Bộ Y tế: Tăng cường kiểm tra, kiểm soát thuốc giả, thuốc kém chất lượng

Bộ Y tế nhận được phản ánh của cử tri về tình trạng mua bán thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm chưa được quản lý chặt chẽ, dễ dẫn đến tình trạng người tiêu dùng mua hàng giả, kém chất lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe. Cử tri kiến nghị Bộ Y tế cần phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để có giải pháp quản lý, kiểm soát chặt chẽ hơn trong thời gian tới.

BAN HÀNH CÁC QUY ĐỊNH KIỂM SOÁT CHẶT CHẼ THUỐC, MỸ PHẨM 

Về vấn đề cử tri quan tâm, Bộ Y tế cho biết thuốc là loại hàng hóa đặc biệt, phục vụ cho công tác phòng bệnh, chữa bệnh, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người sử dụng.

Thực hiện các mục tiêu của Chiến lược phát triển ngành dược là đảm bảo cung cấp đủ thuốc có chất lượng, an toàn, hiệu quả và giá cả hợp lý, Bộ Y tế đã ban hành các quy định để kiểm soát chặt chẽ từ khâu sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến tận tay người sử dụng, bao gồm việc tiền kiểm đối với sản xuất/nhập khẩu, bảo quản và hậu kiểm trong quá trình phân phối.

Đối với cơ sở sản xuất thuốc, theo quy định tại Luật Đầu tư, kinh doanh thuốc là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Cơ quan, tổ chức, cá nhân kinh doanh thuốc phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thuốc.

Tất cả các cơ sở sản xuất thuốc (kể cả trong nước và nước ngoài) muốn hoạt động tại Việt Nam, cần đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định.

Đối với thuốc, các thuốc (bao gồm cả thuốc sản xuất trong nước và nhập khẩu) trước khi được phép đưa ra lưu hành trên thị trường Việt Nam, đều cần được thẩm định hồ sơ đăng ký thuốc, hoặc hồ sơ nhập khẩu.

Hồ sơ đăng ký thuốc được thẩm định đầy đủ trên các mặt nguyên liệu, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, độ ổn định, và dữ liệu lâm sàng về an toàn, hiệu quả của thuốc.

Các sản phẩm thuốc, nguyên liệu làm thuốc, tá dược, bao bì đến thành phẩm thuốc phải đạt tiêu chuẩn ghi trong Dược điển Việt Nam, các Dược điển quốc tế được công nhận (Dược điển Mỹ, Anh, Nhật...).

Các cơ sở sản xuất phải sản xuất thuốc theo đúng hồ sơ đã đăng ký, và chỉ được xuất xưởng các thuốc đạt tiêu chuẩn chất lượng theo đúng hồ sơ đã đăng ký.

Với cơ sở sản xuất mỹ phẩm tại Việt Nam, Bộ Y tế thông tin, theo quy định tại Luật Đầu tư, sản xuất mỹ phẩm cũng là ngành nghề sản xuất có điều kiện. Cơ quan, tổ chức sản xuất mỹ phẩm phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm.

Các tổ chức, cá nhân đứng tên công bố sản phẩm mỹ phẩm phải có chức năng kinh doanh mỹ phẩm tại Việt Nam. Các doanh nghiệp thực hiện công bố sản phẩm mỹ phẩm, và phải được Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt công bố sản phẩm mỹ phẩm, trước khi lưu hành tại Việt Nam.

Trong quá trình hoạt động sản xuất/kinh doanh thuốc, mỹ phẩm, các cơ sở phải chịu sự thanh tra (định kỳ hoặc đột xuất), với nội dung không chỉ thanh tra việc duy trì các nguyên tắc, tiêu chuẩn "Thực hành tốt", mà còn thanh tra về các hoạt động kinh doanh, đăng ký thuốc, việc tuân thủ các quy định pháp luật.

Trong quá trình thanh tra, nếu phát hiện cơ sở có vi phạm, sẽ tiến hành xử lý, xử phạt nghiêm khắc, áp dụng các mức phạt hành chính cao nhất, kết hợp các hình thức xử phạt bổ sung theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, khi lưu hành trên thị trường các thuốc, mỹ phẩm, dược liệu, phải chịu sự lấy mẫu, giám sát chất lượng thuốc của hệ thống kiểm nghiệm của Nhà nước, bao gồm hai Viện kiểm nghiệm thuốc Trung ương, và 63 Trung tâm kiểm nghiệm dược phẩm ở các tỉnh/thành phố.

THỰC HIỆN NHIỀU GIẢI PHÁP ĐỒNG BỘ 

Để tăng cường hiệu quả của công tác đấu tranh phòng chống sản xuất, buôn bán thuốc giả, thời gian qua, Bộ Y tế phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan, các tổ chức hội nghề nghiệp, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh dược, triển khai hàng loạt các giải pháp đồng bộ, chiến dịch. Qua đó, nhằm phát hiện và kịp thời xử lý các vụ việc sản xuất, buôn bán thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc kém chất lượng.

Nhờ áp dụng những biện pháp cứng rắn và có hiệu quả, nhìn chung tỷ lệ thuốc giả đã giảm trong những năm gần đây, từ trên 7% năm 1991, xuống còn dưới 0,1% những năm gần đây.

Tuy nhiên, theo Bộ Y tế, trong thời gian tới, cần tiếp tục áp dụng các biện pháp để ngăn chặn tình trạng sản xuất, kinh doanh các sản phẩm giả, kém chất lượng.

Hiện Bộ Y tế đang xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật dược 2016, trong đó, có sửa đổi, bổ sung các nội dung liên quan đến công tác quản lý chất lượng thuốc theo hướng minh bạch, chặt chẽ hơn.

Cùng với đó, Bộ Y tế sẽ tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực dược theo đúng quy định của pháp luật, nhằm ngăn chặn việc sản xuất và đưa ra lưu thông thuốc giả, thuốc kém chất lượng.

Đồng thời, tiếp tục tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng như Ban chỉ đạo 389 các cấp; công an, quản lý thị trường, Sở Y tế các địa phương trong công tác đấu tranh đối với thuốc kém chất lượng; thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Ngoài ra, công tác truyền thông cũng sẽ được đẩy mạnh, thông qua việc đăng công khai thông tin các thuốc vi phạm chất lượng phải thu hồi trên phạm vi toàn quốc; thông tin về thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ. Trong đó, có liệt kê đầy đủ dấu hiệu phân biệt giữa thuốc được phép lưu hành tại Việt Nam với thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ.