Chủ động kịch bản điều hành giá trước áp lực lạm phát nhập khẩu

Ngày 23/4, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá nhằm đánh giá kết quả công tác quản lý, điều hành giá quý 1/2026 và định hướng nhiệm vụ những tháng còn lại của năm.

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết bối cảnh quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, gây áp lực lớn đến mặt bằng giá trong nước, tiềm ẩn nguy cơ “nhập khẩu lạm phát”.

Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành đánh giá kỹ các yếu tố biến động mạnh như giá nhiên liệu, nguyên vật liệu xây dựng, cũng như các yếu tố dự kiến tác động trong thời gian tới như điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7/2026, qua đó xây dựng các kịch bản điều hành phù hợp.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết trong quý 1/2026, kinh tế thế giới tăng trưởng chậm, rủi ro gia tăng từ biến động địa chính trị, năng lượng và tài chính toàn cầu. Đáng chú ý, xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn các tuyến vận tải quan trọng, gây cú sốc tăng giá dầu và kéo theo chi phí logistics tăng cao.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1/2026 tăng 0,05%, tháng 2 tăng 1,14%, tháng 3 tăng 1,23%. Bình quân quý 1/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 3,63%.

Để ổn định kinh tế vĩ mô, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp như tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng, miễn, giảm 47 khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026; đồng thời bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi ngân sách nhà nước để tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Trên cơ sở diễn biến giá xăng dầu tăng mạnh từ tháng 3/2026, Bộ Tài chính xây dựng ba kịch bản lạm phát năm 2026 với mức tăng lần lượt khoảng 4,5%, 5% và 5,5%. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân khoảng 4,5% - 5,5%, trong khi các tổ chức quốc tế ước tính trong khoảng 3,8–4,9%.

Tại cuộc họp, các bộ, ngành cũng báo cáo các giải pháp điều hành giá thời gian tới. Đại diện Bộ Xây dựng cho biết đã tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá tại địa phương, đồng thời vận động doanh nghiệp giảm một số chi phí dịch vụ để hỗ trợ lĩnh vực vận tải. Bộ Công Thương đang thúc đẩy lộ trình sử dụng xăng E10 và đề xuất một số chính sách liên quan đến thuế.

Một số mặt hàng do Nhà nước quản lý giá tiếp tục được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ người dân như miễn học phí đối với học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông công lập, giảm giá sách giáo khoa, giảm giá dịch vụ hoa tiêu hàng hải đối với tàu biển Việt Nam.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá công tác điều hành giá trong quý 1/2026 đạt mục tiêu đề ra trong bối cảnh nhiều yếu tố bất lợi, đồng thời ghi nhận sự chủ động của Bộ Tài chính và các bộ, ngành.

Đối với thời gian tới, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục điều hành giá chủ động, linh hoạt; tăng cường theo dõi, phân tích cung cầu và giá cả các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt trong các lĩnh vực chịu tác động trực tiếp từ chi phí nhiên liệu như vận tải, logistics, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm.

Các bộ, ngành cần yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc kê khai, niêm yết giá theo quy định, không lợi dụng biến động chi phí để tăng giá bất hợp lý; đồng thời chú trọng các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu, nhất là đối với xăng dầu, điện, lương thực, thực phẩm và nguyên liệu đầu vào.

Bên cạnh đó, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá; kiểm soát chặt hoạt động kinh doanh xăng dầu tại khu vực biên giới nhằm ngăn chặn trục lợi chênh lệch giá.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, bảo đảm công khai, minh bạch diễn biến giá và công tác điều hành của Chính phủ; đồng thời yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động ban hành văn bản định giá theo thẩm quyền, theo dõi sát diễn biến thị trường để có biện pháp điều hành phù hợp.

Đối với các mặt hàng do Nhà nước định giá có kế hoạch điều chỉnh, các cơ quan cần rà soát kỹ yếu tố chi phí, đánh giá tác động đến mặt bằng giá, cân nhắc thời điểm và mức độ điều chỉnh phù hợp nhằm ổn định thị trường và kiểm soát lạm phát.

Phó Thủ tướng giao Bộ Công Thương bảo đảm nguồn cung xăng dầu, đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường dự trữ; Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát diễn biến thị trường nông sản, bảo đảm cân đối cung cầu; Bộ Xây dựng kiểm soát giá vật liệu xây dựng, xử lý các hành vi găm hàng, đầu cơ gây tăng giá bất hợp lý.

Các bộ, ngành, địa phương đồng thời được yêu cầu tăng cường giám sát thị trường bất động sản, dịch vụ du lịch, y tế và các mặt hàng thiết yếu khác, bảo đảm cung ứng đầy đủ với mức giá hợp lý, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô trong năm 2026.