Các quỹ phòng hộ "kiếm đậm" nhờ giá trái phiếu Venezuela tăng vọt

Trong phiên giao dịch ngày thứ Hai (5/1), giá trái phiếu Venezuela - vốn đã vỡ nợ - tăng gần 30% sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Diễn biến này giúp các quỹ phòng hộ và nhà đầu tư từng gom trái phiếu với mức giá chỉ vài cent cho mỗi USD mệnh giá hưởng lợi lớn.

Trong phiên, trái phiếu chính phủ Venezuela - quốc gia vỡ nợ từ năm 2017 - tăng lên 42 cent cho mỗi USD mệnh giá, từ mức 33 cent trước khi Mỹ bắt giữ ông Maduro. Trái phiếu của PDVSA - công ty dầu khí quốc doanh Venezuela - cũng đi lên, trong đó lô đáo hạn năm 2035 tăng từ 26 cent lên 33 cent cho mỗi USD mệnh giá.

Đà tăng giá này - đã bắt đầu từ tháng 10 - giúp các nhà quản lý quỹ kiên trì gom mua nhiều năm qua thu “trái ngọt” từ nhóm trái phiếu từng bị thị trường xa lánh. Các vị thế này tập trung vào lượng trái phiếu Venezuela đang lưu hành có tổng mệnh giá khoảng 60 tỷ USD, nhưng mới cách đây khoảng 1 năm còn giao dịch quanh 16 cent cho mỗi USD mệnh giá.

Trước đó, các biện pháp trừng phạt của Mỹ và việc ông Maduro dường như vẫn nắm quyền chắc chắn đã khiến nhiều nhà đầu tư rút lui và ít người sẵn sàng mua vào trái phiếu Venezuela.

Broad Reach và Winterbrook Capital - hai quỹ phòng hộ có trụ sở tại London - là những cái tên hưởng lợi từ đợt tăng giá trái phiếu Venezuela trong phiên giao dịch ngày thứ Hai. Hai công ty quản lý tài sản Allianz Global Investors và RBC BlueBay cũng ghi nhận lãi lớn.

Một số quỹ khác vẫn nắm giữ các khoản đầu tư gắn với tài sản Venezuela, trong đó có Elliott Management. Quỹ này gần đây thắng kiện để giành quyền kiểm soát một nhà máy lọc dầu lớn từng do PDVSA nắm giữ. Elliott cần được nhà chức trách Mỹ phê duyệt để hoàn tất thương vụ.

“Trái phiếu Venezuela đã thoát khỏi trạng thái đóng băng và đang trở lại cuộc chơi”, ông Edward Cowen, Giám đốc điều hành Winterbrook Capital - công ty quản lý tài sản chuyên về tài sản đặc biệt, đang quản lý hơn 220 triệu USD tài sản liên quan đến Venezuela - nhận xét với tờ báo Financial Times.

Giá trái phiếu Venezuela sụt mạnh vào năm 2019, sau khi Mỹ áp trừng phạt đối với hoạt động bán dầu của PDVSA - nguồn thu ngoại tệ chủ chốt của Venezuela. Mỹ cũng siết kiểm soát các thực thể Mỹ giao dịch trái phiếu Venezuela từ năm 2017 và chỉ dỡ bỏ các hạn chế này vào năm 2023. Dù giá tăng vọt trong phiên thứ Hai, trái phiếu Venezuela vẫn giao dịch thưa thớt hơn so với nhiều trái phiếu thị trường mới nổi khác.

Broad Reach - công ty chuyên đầu tư thị trường mới nổi quản lý tài sản khoảng 2 tỷ USD - bắt đầu gom trái phiếu chính phủ Venezuela và trái phiếu PDVSA trước khi Tổng thống Donald Trump đắc cử năm 2024.

“Chúng tôi mua thêm vào đầu năm ngoái sau khi nhận thấy một số tín hiệu cho thấy tình hình ở Venezuela có thể đổi chiều”, ông Bradley Wickens, Giám đốc đầu tư kiêm Giám đốc điều hành Broad Reach, cho biết.

Theo ông, các tín hiệu này gồm những dấu hiệu cho thấy phe đối lập đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm ngoái, cùng các động thái từ phía Mỹ như gia hạn giấy phép cho tập đoàn dầu khí Chevron hoạt động tại Venezuela và các cuộc đối thoại do đặc phái viên của ông Trump, Richard Grenell, dẫn dắt.

“Đây đều là những tín hiệu nhỏ cho thấy Venezuela đang đổi hướng và giúp chúng tôi yên tâm giữ vị thế. Khi đó còn chưa có bất kỳ động thái quân sự nào được triển khai”, ông Wickens nói.

Theo một nguồn tin của Financial Times, các khoản đầu tư liên quan đến Venezuela là yếu tố đóng góp lớn nhất vào mức tỷ suất lợi nhuận 5% trước phí của quỹ Broad Reach trong những ngày đầu tháng 1. Năm ngoái, quỹ này ghi nhận tỷ suất lợi nhuận 12% sau phí.

Một số nhà đầu tư tổ chức lớn cũng đã mua trái phiếu Venezuela trong vài năm gần đây, ở mức giá thấp hơn nhiều so với hiện tại.

Ông Alex Robey, quản lý danh mục tại tập đoàn đầu tư Đức Allianz Global Investors, cho biết đơn vị này từng mua trái phiếu với mức khoảng 10 cent cho mỗi USD mệnh giá trong giai đoạn đại dịch Covid-19.

“Chúng tôi dự báo nhà đầu tư sẽ phản ứng tích cực trước bất kỳ sự thay đổi chế độ nào ở Venezuela và duy trì nắm giữ để hưởng lợi từ đà tăng giá mà chúng ta đang ghi nhận”, ông Robey, nhận định.

Hiện tại, ước tính giá trị thu hồi của trái phiếu chính phủ Venezuela - tức mức tiền nhà đầu tư có thể nhận lại sau khi Venezuela tái cơ cấu hoặc xử lý vỡ nợ, tính theo mỗi USD mệnh giá - chênh lệch khá lớn, từ dưới 30 cent đến 40 cent hoặc cao hơn. Dù tổng dư nợ trái phiếu của nước này hiện lớn hơn nhiều so với quy mô nền kinh tế vốn đã suy kiệt, nhà đầu tư vẫn kỳ vọng sản lượng dầu phục hồi sẽ giúp cải thiện dòng tiền trả nợ về sau.

Nếu cộng cả phần lãi còn chưa trả, các nhà phân tích ước tính tổng giá trị trái phiếu của Venezuela và trái phiếu của công ty dầu khí quốc doanh PDVSA là khoảng 100 tỷ USD. Con số này nằm trong tổng nợ nước ngoài của Venezuela, ước khoảng 150-170 tỷ USD, gồm các khoản vay song phương từ Trung Quốc, Nga, Iran và các nước khác, cùng các khoản yêu cầu bồi thường từ các vụ kiện quốc tế nhắm vào chính phủ Venezuela.

Để so sánh, theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố năm ngoái, GDP của Venezuela vào khoảng 80 tỷ USD, và có thể thấp hơn nếu tính đến tác động của đồng nội tệ mất giá. Quy mô nền kinh tế hiện nay được cho là chỉ còn khoảng 1/2 so với giai đoạn trước khi Venezuela vỡ nợ năm 2017.

Tuy nhiên, trong bối cảnh còn nhiều bất định về quá trình tái cơ cấu nợ, một số nhà quản lý quỹ tỏ ra thận trọng.

“Khi giá trái phiếu tiến gần đến mức chúng tôi cho là có thể thu hồi trong tương lai, chúng tôi hành động thận trọng hơn”, ông Robey của Allianz nói.

Một quản lý quỹ phòng hộ chuyên thị trường mới nổi - hiện nắm giữ một lượng nhỏ trái phiếu chính phủ Venezuela - cũng cho biết ông không vội tăng tỷ trọng do bất định quá lớn về những gì sẽ xảy ra tiếp theo tại quốc gia này.

“Đây giống như một canh bạc. Không thể đặt cược lớn vào một thương vụ mà xác suất xảy ra kịch bản tích cực chỉ khoảng 60%, trong khi rủi ro giảm sâu vẫn rất lớn”, vị quản lý chia sẻ với Financial Times.