Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 8-14/3/2026: Giá dầu leo thang trong chiến sự, Mỹ điều tra thương mại

Mặt trận thương mại cũng không hề giảm sức nóng, khi Mỹ có những động thái mới nhằm mục đích áp thuế quan lên hàng hóa nhập khẩu.

Mối lo kinh tế Mỹ đình lạm, đồng USD tăng giá mạnh, và nỗ lực ứng phó với cú sốc giá dầu của các quốc gia… là những thông tin khác đáng chú ý trong tuần qua.

Dưới đây là những thông tin và sự kiện kinh tế thế giới nổi bật trong tuần từ ngày 8-14/3/2026 do VnEconomy điểm lại:

Giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng lần đầu tiên sau 4 năm

Hôm thứ Hai, giá dầu thế giới nhảy vọt lên gần 120 USD/thùng, mức cao nhất kể từ khi chiến tranh Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, trong bối cảnh Iran đóng cửa eo biển Hormuz và tấn công vào các cơ sở dầu khí của các quốc gia Vùng Vịnh.

Sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố chiến tranh sẽ sớm kết thúc, giá dầu đã sụt giảm trở lại. Nhưng đà tăng nhanh chóng được nối lại khi chiến sự không có dấu hiệu xuống thang và Iran tuyên bố thế giới nên chuẩn bị tinh thần cho mức giá dầu 200 USD/thùng. Mỹ cùng các quốc gia thành viên khác trong Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhất trí xả kỷ lục 400 triệu thùng dầu từ dự trữ chiến lược, song động thái này dường như không đủ sức trấn an thị trường.

Kết thúc tuần, giá dầu đóng cửa trên mức 100 USD/thùng, hoàn tất một tuần tăng khoảng 10%, sau khi tăng khoảng 30% trong tuần trước.

Kinh tế Mỹ: Số liệu tăng trưởng GDP điều chỉnh giảm mạnh, lạm phát cao dai dẳng

Giữa lúc giá dầu tăng cao, các số liệu kinh tế Mỹ trong tuần này làm gia tăng thêm mối lo ngại rằng nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể rơi vào tình trạng đình lạm (stagflation).

Trong đó, hai báo cáo lạm phát, gồm báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và báo cáo chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) đều cho thấy tốc độ tăng giá cao dai dẳng so với mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Còn báo cáo tổng sản phẩm trong nước (GDP) cho thấy mức tăng trưởng của quý 4/2025 sau điều chỉnh chỉ còn 0,7%, bằng một nửa so với mức tăng 1,4% trong lần công bố đầu tiên.

Các quốc gia ứng phó với cú sốc giá dầu

Những gián đoạn do xung đột Mỹ - Iran gây ra đang đặt ra những thách thức lớn đối với nền kinh tế toàn cầu cả về lạm phát, lãi suất, chính sách tiền tệ, chuỗi cung ứng… Trong bối cảnh đó, các nhà hoạch định chính sách tích cực tìm kiếm các biện pháp ứng phó để giảm thiểu tác động.

Tại châu Âu, phương án trợ giá và áp trần giá khí đốt đã được tính đến. Mỹ đã nới lỏng các biện pháp trừng phạt nhằm vào hoạt động xuất khẩu dầu của Nga nhằm tăng nguồn cung cho thị trường, nhưng một số nước trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tỏ ra lo ngại về nỗ lực này của Mỹ. Chưa kể, khả năng của Mỹ trong việc hạ nhiệt giá dầu cũng bị nghi ngờ.

Giá vàng giảm tuần thứ hai liên tiếp

Do rủi ro lạm phát tăng và khả năng Fed hạ lãi suất suy giảm, các kim loại quý không phát huy tốt được vai trò kênh đầu tư an toàn trong tuần này. Vàng có tuần giảm giá thứ hai liên tiếp, với mức giảm gần 3%.

Ngoài ra, giới phân tích cho rằng còn có một số yếu tố khác phía sau sự suy yếu này của giá vàng, bao gồm đà tăng của đồng USD và những kịch bản cực đoan về kinh tế thế giới.

Tỷ giá đồng USD tăng mạnh khi kỳ vọng Fed hạ lãi suất suy yếu

Giá dầu tăng kéo theo nguy cơ lạm phát “bốc đầu” đã khiến giới đầu tư hạ kỳ vọng vào việc Fed giảm lãi suất trong năm nay.

Theo dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của công ty quản lý sàn giao dịch CME Group, các nhà giao dịch đang đặt cược khả năng trên 99% Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách tiền tệ diễn ra vào ngày thứ Ba và thứ Tư tuần tới. Khả năng Fed hạ lãi suất trong cuộc họp tháng 9 cũng chỉ ở mức 37%.

Do đó, chỉ số Dollar Index đã tăng hơn 1,5% trong tuần này, đóng cửa tuần ở mức cao nhất trong gần 4 tháng.

Trung Quốc: Thặng dư thương mại cao kỷ lục, lạm phát nóng lên

Thặng dư thương mại của Trung Quốc đã đạt mức cao kỷ lục trong giai đoạn tháng 1 và tháng 2/2026, và kim ngạch xuất khẩu của nước này cũng vượt xa kỳ vọng.

Số liệu hải quan Trung Quốc được công bố ngày 10/3 cho thấy thặng dư thương mại của nước này đã tăng mạnh lên mức 213,62 tỷ USD, vượt xa con số kỳ vọng là thặng dư 179,6 tỷ USD. Xuất khẩu của Trung Quốc tăng 21,8% so với cùng kỳ năm trước trong giai đoạn tháng 1-2, vượt xa mức dự báo tăng trưởng 7,1% mà các nhà kinh tế đưa ra.

Ngoài ra, lạm phát giá tiêu dùng tháng 2 của Trung Quốc đạt 1,3%, mức cao nhất trong gần 3 năm. Theo giới phân tích, những dữ liệu này cho thấy Bắc Kinh sẽ không tung ra các biện pháp kích cầu bổ sung trong ngắn hạn.

Mỹ mở liên tiếp hai cuộc điều tra thương mại theo Mục 301

Giữa lúc chiến sự Mỹ - Iran diễn ra căng thẳng, Tổng thống Trump vẫn có những động thái thương mại mới.

Ngày 12/3, Washington mở cuộc điều tra thương mại mới đối với 60 nền kinh tế, căn cứ vào Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Mục đích của việc điều tra này là nhằm xem xét liệu những nền kinh tế này có ngăn chặn hiệu quả hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức nhập khẩu vào thị trường hay không.

Trước đó chỉ một ngày, Mỹ khởi động một loạt cuộc điều tra theo Mục 301 nhằm vào tình trạng dư thừa công suất công nghiệp tại hơn một chục nền kinh tế.

Nga hưởng lợi từ cú sốc giá dầu

Theo các nhà phân tích, Nga đang nổi lên như một trong những nước hưởng lợi nhiều nhất từ sự leo thang của giá dầu và gián đoạn nguồn cung dầu.

Tuần này, hãng tin Bloomberg dẫn nguồn thạo tin cho biết Ấn Độ đã mua ngay 30 triệu thùng dầu từ Nga sau khi nhận được sự chấp thuận từ phía Mỹ.

Thị trường LNG toàn cầu hứng cú sốc nguồn cung nghiêm trọng, châu Âu tính áp trần giá khí đốt

Một cuộc chiến giành giật các lô hàng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã diễn ra giữa các khách mua ở châu Á và châu Âu, khi eo biển Hormuz đóng cửa làm gián đoạn dòng chảy LNG từ Vùng Vịnh ra thế giới.

Châu Âu bị coi là một trong những khu vực có thể hứng chịu tác động lớn nhất từ sự leo thang này của giá khí đốt. Đứng trước rủi ro lớn này, Ủy ban châu Âu (EC) đã tính đến phương án áp trần giá khí đốt.