Các số liệu thống kê mới được công bố cho thấy nền kinh tế Trung Quốc đang đối mặt với nhiều thách thức khi đầu tư và tiêu dùng trong nước suy giảm, dù sản xuất công nghiệp vẫn duy trì được đà tăng trưởng nhờ hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ...

Theo báo cáo từ Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS) ngày 15/9, đầu tư tài sản cố định của nước này đã giảm 7,2% trong 8 tháng đầu năm nay so với cùng kỳ năm trước, sâu hơn so với mức giảm 6,7% trong 7 tháng đầu năm và bằng với mức dự báo giảm mà các nhà kinh tế đưa ra trước đó.

Một trong những nguyên nhân chính kéo lùi đà tăng trưởng kinh tế Trung Quốc hiện nay là cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài. Đầu tư vào lĩnh vực bất động sản giảm gần 20% so với cùng kỳ năm trước trong 8 tháng đầu năm, gây ra áp lực lớn lên nền kinh tế. Trước khi rơi vào giai đoạn suy thoái này, bất động sản giữ vai trò là một trong những động lực tăng trưởng chính của kinh tế Trung Quốc.

Dữ liệu từ NBS cho thấy giá nhà mới tại 70 thành phố lớn của Trung Quốc đã giảm 0,17% trong tháng 8 so với tháng 7, sau khi ghi nhận mức giảm 0,18% trong tháng 7. Giá nhà bán lại giảm 0,31% trong tháng 8, sau khi giảm 0,29% trong tháng 7.

Tiêu dùng trong nước cũng không mấy khả quan, phản ánh qua việc doanh thu bán lẻ - một chỉ số quan trọng của tiêu dùng nội địa - chỉ tăng 0,4% trong tháng 8 so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn so với mức tăng 0,6% trong tháng 7 và mức tăng 0,8% mà các nhà kinh tế dự báo. Nếu so với tháng trước, doanh thu bán lẻ giảm 0,13%.

Tuy nhiên, sản xuất công nghiệp của Trung Quốc lại có sự tăng trưởng đáng ngạc nhiên, với mức tăng 5,2% trong tháng 8 so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 4,5% ghi nhận trong tháng 7 và mức dự báo tăng 4,7% mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của tờ báo Wall Street Journal.

Sự tăng trưởng sản xuất này được thúc đẩy bởi nhu cầu mạnh mẽ từ nước ngoài, đặc biệt là trong các lĩnh vực như sản xuất pin lithium-ion, robot công nghiệp và thiết bị in 3D, với mức tăng lần lượt là 57,2%, 34,6% và 29,9% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 8.

Dữ liệu kinh tế không đồng nhất này, kết hợp với các số liệu về lạm phát và thương mại được công bố trước đó trong tháng 9, cho thấy một mô hình tăng trưởng hình chữ K đang ngày càng rõ nét ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, với nhu cầu từ bên ngoài vượt trội so với nhu cầu trong nước.

Mặc dù giá tiêu dùng và giá xuất xưởng của nhà máy đều tăng trong tháng 8, nhưng những mức tăng này chủ yếu do các cú sốc về nguồn cung, bao gồm giá năng lượng tăng cao trong bối cảnh căng thẳng mới ở Trung Đông.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 của Trung Quốc tăng 0,8% so với cùng kỳ năm trước, tăng tốc so với mức tăng 0,5% của tháng 7. Chỉ số giá nhà sản xuất (PPI) tăng 3,8%, cao hơn so với mức tăng 3,5% của tháng 7.

Sự tăng tốc của lạm phát diễn ra dù nhu cầu trong nước vẫn trì trệ, được phản ánh qua lạm phát hàng hóa tiêu dùng lâu bền yếu và mùa du lịch hè ảm đạm, theo nhận định của các nhà phân tích thuộc ngân hàng Citi. Báo cáo của Citi cho rằng lạm phát do chi phí đẩy có thể tạo ra rủi ro về việc siết chặt biên lợi nhuận ở một số ngành hạ nguồn.

Xuất khẩu của Trung Quốc đã tăng mạnh hơn 20% trong tháng 8 nhờ nhu cầu toàn cầu mạnh mẽ đối với các sản phẩm công nghệ, dẫn tới dự báo rằng thặng dư thương mại của nước này có thể lập kỷ lục mới trong năm nay. Tuy nhiên, "rủi ro về thuế quan và độ bền của chu kỳ đầu tư công nghệ là những yếu tố chính cần theo dõi để xem sức mạnh này sẽ kéo dài bao lâu”, nhà kinh tế Lynn Song của ngân hàng ING nhận xét.

Tỷ lệ thất nghiệp đô thị theo khảo sát của Trung Quốc đã tăng lên mức 5,3% trong tháng 8, từ mức 5,2% trong tháng 7.

Hiện vẫn chưa rõ liệu trong ngắn hạn, Bắc Kinh có tăng cường các biện pháp kích thích để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hay không, hay chỉ tập trung vào việc thực hiện các chính sách hiện có. Nếu đầu tư và tiêu dùng tiếp tục suy giảm trong những tháng mùa đông, Bắc Kinh có thể buộc phải hành động để đạt được mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 4,5-5%, theo nhận định của các nhà kinh tế.

Hồi tháng 7, Trung Quốc đã công bố tốc độ tăng trưởng kinh tế quý 2/2026 là 4,3%, một trong những mức tăng trưởng thấp nhất trong nhiều thập kỷ trở lại đây.

Mối quan tâm của các nhà đầu tư và chuyên gia kinh tế hiện đang hướng đến hội nghị thượng đỉnh sắp tới giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump, theo dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tháng này, dù nhiều người cho rằng cuộc gặp này sẽ không mang lại kết quả mang tính đột phá ở những vấn đề quan trọng trong quan hệ Mỹ - Trung.

"Kịch bản chính của chúng tôi là quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc nhiều khả năng sẽ giữ ổn định hơn là cải thiện hoặc xấu đi đáng kể. Cả hai bên đều có động lực để tránh leo thang căng thẳng mới, nhưng cạnh tranh chiến lược về thương mại, công nghệ và an ninh quốc gia vẫn sẽ tiếp diễn”, các nhà kinh tế của ngân hàng Goldman Sachs nhận xét trong một báo cáo.