Chuyển dịch vị thế nhà cung ứng, từ “mắt xích” sản xuất sang đối tác chiến lược toàn cầu

Chiều ngày 29/1/2026, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã chủ trì Diễn đàn "Nhà cung ứng Việt Nam: Hành trình vươn tới sự xuất sắc" và Lễ công bố kết quả Chương trình bình chọn "Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam 2025". 27 doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực được trao chứng nhận "Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam 2025".

THAY ĐỔI TƯ DUY: NHÀ CUNG ỨNG LÀ "XƯƠNG SỐNG" CỦA NĂNG LỰC NỘI SINH

Nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, cho rằng dù Việt Nam đã đạt được những con số ấn tượng về kim ngạch thương mại (tương đương gần 200% GDP) nhưng đằng sau những con số ấn tượng đó là một thực tế chúng ta cần thẳng thắn nhìn nhận: Khu vực FDI đang đóng vai trò chính, trong khi mối liên kết với khu vực doanh nghiệp trong nước – đặc biệt là các nhà cung ứng nội địa còn hạn chế. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực nội tại của doanh nghiệp Việt Nam, nếu chúng ta muốn tham gia sâu và bền vững hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tại buổi lễ, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban chính sách, Chiến lược Trung ương, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc triển khai các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 57 về đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Theo ông Hiển, đã đến lúc cần một sự thay đổi căn bản trong tư duy: từ việc coi nhà cung ứng chỉ là đơn vị cung cấp nguyên liệu đầu vào sang việc xác lập, đó là năng lực của cả hệ thống doanh nghiệp và quốc gia.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, nhà cung ứng đóng vai trò "lá chắn" giúp nền kinh tế nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài. Dẫn chứng từ chuỗi giá trị của Apple, với hàng nghìn nhà cung ứng tại gần 30 quốc gia, ông Hiển khẳng định: "Sự tham gia sâu của các doanh nghiệp Việt vào những mạng lưới khổng lồ này chính là minh chứng cho vị thế mới của chúng ta".

Theo Chủ tịch VCCI, nhà cung ứng cần chuyển dịch từ vai trò mắt xích sản xuất đơn thuần sang đối tác chiến lược. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ bán sản phẩm vật lý mà phải tích hợp được các giải pháp kỹ thuật, thiết kế và trải nghiệm khách hàng. Những doanh nghiệp được vinh danh lần này là những đơn vị đã chứng minh được năng lực vượt qua các rào cản về chất lượng, giá cả và tiến độ để đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của thị trường toàn cầu.

ĐỘT PHÁ CHÍNH SÁCH VÀ KHÁT VỌNG "GO GLOBAL" 

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và xác lập mô hình tăng trưởng mới, Phó Trưởng Ban chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết đang hoàn thiện những bước cuối cùng để trình Bộ Chính trị và Trung ương các giải pháp chiến lược. Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc thể chế hóa các chính sách hỗ trợ, giúp doanh nghiệp kịp thời nắm bắt định hướng để tái cấu trúc và nâng cấp năng lực cạnh tranh.

Ông Hiển cũng tiết lộ một thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận chính sách: Sắp tới, các bộ ngành sẽ tập trung xây dựng khuôn khổ pháp lý, trong khi "sân chơi" thực thi sẽ thuộc về doanh nghiệp, hiệp hội và các trường đại học.

Đáng chú ý, chương trình "Go Global" đang được Bộ Công Thương gấp rút xây dựng nhằm tạo ra bệ phóng cụ thể cho doanh nghiệp Việt bước ra thế giới. Đồng thời, các công cụ chiến lược quốc gia như các quỹ dự trữ cũng sẽ được huy động để đảm bảo an ninh kinh tế và hỗ trợ chuỗi cung ứng, tương tự cách các nước phát triển đang vận hành.

Chương trình bình chọn năm 2025 đã tập trung vào 5 lĩnh vực trọng tâm: từ chế biến chế tạo, điện tử đến các ngành thâm dụng lao động nhưng có giá trị xuất khẩu lớn như dệt may, da giày và công nghiệp thực phẩm. Điểm chung của các doanh nghiệp đạt giải là sự cam kết mạnh mẽ với các tiêu chuẩn ESG và trách nhiệm xã hội.

Lãnh đạo VCCI nhấn mạnh thông qua chương trình, VCCI kỳ vọng góp phần hình thành lực lượng nhà cung ứng nội địa đủ mạnh, tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu, bền vững hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu, đóng góp thiết thực cho mục tiêu phát triển kinh tế nhanh và bền vững của đất nước.

Chương trình sẽ tiếp tục được tổ chức định kỳ 2 năm/lần. Đây không chỉ là hoạt động biểu dương, mà là một phần trong cam kết xây dựng lực lượng nhà cung ứng nội địa đủ mạnh, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam tham gia sâu và bền vững hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đóng góp vào sự hùng cường của dân tộc trong kỷ nguyên mới.