Từ vị trí là một trong những đồng tiền yếu nhất châu Á, đồng won Hàn Quốc đã có một cú “lội ngược dòng” ngoạn mục trong tháng 7 vừa qua, trở thành một trong những đồng tiền tăng giá mạnh nhất thế giới...

Sự đảo chiều này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố, bao gồm việc các nhà sản xuất chip đưa lợi nhuận từ nước ngoài về nước, hoạt động bán tháo cổ phiếu công nghệ, và chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.

Tính cả tháng vừa rồi, đồng won đã tăng gần 8% so với đồng USD, trở thành đồng tiền có hiệu suất tốt thứ hai trên thế giới, chỉ sau đồng peso của Colombia. Đây cũng là mức tăng mạnh nhất của won so với USD trong 1 tháng kể từ năm 2009 - theo hãng tin Yonhap.

Vào hôm 30/7, đồng won đã tăng mạnh lên mức 1.419 won đổi 1 USD, trước khi giảm xuống 1.438 won đổi 1 USD vào ngày 31/7.

Trước đợt phục hồi trong tháng 7, đồng won đã trải qua những tháng giao dịch ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ trong nửa đầu năm nay. Tình trạng mất giá của đồng won trong thời gian đó gây lo ngại cho các nhà hoạch định chính sách và khiến các nhà phân tích tiền tệ bối rối, xét tới việc Hàn Quốc có thặng dư thương mại lớn nhờ xuất khẩu chip AI.

Có thời điểm, đồng won giao dịch ở mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009, bị đẩy xuống vị trí là một trong những đồng tiền yếu nhất châu Á, chỉ đứng trước đồng peso của Philippines, đồng rupee của Ấn Độ và đồng rupiah của Indonesia - vốn là những quốc gia chịu ảnh hưởng từ cú sốc năng lượng do chiến tranh Iran.

Các nhà phân tích cho rằng sự đảo chiều của đồng won trong tháng 7 một phần đến từ việc giới đầu tư đặt cược kế hoạch mở rộng trong nước của các nhà sản xuất chip Hàn Quốc sẽ kích hoạt một làn sóng bền vững chuyển lợi nhuận từ nước ngoài bằng đồng USD về nước và đổi sang đồng won.

Hồi tháng 6, hai hãng chip lớn Samsung Electronics và SK Hynix đã công bố kế hoạch đầu tư hơn 1 nghìn tỷ USD trong nhiều năm để xây dựng cơ sở hạ tầng AI và các nhà máy sản xuất bán dẫn tại Hàn Quốc. Mức vốn đầu tư này tương đương 2/3 tổng sản phẩm trong nước (GDP) hàng năm của Hàn Quốc - theo ông Abbas Keshvani, chiến lược gia vĩ mô tại công ty RBC Capital Markets.

SK Hynix cũng đã huy động được 26,5 tỷ USD trong một đợt niêm yết lớn tại Mỹ vào tháng trước, với phần lớn số tiền thu được dành cho đầu tư trong nước.

Các nhà giao dịch ước tính sẽ có khoảng 1 tỷ USD mỗi ngày đã được hồi hương về Hàn Quốc trong thời gian từ giữa tháng 7 đến giữa tháng 8 thông qua các thị trường giao ngay và kỳ hạn, cung cấp một nguồn cầu đồng won bổ sung, mặc dù có thể chỉ là tạm thời.

Xu thế phục hồi của đồng won diễn ra bất chấp việc chỉ số chứng khoán Kospi của Hàn Quốc mất gần 1/4 điểm số trong tháng 7.

Đợt bán tháo này phản ánh nằm trong một xu hướng chung toàn cầu là xả hàng cổ phiếu các nhà sản xuất chip trong bối cảnh lo ngại về tính bền vững của làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc sụt giảm mạnh, hoạt động bán phiếu Hàn Quốc và đồng won của các nhà đầu tư nước ngoài cũng giảm bớt - theo ông Mitul Kotecha, trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối châu Á và thị trường mới nổi tại ngân hàng Barclays.

Trước đó trong nửa đầu năm, các nhà quản lý quỹ toàn cầu đã bán mạnh cổ phiếu Hàn Quốc để cân bằng danh mục và hiện thực hóa lợi nhuận khi chỉ số Kospi tăng nhanh khiến nhiều quỹ trở nên nắm giữ quá nhiều cổ phiếu Hàn Quốc so với mức phân bổ tiêu chuẩn. “Các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đang bán ròng cổ phiếu Hàn Quốc nhưng cường độ bán đã giảm đáng kể so với tháng 6", ông Wi Jae-hyun, nhà phân tích ngoại hối tại công ty Kyobo Securities ở Seoul, nói với tờ báo Financial Times.

Tình trạng giảm giá mạnh của cổ phiếu công nghệ Mỹ cũng có thể đã làm chậm lại dòng vốn đầu tư ra nước ngoài của các nhà đầu tư chứng khoán Hàn Quốc, những người đã đầu tư số tiền lớn vào cổ phiếu các công ty như Nvidia, Micron và SpaceX.

"Ngoài các yếu tố cơ bản, động lực dòng vốn đã thay đổi ở mức độ mang lại sự hỗ trợ cho đồng won phục hồi”, ông Julio Callegari, Giám đốc đầu tư trái phiếu châu Á tại ngân hàng JPMorgan Chase, nhận xét.

Sự phục hồi của đồng won còn được củng cố bởi dịch chuyển trong chính sách tiền tệ. Tháng 7 vừa qua, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) đã tăng lãi suất lần đầu tiên trong hơn ba năm, nâng lãi suất tham chiếu 0,25 điểm phần trăm lên 2,75%.

“Dường như đang có một sự kết hợp nhiều biện pháp của Chính phủ Hàn Quốc để khuyến khích các công ty và hộ gia đình chuyển nhiều tiền hơn từ nước ngoài về nước”, bà Idanna Appio, nhà quản lý danh mục đầu tư và nhà phân tích nghiên cứu cao cấp tại First Eagle Investments cho biết.

Đợt tăng lãi suất này của BOK diễn ra trong bối cảnh dữ liệu kinh tế Hàn Quốc nóng hơn dự kiến, với tăng trưởng GDP đạt 3,7% trong quý 2 và lạm phát tăng lên 3,2% vào tháng 6. Tại một phiên điều trần trước Quốc hội Hàn Quốc trong tuần vừa rồi, Thống đốc BOK Shin Hyun-song nhận định lạm phát có thể sẽ duy trì trên mục tiêu trong "một thời gian đáng kể" và "duy trì xu hướng tăng lãi suất là cách hợp lý nhất" để kiểm soát sự leo thang của giá cả.

Ngoài ra, theo hãng tin Reuters, Hàn Quốc đã can thiệp vào thị trường ngoại hối bằng cách mua vào đồng won vào hôm 30/7. Đợt can thiệp này diễn ra cùng dịp với đợt can thiệp thị trường ngoại hối của Chính phủ Nhật Bản và có sự phối hợp của Bộ Tài chính Mỹ.

Việc Hàn Quốc và Nhật Bản cùng lúc can thiệp thị trường ngoại hối bằng cách bán ra USD là chưa từng có tiền lệ. Do tỷ giá đồng won và đồng yên có mối liên hệ chặt chẽ, can thiệp phối hợp có thể giúp nhân đôi hiệu quả - Reuters nhận định.