Sau hàng chục năm ngóng đợi mòn mỏi, nhiều gia đình, thân nhân của các liệt sĩ đã được nhận kết quả giám định ADN, xác định danh tính cho các liệt sĩ...

Họ là những thân nhân của các anh hùng liệt sĩ đã được trao trả kết quả giám định ADN tại Chương trình cầu truyền hình “Sao sáng dẫn đường”, diễn ra tối 26/7 trên sóng Đài truyền hình Việt Nam.

Chương trình diễn ra đồng thời tại 4 điểm cầu trên địa bàn các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Tuyên Quang và Quảng Trị, nhân kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).

Chương trình nhằm tôn vinh và tri ân sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ. Đồng thời tri ân, tôn vinh những người đã và đang thực hiện hành trình tìm kiếm, đưa các liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình; khơi dậy trách nhiệm của cộng đồng trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Tại Thủ đô Hà Nội, điểm cầu thực hiện chương trình tại khu vực Tượng đài Bắc Sơn. Đây là nơi tri ân, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì nền độc lập tự do của Tổ quốc.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, cầu truyền hình diễn ra ở Công viên Lê Thị Riêng, nơi phát hiện hố chôn tập thể các cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Tại Quảng Trị, điểm cầu diễn ra tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 - nơi an nghỉ của hàng vạn anh hùng liệt sĩ, đồng thời là một trong những địa bàn trọng điểm của Chiến dịch 500 ngày đêm.

Tại Tuyên Quang, điểm cầu được lựa chọn là Nhà bia liệt sĩ Thanh Thủy, nơi từng là chiến trường xưa, và gần nơi các lực lượng vẫn đang thực hiện hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Theo Ban tổ chức, qua hơn 50 năm thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, cất bốc, quy tập mộ liệt sĩ, đã có hơn 1 triệu hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập và an táng trang trọng tại các nghĩa trang liệt sĩ trên cả nước.

Tuy nhiên, số lượng hài cốt liệt sĩ cần tiếp tục tìm kiếm, quy tập vẫn còn khoảng hơn 175.000. Cùng với đó là gần 300.000 mộ liệt sĩ đang an táng trong các nghĩa trang chưa xác định được thông tin. Trên khắp cả nước, hàng trăm nghìn gia đình vẫn khắc khoải chờ đợi tìm lại danh tính người thân đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trong bối cảnh đó, “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” được triển khai, đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ.

Đồng thời, hoàn thành lấy mẫu đối với khoảng 230.000 ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; xây dựng và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ. Cùng với đó, hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật nổ tại các địa bàn trọng điểm phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Cầu truyền hình với 3 phần: "Những người chưa bao giờ khuất"; "Mệnh lệnh từ trái tim - Chiến dịch 500 ngày đêm" và "Trả lại tên cho các anh".

Tại điểm cầu khu vực Tượng đài Bắc Sơn (Hà Nội), Ban tổ chức đã công bố kết quả giám định ADN, xác định danh tính cho 7 liệt sĩ, gồm các liệt sĩ: Lê Bá Loan, Nguyễn Công Tuấn, Đặng Công Mễ, Hoàng Văn Mốc, Triệu Văn Hưởng, Nguyễn Văn Sĩ và Hoàng Tiến Tình.

Kết quả này có được là nhờ sự phối hợp giữa Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) và Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) trong việc đối sánh kết quả phân tích mẫu ADN từ hài cốt liệt sĩ, với cơ sở dữ liệu AND thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Những người thân, gia đình của các liệt sĩ chưa xác định được danh tính, dù đến từ những nơi khác nhau, có người đến từ Bắc Ninh, Thái Nguyên hay xa hơn là Lạng Sơn, Thanh Hóa… Nhiều thân nhân của các liệt sĩ với mái đầu đã điểm bạc, nhưng trong họ đều có chung niềm ước vọng là sớm đưa người thân về với quê hương, gia đình.

Trong số những gia đình thân nhân liệt sĩ có mặt tại chương trình, câu chuyện của gia đình liệt sĩ Lê Bá Loan, người đã hy sinh tại mặt trận biên giới vào năm 1979 gây xúc động. Gần 50 năm qua, người mẹ của liệt sĩ nay đã 95 tuổi, chưa một ngày thôi ngóng chờ tin tức người con trai của mình.

Dù sức khỏe yếu và phải di chuyển từ Thái Nguyên về Hà Nội, người mẹ vẫn quyết tâm có mặt tại chương trình để trực tiếp nhận kết quả giám định AND của liệt sĩ Lê Bá Loan.

Ông Lê Bá Xuân, em trai liệt sĩ Lê Bá Loan chia sẻ, hành trình tìm lại danh tính cho liệt sĩ Lê Bá Loan gặp nhiều trở ngại do sự trùng lặp thông tin lịch sử. Điều này xuất phát từ việc gia đình phát hiện có hai ngôi mộ cùng mang tên liệt sĩ Lê Bá Loan với những thông tin trùng khớp nhau.

Trong đó, một ngôi mộ được đặt tại nghĩa trang huyện Trà Lĩnh cũ, tỉnh Cao Bằng, ngôi mộ còn lại tại huyện Hòa An cũ cùng tỉnh này. “Điều này khiến gia đình trăn trở muốn tìm được danh tính chính xác của người thân”, ông Lê Bá Xuân nói.

Nhờ sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng, cuối cùng gia đình cũng nhận được kết quả giám định ADN xác nhận hài cốt tại nghĩa trang huyện Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng, chính là liệt sĩ Lê Bá Loan.

“Sau khi nhận kết quả giám định, nguyện vọng của cả gia đình chúng tôi là được lên nghĩa trang Trà Lĩnh đưa liệt sĩ về quê nhà Thái Nguyên để thuận tiện chăm sóc phần mộ”, ông Lê Bá Xuân chia sẻ. Đây cũng là thỏa ước nguyện của người mẹ 95 tuổi, nay đã tuổi cao, sức yếu.

Niềm vui, niềm xúc động trong ánh mắt của người thân các liệt sĩ khi nhận thông tin sau hàng chục năm đợi chờ mỏi mòn, là động lực để Chiến dịch 500 ngày đêm thực hiện với quyết tâm cao hơn nữa.

Nhiều lực lượng đang nỗ lực âm thầm chạy đua với hoàn cảnh, với thời gian, đóng góp hết sức mình cho công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước.