt hàng chiến lược về công nghệ cao, đặc thù mà sau thời gian dự trữ nhưng không đáp ứng yêu cầu về dự trữ chiến lược cần thực hiện xuất bán, xuất cấp hàng dự trữ chiến lược trong khi đã thực hiện đầy đủ quy trình ra quyết định, quản trị rủi ro, công khai, minh bạch và không có hành vi vi phạm pháp luật hoặc miễn trừ trách nhiệm khi thực hiện điều tiết thị trường theo quyết định của các cấp có thẩm quyền.

Như vậy, so với dự thảo lần 1, Bộ Tài chính đã bỏ đề xuất cơ chế đặc thù phát triển Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (viết tắt là SCIC).

Đặc biệt, Bộ Tài chính cũng làm rõ sự cần thiết và tác động chính sách đối với đề xuất “doanh nghiệp nhà nước có vị trí ngành nghề quan trọng, tác động đến nền kinh tế - xã hội của đất nước dành tối thiểu 10% lợi nhuận để lại sau thuế theo quy định để tham gia thực hiện dự trữ quốc gia theo phân công của Chính phủ”.

Theo Bộ Tài chính, chính sách này sẽ tăng cường tiềm lực của khu vực doanh nghiệp nhà nước, giảm áp lực ngân sách.

“Thay vì chỉ dựa vào ngân sách nhà nước (vốn có hạn), chính sách này tận dụng lợi nhuận của doanh nghiệp nhà nước thành nguồn lực dự trữ thực tế (hàng hóa, vật tư).

Nhà nước không phải chi hoàn toàn từ ngân sách để mua sắm hàng hóa dự trữ quốc gia, dự trữ chiến lược mà tận dụng được dòng tiền sẵn có từ hoạt động kinh doanh hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước...

Sự tham gia của các doanh nghiệp nhà nước có vị trí ngành nghề quan trọng, tác động đến nền kinh tế - xã hội của đất nước sẽ giúp ngăn chặn tình trạng đầu cơ, thổi giá khi có biến động do Nhà nước luôn có một lượng hàng đủ lớn để can thiệp vào thị trường trong khi có biến động”, Bộ Tài chính thuyết minh thêm.