Cảnh báo về rủi ro lệch pha kỳ hạn tiền gửi và tiền vay
Phan Linh
24/03/2026, 15:43
Dữ liệu huy động và tín dụng của 27 ngân hàng niêm yết giai đoạn 2019 - 2025, nhất là các năm 2021 – 2024, cho thấy hệ thống ngân hàng phải căng mình duy trì thanh khoản để đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế...
Rủi ro thanh khoản kỳ hạn là một vấn đề lớn của hệ thống ngân hàng hiện nay.
Trong các năm này, tăng trưởng tín dụng liên tục cao hơn huy động từ 4 - 5,5 điểm phần trăm/năm, tạo áp lực triền miên lên cân đối nguồn vốn. Bước sang năm 2026, tình trạng trên vẫn chưa được cải thiện đáng kể và thật khó để tiên lượng được điều gì về an toàn hệ thống, nhất là trong bối cảnh tăng trưởng 2 chữ số...
Trong khi tỷ trọng huy động vốn dưới 12 tháng thường xuyên duy trì ở mức 85%–88,5% thì quy mô cho vay trung hạn và dài hạn không ngừng tăng. Sự lệch pha này khiến phần thiếu hụt vốn trung và dài hạn ngày càng mở rộng hàng năm, riêng năm 2025 tăng tới 33,3% so với năm trước.
Xét về quy mô, tín dụng trung hạn tăng 29,11% năm 2023 và 26,13% năm 2025; tín dụng dài hạn sau khi giảm xuống 5,62% năm 2023 đã phục hồi lên 18,31% năm 2024 và 26,85% năm 2025. Điều này cho thấy nhu cầu vốn đầu tư trung và dài hạn của nền kinh tế gia tăng rõ rệt trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch Covid-19.
Đáng chú ý, sự mở rộng của tín dụng trung và dài hạn diễn ra khi nguồn vốn huy động dài hạn tăng chậm và quy mô còn hạn chế.
Trên thực tế, các ngân hàng thực hiện chuyển hóa kỳ hạn trong giới hạn quy định, tức sử dụng một phần vốn ngắn hạn để tài trợ cho vay trung và dài hạn, đồng thời bổ sung bằng các nguồn vốn khác như phát hành giấy tờ có giá hoặc vốn chủ sở hữu.
Tuy nhiên, khi đặt trong tương quan với cơ cấu huy động chủ yếu là ngắn hạn dưới 12 tháng, trong khi nhu cầu tín dụng tập trung vào trung và dài hạn, sự lệch pha kỳ hạn này trở thành vấn đề mang tính cấu trúc.
Điều này cho thấy rủi ro kỳ hạn vẫn hiện hữu ở cấp độ hệ thống, phản ánh mức độ phụ thuộc lớn của nền kinh tế vào tín dụng ngân hàng, đặc biệt là vốn trung và dài hạn.
Nếu tình trạng lệch pha giữa nguồn vốn và sử dụng vốn tiếp tục kéo dài, đặc biệt khi nhu cầu vốn cho các dự án đầu tư dài hạn tăng mạnh những năm tới, rủi ro này sẽ không chỉ tích tụ mà còn có thể khuếch đại trong các giai đoạn biến động của lãi suất và thanh khoản. Khi đó, chỉ cần một cú sốc cũng có thể tạo áp lực đáng kể lên sự ổn định của hệ thống...
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 12 - 2026 phát hành ngày 23/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tạiđây:
Dự kiến bãi bỏ điều kiện kinh doanh với vàng trang sức, mỹ nghệ
Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, trong đó đề xuất bãi bỏ hàng loạt quy định về điều kiện kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ đã được áp dụng từ năm 2012 và tiếp tục duy trì tại Nghị định 232/2025/NĐ-CP…
Người mua vàng miếng và vàng nhẫn “vuột mất” 10,6 triệu đồng/lượng trong 1 tháng
Trong phiên sáng 30/5, giá mua vàng miếng phổ biến nằm ở ngưỡng 156 triệu đồng/lượng. Người mua vàng miếng và vàng nhẫn chịu thiệt tới 10,6 triệu đồng/lượng so với giá bán 166,3 triệu đồng/lượng của phiên 4/5…
Một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW: Môi trường kinh doanh cải thiện, niềm tin doanh nghiệp gia tăng
Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm đánh giá khu vực kinh tế tư nhân đang ghi nhận những chuyển biến tương đối rõ nét cả về quy mô và chất lượng phát triển. Nhiều chính sách đã bắt đầu đi vào thực chất, tạo động lực mới cho tăng trưởng; môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện theo hướng minh bạch, thuận lợi hơn…
Dù phục hồi trong phiên cuối tháng, vàng hoàn tất một tháng giảm giá dưới áp lực từ mỗi lo lạm phát và kỳ vọng lãi suất cao hơn lâu hơn...
Vì sao nhân sự bất động sản, ngân hàng lâu năm chuyển sang tư vấn bảo hiểm?
Nhiều tư vấn viên giàu kinh nghiệm ở các ngành như bất động sản, ngân hàng… đang chủ động mở rộng phát triển sự nghiệp ở lĩnh vực bảo hiểm nhằm đa dạng hóa nguồn thu nhập…
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính: