Bức tranh vận tải Việt Nam 2025: Tăng trưởng mạnh về "lượng", phân hóa rõ về "chất"

Theo số liệu tổng hợp của Cục Thống kê, tính chung cả năm 2025, vận chuyển hành khách đạt 6.183,6 triệu lượt, tăng 22,2% so với năm trước; luân chuyển hành khách đạt 312,0 tỷ lượt khách.km, tăng 13,6%. Ở chiều ngược lại, vận chuyển hàng hóa đạt 3.027,7 triệu tấn, tăng 14,1%, với luân chuyển đạt 612,3 tỷ tấn.km, tăng 13,1%.

TĂNG NHANH VỀ SỐ LƯỢT, NHỊP LUÂN CHUYỂN MỞ RỘNG CHẬM HƠN

Đi sâu vào lĩnh vực vận tải hành khách, xu thế xuyên suốt năm 2025 là số lượt đi lại tăng nhanh hơn so với cự ly di chuyển bình quân. Ngay từ quý 1/2025, vận tải hành khách đã ghi nhận mức tăng so với cùng kỳ, đóng vai trò tạo nền cho cả năm. Cụ thể, quý 1/2025 đạt 1.414,2 triệu lượt hành khách, tăng 17,6%, trong khi luân chuyển đạt 77,7 tỷ lượt khách.km, tăng 14,7%.

Sang quý 2/2025, cùng với cao điểm du lịch hè, nhịp tăng trở nên rõ rệt hơn. Vận chuyển hành khách đạt 1.462,8 triệu lượt, tăng 25,9% so với cùng kỳ, trong khi luân chuyển đạt 76,0 tỷ lượt khách.km, tăng 15,1%. Chênh lệch giữa hai chỉ tiêu phản ánh số lượt đi lại tăng nhanh hơn so với quãng đường di chuyển bình quân.

Đến quý 3/2025, vận tải hành khách duy trì mức tăng cao. Quý này ghi nhận 1.655,1 triệu lượt hành khách, tăng 25,1%, với luân chuyển đạt 83,0 tỷ lượt khách.km, tăng 18,0%. Đây là quý có quy mô vận chuyển lớn nhất trong năm, đóng góp đáng kể vào tổng mức tăng lũy kế chín tháng.

Trong quý 4/2025, vận tải hành khách tiếp tục tăng so với cùng kỳ, song tốc độ thấp hơn so với hai quý trước. Tổng vận chuyển đạt 1.669,5 triệu lượt, tăng 21,5%, trong khi luân chuyển đạt 78,7 tỷ lượt khách.km, tăng 11,5%. Riêng tháng 12, vận tải hành khách đạt 567,5 triệu lượt, tăng 3,8% so với tháng trước, cho thấy nhu cầu đi lại cuối năm tiếp tục được duy trì.

Tính chung cả năm, mức tăng 22,2% của vận chuyển cao hơn đáng kể so với mức tăng 13,6% của luân chuyển. Chênh lệch này lặp lại xuyên suốt các quý, cho thấy động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ gia tăng tần suất và số lượt đi lại, thay vì mở rộng cự ly di chuyển.

Xét theo phạm vi, vận tải hành khách trong nước chiếm gần như toàn bộ quy mô, đạt 6.164,2 triệu lượt, tăng 22,2%. Trong khi đó, vận tải hành khách ngoài nước đạt 19,4 triệu lượt, tăng 7,8%, với 61,5 tỷ lượt khách.km luân chuyển, tăng 6,4%, phản ánh đặc thù di chuyển cự ly dài dù số lượt không lớn.

Theo loại hình vận tải, đường bộ tiếp tục giữ vai trò chi phối về số lượt trong toàn bộ năm, với 5.654,7 triệu lượt khách, tăng 22,4%. Đường sắt ghi nhận mức tăng mạnh về vận chuyển, đạt 39,9 triệu lượt, tăng gần 100%, trong khi luân chuyển tăng 15,7%, cho thấy số lượt tăng nhanh hơn cự ly vận chuyển. Điều này phù hợp khi số lượng hành khách đang sử dụng các tuyến đường sắt đô thị tại hai thành phố là Hà Nội và TP.HCM ngày một nhiều hơn.

Song song với đó, đường thủy nội địa vận chuyển 453,5 triệu lượt khách, tăng 14,2%, với luân chuyển tăng 21,6%, phần nào phản ánh cự ly di chuyển bình quân tăng nhanh hơn số lượt.

Ngược lại, vận tải hành khách đường biển đạt 11,3 triệu lượt, giảm 5,1%, trong khi luân chuyển vẫn tăng 8,7%, cho thấy sự thay đổi về cơ cấu cự ly vận chuyển. Hàng không, tính theo ngành vận tải, đạt 55,9 triệu lượt hành khách, tăng 7,4%, với luân chuyển tăng 6,2%, duy trì vai trò ổn định trong tổng luân chuyển hành khách.

KHỐI LƯỢNG TĂNG ĐỀU, LUÂN CHUYỂN ĐƯỜNG DÀI ĐÓNG VAI TRÒ CHỦ ĐẠO

So với hành khách, vận tải hàng hóa năm 2025 thể hiện nhịp tăng ổn định hơn giữa các quý và ít chịu tác động của yếu tố mùa vụ. Ngay trong quý 1/2025, khối lượng hàng hóa vận chuyển đạt 715,8 triệu tấn, tăng 15,4%, trong khi luân chuyển đạt 138,6 tỷ tấn.km, tăng 8,9%, phản ánh nhu cầu lưu thông phục vụ sản xuất và tiêu dùng duy trì ở mức cao từ đầu năm.

Sang quý 2/2025, vận chuyển hàng hóa đạt 730,7 triệu tấn, tăng 14,4%, nhưng luân chuyển tăng nhanh hơn, đạt 150,6 tỷ tấn.km, tăng 16,2%, cho thấy cự ly vận chuyển bình quân được mở rộng so với quý trước đó.

Trong quý 3/2025, vận tải hàng hóa đạt mức tăng cao nhất trong năm. Khối lượng vận chuyển đạt 804,9 triệu tấn, tăng 19,8%, với luân chuyển đạt 161,3 tỷ tấn.km, tăng 16,3%. Đây là giai đoạn phản ánh rõ nhu cầu vận chuyển phục vụ sản xuất, lưu thông và xuất nhập khẩu trước cao điểm cuối năm.

Đến quý 4/2025, vận tải hàng hóa tiếp tục duy trì đà tăng, song tốc độ thấp hơn so với quý trước đó. Quý này ghi nhận 799,6 triệu tấn hàng hóa, tăng 10,8%, với luân chuyển đạt 160,2 tỷ tấn.km, tăng 9,9%. Riêng tháng 12, khối lượng vận chuyển đạt 272,3 triệu tấn, tăng 4,7% so với tháng trước, đóng góp đáng kể vào tổng quy mô cả năm.

Tính chung năm 2025, vận chuyển hàng hóa tăng 14,1%, trong khi luân chuyển tăng 13,1%, phản ánh sự mở rộng tương đối đồng đều cả về khối lượng và cự ly vận chuyển.

Xét theo phạm vi, vận tải hàng hóa trong nước ước đạt 2.977,5 triệu tấn, tăng 14,3%, song luân chuyển chỉ tăng 7,3%, phản ánh đặc trưng vận chuyển ngắn và trung tuyến.

Ngược lại, vận tải hàng hóa ngoài nước đạt 50,2 triệu tấn, tăng 4,3%, nhưng luân chuyển đạt 257,3 tỷ tấn.km, tăng 22,2%, đóng góp tỷ trọng lớn vào tổng cự ly vận chuyển của toàn ngành.

Theo loại hình, đường bộ tiếp tục chiếm ưu thế về khối lượng với 2.275,4 triệu tấn hàng hóa, tăng 14,7%, trong khi luân chuyển chỉ tăng 8,9%. Đường thủy nội địa trong năm 2025 vận chuyển 598,0 triệu tấn, tăng 12,8%, với luân chuyển tăng 10,9%, giữ vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng rời.

Đường biển đạt 148,3 triệu tấn hàng hóa vận chuyển, tăng 12%, và luân chuyển đạt 321,9 tỷ tấn.km, tăng 16,6%, tiếp tục là phương thức chủ đạo về vận tải đường dài và xuất nhập khẩu.

Đường sắt đạt 5,5 triệu tấn, tăng 7,1%, với luân chuyển tăng 4,9%. Trong khi hàng không vận chuyển 0,5 triệu tấn, tăng 4,4%, chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng quy mô vận tải hàng hóa.