Bộ Y tế sẽ tăng cường quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ vòng đời sản phẩm, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về giá, công khai hệ thống phân phối, đồng thời mở rộng mua sắm tập trung và đàm phán giá đối với thuốc, thiết bị y tế đặc thù, giá trị lớn.

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 trưa ngày ngày 3/10, trả lời câu hỏi về tình trạng nâng giá thiết bị y tế và thuốc nhập khẩu qua vụ án tại Công ty Việt Mỹ, Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá một số thiết bị y tế, thuốc trước khi nhập khẩu vào Việt Nam bị nâng so với giá tại nước ngoài.

Bộ Y tế đã phối hợp với các cơ quan chức năng cung cấp thông tin, tài liệu liên quan theo yêu cầu để phục vụ quá trình xác minh, xử lý vụ việc.

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, việc quản lý giá thiết bị y tế và thuốc nhập khẩu hiện được phân định trách nhiệm theo từng khâu, từ nhập khẩu, kê khai giá, đấu thầu, mua sắm đến sử dụng và thanh toán tại các cơ sở y tế.

KIỂM SOÁT GIÁ TỪ NHẬP KHẨU ĐẾN MUA SẮM, SỬ DỤNG

Đối với thiết bị y tế, hoạt động quản lý hiện thực hiện theo Nghị định 98/2021/NĐ-CP. Thiết bị được phân thành bốn loại A, B, C, D theo mức độ rủi ro. Với thiết bị loại A, B, doanh nghiệp thực hiện công bố theo quy định; thiết bị loại C, D thuộc diện Bộ Y tế cấp số lưu hành.

Theo Bộ Y tế, số lượng thiết bị y tế lưu hành hiện rất lớn và đa dạng, từ máy móc, thiết bị chuyên dụng đến các dụng cụ y tế nhỏ, thiết bị thông minh và sản phẩm sinh học.

Pháp luật hiện hành không áp dụng cơ chế Nhà nước định giá đối với toàn bộ thiết bị y tế. Giá thiết bị được quản lý thông qua các quy định về giá, đấu thầu, hải quan, thuế cùng các quy định pháp luật có liên quan.

Tại khâu nhập khẩu, áp dụng chung đối với cả thiết bị y tế và thuốc, tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải khai báo và chịu trách nhiệm về tính chính xác của trị giá khai báo. Việc kiểm tra, xác định trị giá hải quan được thực hiện theo các quy định về hải quan và thuế.

Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết trong trường hợp có hành vi tạo lập các khâu trung gian ở nước ngoài để nâng giá thiết bị trước khi nhập khẩu vào Việt Nam, việc phát hiện, xác minh và xử lý không chỉ thuộc một lĩnh vực quản lý.

Các cơ quan chức năng phải xem xét trên cơ sở pháp luật về hải quan, thuế, kế toán và các quy định có liên quan.

“Việc này đòi hỏi có sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, cơ quan thuế, hải quan và các bộ, ngành có liên quan”, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.

Đối với thuốc, cơ chế quản lý giá được thực hiện theo cả vòng đời, từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến mua sắm và sử dụng tại các cơ sở khám, chữa bệnh.

Ngay từ khâu đầu vào, cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc kê đơn. Các cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố theo quy định.

Bộ Y tế đồng thời rà soát các mức giá được công bố trên cơ sở so sánh với giá của các thuốc tương tự trên thị trường và giá trúng thầu của chính loại thuốc đó tại các cơ sở y tế.

Kết quả trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, qua đó tạo thêm cơ sở để đối chiếu, tham khảo trong hoạt động mua sắm.

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, riêng việc thực hiện cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia thời gian qua đã giúp tiết kiệm khoảng 6.000 tỷ đồng.

Đây cũng là một trong những công cụ sẽ tiếp tục được Bộ Y tế sử dụng trong thời gian tới nhằm giảm chi phí mua sắm và tăng hiệu quả sử dụng ngân sách.

MỞ RỘNG ĐÀM PHÁN GIÁ, QUẢN LÝ THEO TOÀN BỘ VÒNG ĐỜI SẢN PHẨM

Về các giải pháp trong thời gian tới, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết Bộ Y tế sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về giảm khâu trung gian, tiết giảm chi phí và nâng cao hiệu quả quản lý giá thuốc, thiết bị y tế.

Dự kiến tại Kỳ họp thứ hai của Quốc hội trong tháng 10, Bộ Y tế sẽ tham mưu Chính phủ sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến quản lý thiết bị y tế và dược, trong đó có nội dung liên quan Điều 113 Luật Khám, chữa bệnh.

Đối với thiết bị y tế, một trong những định hướng quan trọng là chuyển mạnh sang quản lý theo toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Theo đó, thiết bị sẽ được quản lý xuyên suốt từ khâu phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo đến sử dụng, thu hồi và tiêu hủy.

Bộ Y tế cũng sẽ hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quản lý thiết bị y tế, trong đó chuẩn hóa dữ liệu từ số lưu hành, hệ thống phân phối đến giá, báo giá và niêm yết khi sản phẩm được đưa vào Việt Nam.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất được kỳ vọng tạo thêm nguồn thông tin để các cơ sở khám, chữa bệnh tham khảo, đối chiếu trong quá trình mua sắm, qua đó tăng tính minh bạch của thị trường.

Cùng với đó, danh sách các cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế sẽ được kê khai, cập nhật và công khai trên một cổng thông tin chung.

Theo Bộ Y tế, việc công khai hệ thống phân phối sẽ giúp các cơ sở y tế có thêm thông tin về đơn vị cung cấp cũng như mức giá thiết bị y tế trên thị trường Việt Nam.

Một giải pháp khác là tiếp tục nghiên cứu áp dụng cơ chế mua sắm tập trung và đàm phán giá đối với một số nhóm sản phẩm, thiết bị đặc thù.

Trọng tâm là các thiết bị y tế đắt tiền, thiết bị có tính độc quyền hoặc sản phẩm chỉ có một hãng cung cấp tại Việt Nam, bởi đây là những nhóm hàng có ít cơ sở để so sánh giá và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh chi phí cao.

Bộ Y tế đồng thời dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án quản lý thiết bị y tế, trong đó tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả giám sát.

Đối với thuốc, Bộ Y tế sẽ tiếp tục sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành, đồng thời mở rộng mua sắm tập trung cấp quốc gia.

Các nhóm thuốc có tần suất sử dụng lớn tại các cơ sở y tế, trong đó có thuốc kháng sinh, sẽ được ưu tiên nghiên cứu đưa vào cơ chế mua sắm tập trung.

Bên cạnh đó, cơ chế đàm phán giá sẽ tiếp tục được áp dụng nhằm giảm chi phí mua thuốc và tiết kiệm ngân sách Nhà nước.

Song song với kiểm soát giá, Bộ Y tế xác định việc chủ động nguồn cung là một yêu cầu quan trọng.

Theo đó, ngành y tế sẽ thúc đẩy sản xuất thuốc trong nước, nhất là thuốc biệt dược gốc và thuốc sinh học thông qua chuyển giao công nghệ, qua đó từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Hệ thống cơ sở dữ liệu về dược và thiết bị y tế cũng sẽ tiếp tục được đầu tư, hoàn thiện và kết nối với quá trình chuyển đổi số của ngành.

Bộ Y tế định hướng xây dựng hệ thống quản lý thông suốt từ cấp phép, lưu hành, phân phối, giá đến sử dụng, qua đó tạo cơ sở dữ liệu phục vụ điều hành, kiểm tra và giám sát thị trường.

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, mục tiêu cuối cùng của các giải pháp là nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, đưa thuốc có chất lượng với giá phù hợp đến người dân, đồng thời không để xảy ra tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng.

Cùng với kiểm soát giá và hạn chế các khâu trung gian không cần thiết, ngành y tế phải bảo đảm đủ thuốc thiết yếu và thiết bị y tế phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân.