Cảnh báo về rủi ro lệch pha kỳ hạn tiền gửi và tiền vay
Phan Linh
24/03/2026, 15:43
Dữ liệu huy động và tín dụng của 27 ngân hàng niêm yết giai đoạn 2019 - 2025, nhất là các năm 2021 – 2024, cho thấy hệ thống ngân hàng phải căng mình duy trì thanh khoản để đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế...
Rủi ro thanh khoản kỳ hạn là một vấn đề lớn của hệ thống ngân hàng hiện nay.
Trong các năm này, tăng trưởng tín dụng liên tục cao hơn huy động từ 4 - 5,5 điểm phần trăm/năm, tạo áp lực triền miên lên cân đối nguồn vốn. Bước sang năm 2026, tình trạng trên vẫn chưa được cải thiện đáng kể và thật khó để tiên lượng được điều gì về an toàn hệ thống, nhất là trong bối cảnh tăng trưởng 2 chữ số...
Trong khi tỷ trọng huy động vốn dưới 12 tháng thường xuyên duy trì ở mức 85%–88,5% thì quy mô cho vay trung hạn và dài hạn không ngừng tăng. Sự lệch pha này khiến phần thiếu hụt vốn trung và dài hạn ngày càng mở rộng hàng năm, riêng năm 2025 tăng tới 33,3% so với năm trước.
Xét về quy mô, tín dụng trung hạn tăng 29,11% năm 2023 và 26,13% năm 2025; tín dụng dài hạn sau khi giảm xuống 5,62% năm 2023 đã phục hồi lên 18,31% năm 2024 và 26,85% năm 2025. Điều này cho thấy nhu cầu vốn đầu tư trung và dài hạn của nền kinh tế gia tăng rõ rệt trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch Covid-19.
Đáng chú ý, sự mở rộng của tín dụng trung và dài hạn diễn ra khi nguồn vốn huy động dài hạn tăng chậm và quy mô còn hạn chế.
Trên thực tế, các ngân hàng thực hiện chuyển hóa kỳ hạn trong giới hạn quy định, tức sử dụng một phần vốn ngắn hạn để tài trợ cho vay trung và dài hạn, đồng thời bổ sung bằng các nguồn vốn khác như phát hành giấy tờ có giá hoặc vốn chủ sở hữu.
Tuy nhiên, khi đặt trong tương quan với cơ cấu huy động chủ yếu là ngắn hạn dưới 12 tháng, trong khi nhu cầu tín dụng tập trung vào trung và dài hạn, sự lệch pha kỳ hạn này trở thành vấn đề mang tính cấu trúc.
Điều này cho thấy rủi ro kỳ hạn vẫn hiện hữu ở cấp độ hệ thống, phản ánh mức độ phụ thuộc lớn của nền kinh tế vào tín dụng ngân hàng, đặc biệt là vốn trung và dài hạn.
Nếu tình trạng lệch pha giữa nguồn vốn và sử dụng vốn tiếp tục kéo dài, đặc biệt khi nhu cầu vốn cho các dự án đầu tư dài hạn tăng mạnh những năm tới, rủi ro này sẽ không chỉ tích tụ mà còn có thể khuếch đại trong các giai đoạn biến động của lãi suất và thanh khoản. Khi đó, chỉ cần một cú sốc cũng có thể tạo áp lực đáng kể lên sự ổn định của hệ thống...
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 12 - 2026 phát hành ngày 23/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tạiđây:
Nợ công tại các nền kinh tế lớn thay đổi thế nào trong 20 năm qua?
Theo báo cáo Giám sát Tài khóa tháng 4/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nợ công tại các nền kinh tế lớn đã đi theo những hướng rất khác nhau trong hai thập kỷ qua...
Giá vàng tái lập mốc 4.700 USD/oz dù số liệu việc làm Mỹ tốt hơn kỳ vọng
Kỳ vọng về sự chấm dứt của cuộc chiến ở Vùng Vịnh đang giải tỏa áp lực giảm lên giá vàng thông qua việc làm suy yếu giá dầu và đồng USD...
Cán cân thanh toán quốc tế: Kết quả tích cực và vấn đề đặt ra
Cán cân thanh toán có số dư được xem là “đỉnh” thứ ba trong “ngũ giác mục tiêu” của phát triển kinh tế vĩ mô, gồm: tăng trưởng cao, lạm phát thấp, cán cân thanh toán có số dư, thất nghiệp thấp và môi trường được bảo vệ, cải thiện. Đây cũng là một trong những chỉ tiêu cân đối vĩ mô quan trọng hàng đầu, phản ánh mức độ an toàn tài chính quốc gia và năng lực chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.
Lạm phát năm 2025: Tín hiệu tích cực và những cảnh báo
Sau khi công bố số liệu lạm phát năm 2025, nhiều ý kiến, kể cả từ một số chuyên gia, đã đánh giá đây là một “tin vui kép”, một diễn biến đáng chú ý và đồng thời đặt ra những cảnh báo về xu hướng lạm phát trong thời gian tới. Vậy thực chất diễn biến lạm phát năm 2025 phản ánh điều gì và hàm ý chính sách ra sao?
Giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn bất động sau hai phiên bật tăng
Trong phiên ngày 8/5, hầu hết các đơn vị kinh doanh đều giữ nguyên giá mua, bán vàng miếng SJC so với phiên hôm qua (7/5) ở mức 164,5 triệu – 167,5 triệu đồng/lượng. Giá vàng nhẫn 9999 thấp hơn giá vàng miếng từ 100 nghìn – 500 nghìn đồng/lượng, tùy thương hiệu…
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
