Vào mùa nước lũ, tình hình buôn lậu trên gần 100 km đường biên của An Giang càng trở nên phức tạp hơn

Tỉnh An Giang có gần 100 km đường biên giới với 6 cửa khẩu: Vĩnh Xương, Khánh Bình, Bắc Đai, Vĩnh Hội Đông, Vĩnh Ngươn và Tịnh Biên giáp với nước bạn Campuchia.

Cư dân hai nước sinh sống dọc theo biên giới khá đông, giao thương thuận lợi, kéo theo việc buôn lậu qua biên giới diễn ra phức tạp. Vào mùa nước lũ như hiện nay, tình hình buôn lậu càng trở nên phức tạp hơn.

Nhìn bên ngoài, nhịp sống tại các cửa khẩu vùng biên giới An Giang trong mùa lũ về xem ra chẳng có gì lạ so với các vùng dân cư khác ở ĐBSCL, thế nhưng bên trong là cuộc chiến chống buôn lậu giữa lực lượng biên phòng, hải quan cửa khẩu và dân buôn lậu đang diễn ra rất vất vả và cam go.

Thiên thời địa lợi... giúp buôn lậu dễ dàng

Các cánh đồng của các huyện An Phú, Tân Châu, tỉnh An Giang nằm ở đầu nguồn sông Cửu Long, nơi giáp ranh với Vương quốc Campuchia đang ngập chìm trong nước lũ, với đường biên giới dài hàng trăm km là điều kiện lý tưởng để dân buôn lậu biên giới gia tăng hoạt động. Thông thường công tác chống buôn lậu đã vất vả, khi vào mùa nước nổi cuộc chiến của các lực lượng chức năng lại cam go hơn.

Mùa khô dân buôn lậu tuồn hàng về Việt Nam bằng cách thuê cửu vạn đai vác hàng lậu, luồng lách qua biên giới hầu tránh sự kiểm soát của biên phòng và hải quan. Vào mùa nước nổi như bây giờ các cánh đồng rộng bao la nằm liền kề biên giới chỉ là một biển nước mênh mông, cột mốc biên giới bây giờ cũng chìm trong nước, do đó khó xác định đâu là biên giới giữa bạn và ta, cũng là lúc hoạt động buôn lậu sôi động hơn. “Canh me” lực lượng biên phòng và hải quan lơ là thì dân buôn lậu dùng xuồng máy cao tốc phóng qua biên giới, và thế là hàng lậu vượt biên trót lọt.

Tại các cửa khẩu An Giang, dân buôn lậu thường buôn những mặt hàng mà phía Việt Nam có giá cao, và tại mỗi cửa khẩu nổi tiếng với một vài mặt hàng đặc trưng, như: cửa khẩu Khánh Bình từng nóng lên với các vụ buôn lậu xăng dầu, đường cát Thái Lan, cửa khẩu Vĩnh Xương với các mặt hàng “truyền thống” là rượu ngoại, thuốc lá điếu và đường cát Thái, chợ Gò Tà Mâu nằm sát nách thị xã Châu Đốc nổi tiếng với các mặt hàng điện tử second hand...

Sở dĩ ở An Giang, dân buôn lậu hoạt động khá sôi nổi và táo tợn là do điều kiện tự nhiên ưu đãi. Tất cả các mặt hàng buôn lậu ở An Giang đều đi qua 5 cửa khẩu trong tỉnh rồi tập kết tại Châu Đốc, trong đó nổi cộm nhất là thuốc lá ngoại. Nguồn thuốc lá lậu sau khi yên vị ở các điểm tập kết sẽ được phân tán đi và điểm đến đầu tiên là Tp. Cần Thơ và Tp. HCM, để rồi sau đó sẽ lan tỏa đi khắp nơi.

Đó là lý do tại sao khi đến bến xe thị xã Châu Đốc mọi người dễ bắt gặp hình ảnh dân đi buôn bó thuốc lá trong người và cảnh đai vác thuốc lá trên lưng phóng xe máy chạy bạt mạng trên quốc lộ 91, con đường nối liền thị xã Châu Đốc với th

ành ph

ố

Cần Thơ. Bên cạnh cánh xe máy mang vác thuốc lá, cánh xe khách và xe ôtô con cũng tham gia vận chuyển thuốc lá lậu.

Theo bà con ở đây cho biết: “Thời gian gầy đây do lực lượng chống buôn lậu kết hợp với công an giao thông làm dữ quá nên việc chuyển thuốc lá bằng xe máy đã giảm và bọn buôn lậu đã chọn đường thủy để vận chuyên hàng lậu”.

Tình hình buôn lậu qua cửa khẩu Vĩnh Xương trong mùa lũ 2007 đã tạm thời lắng dịu so với các năm trước. Theo lãnh đạo đồn biên phòng cửa khẩu Vĩnh Xương nguyên nhân giảm, một là do yếu tố thị trường, hai là do có sự phối hợp tác chiến chặt chẽ của các lực lượng chống buôn lậu. Đồn biên phòng đã căng liều, bạt ăn ngủ xuyên suốt 24/24 trên các chốt chặn nên hoạt động buôn lậu ở cửa khẩu Vĩnh Xương không còn nóng như trước.

Bình yên vùng biên giới Tây Nam

Thượng tá Trần Kim Nguyên-Trưởng đồn biên phòng cửa khẩu Vĩnh Xương cho biết: “Sở dĩ tình trạng buôn lậu ở cửa khẩu Vĩnh Xương không còn là điểm nóng vì có sự phối hợp rất tốt giữa Hải quan, Biên phòng làm tốt công tác chốt chặn ở các khu vực mà dân buôn lậu thường xuyên đi qua, nhờ vậy mà tình hình buôn lậu ở Vĩnh Xương đã giảm hẳn.

Cửa khẩu Vĩnh Xương có 6,2 km đường biên giới, vào mùa nước lên dân buôn lậu qua lại biên giới bằng xuồng ghe, nhưng chỉ tập trung ở 2 đoạn biên giới. Một là đoạn biên giới đường quản lý đơn vị hai cửa chính - đường nước số 2, hai là ngã ba Phú Lộc - Vĩnh Xương. Tại các khu vực này chúng tôi chốt chặn, tuần tra kiểm soát thường xuyên, anh em trong đồn cũng vất vả lắm, cả ngày đêm dù mưa gió cũng phải có mặt. Điểm nóng ở cửa khẩu Vĩnh Xương chủ yếu là khu cánh gà của trạm cửa khẩu. Dù gọi là điểm nóng nhưng bọn buôn lậu chỉ lén lút tuồn hàng chút đỉnh chứ không nhiều như các nơi khác”.

Trước đây, thuốc lá điếu và rượu ngoại là mặt hàng nóng ở Vĩnh Xương, hiện nay các mặt hàng này đang bị ngăn chặn tốt ở đây. Theo ông Thái Thanh Nguồn - Chi cục phó - Chi cục Hải quan Vĩnh Xương: “Cấm tuyệt đối các mặt hàng lậu không qua được cửa khẩu Vĩnh Xương thì không thể được, vì cư dân địa phương thường qua lại biên giới mua một vài bao gạo để dùng trong gia đình thì vẫn còn, cái này không gọi là buôn lậu mà gọi là người dân 2 địa phương trao đổi hàng hóa với nhau”.

Tình hình buôn lậu ở Vĩnh Xương đã và đang giảm nhiều vì Tổng cục Hải quan có quyết định tăng cường chống buôn lậu đối với mặt đường cát Thái Lan và thuốc lá nhập lậu. Hiện trên tuyến biên giới của cụm chống buôn lậu Vĩnh Xương đang có sự kết hợp giữa hải quan, biên phòng và chính quyền địa phương lập chốt chống buôn lậu để các anh em trong đội chống buôn lậu ăn, ngủ tại chỗ.

Việc tuần tra kiểm soát thường xuyên đã làm hạn chế đến mức thấp nhất tình hình buôn lậu ở Vĩnh Xương. Ngoài ra, buôn lậu các mặt hàng như: thuốc lá, đường cát, rượu ngoại qua đường Vĩnh Xương chi phí vận chuyển cao hơn các cửa khẩu khác vì đường xa nên dân buôn thường ít chọn cửa khẩu này.

Vẫn theo ông Thái Thanh Nguồn: “Thông thường buôn lậu mùa nước nổi chỉ diễn ra phức tạp khi nước lũ đạt đỉnh xuồng máy đi lại dễ dàng, chứ nước không lớn chỉ sâm sấp như hiện giờ các phương tiện không đi được. So với những năm trước buôn lậu ở Vĩnh Xương giảm khá rõ, có hai nguyên nhân.

Thứ nhất, do điều kiện thị trường, hàng nội địa tốt hơn hàng ngoại. Thứ hai, công tác phối hợp giữa các lực lượng hải quan, biên phòng và chính quyền các xã Vĩnh Xương, Phú Lộc hình thành cụm chống buôn lậu trên suốt tuyến biên giới đã hạn chế đến mức thấp nhất, dân buôn lậu không tập trung và đi thành đoàn như trước đây”.