Sự tăng trưởng thương mại này trùng khớp với kỳ vọng rằng nền kinh tế Đài Loan sẽ tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong hơn một thập kỷ rưỡi trong năm nay...

Thương mại của Đài Loan đã đạt được những đỉnh cao chưa từng có, khi vùng lãnh thổ có thế mạnh lớn trong lĩnh vực con chip này tranh thủ cơ hội mà làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu mang lại.

Theo dữ liệu sơ bộ được công bố bởi chính quyền Đài Loan, xuất khẩu của Đài Loan đã tăng 40,3% so với cùng kỳ năm trước, đạt 74,83 tỷ USD trong tháng 6 vừa qua. Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu đã tăng 47,1% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 416,66 tỷ USD.

Nhập khẩu cũng diễn ra sôi động, tăng 51,8% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 6, và tăng 40,3% trong nửa đầu năm, đạt tổng cộng 319,25 tỷ USD.

Sự tăng trưởng thương mại này trùng khớp với kỳ vọng rằng nền kinh tế Đài Loan sẽ tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong hơn một thập kỷ rưỡi trong năm nay - theo ước tính của nhà chức trách. Dự báo chính thức cho thấy GDP của Đài Loan sẽ tăng 9,64% trong năm nay, mạnh nhất kể từ năm 2010.

Các chỉ số kinh tế, cùng với các kỷ lục mới được thiết lập trên thị trường chứng khoán Đài Loan, đã đưa vùng lãnh thổ này thành một trong những câu chuyện tăng trưởng sáng nhất thế giới và có thể mang lại lợi thế cho Đảng Dân chủ Tiến bộ của nhà lãnh đạo Đài Loan Lai Ching-te trước cuộc bầu cử địa phương vào tháng 11.

Từ khi nhậm chức vào năm 2024, ông Lai đã tìm cách đa dạng hóa nền kinh tế vốn phụ thuộc vào ngành công nghiệp chip. Trí tuệ nhân tạo (AI), máy bay không người lái, chăm sóc sức khỏe và năng lượng đang là những ngành mà ông Lai đang thúc đẩy.

Dữ liệu gần đây cho thấy xuất khẩu của Đài Loan sang Mỹ gần như tăng gấp đôi trong 3 tháng đầu năm 2026, đưa Mỹ vượt qua Trung Quốc để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Đài Loan lần đầu tiên trong 1/4 thế kỷ. Trong tháng 6 vừa qua, xuất khẩu của Đài Loan sang Mỹ đạt mức cao thứ ba trong một tháng từ trước đến nay, tăng gần 35% so với cùng kỳ năm trước, đạt 23,28 tỷ USD.

Xuất khẩu sang Nhật Bản đạt mức cao kỷ lục 3,32 tỷ USD trong tháng 6, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm trước. Dòng chảy thương mại này được dẫn dắt bởi các mặt hàng linh kiện điện tử, sản phẩm thông tin, truyền thông và âm thanh-hình ảnh và khoáng sản.

Tuy nhiên, sự bùng nổ kinh tế do AI thúc đẩy cũng dẫn tới chi phí cao hơn và đã khiến một số bộ phận người dân Đài Loan cảm thấy bị bỏ lại phía sau, đặc biệt là những người trong ngành dịch vụ và sản xuất truyền thống.

"Vị trí trung tâm của Đài Loan trong chuỗi cung ứng phần cứng AI toàn cầu đã đưa Đài Loan trở thành một trong những nền kinh tế hưởng lợi lớn nhất từ sự bùng nổ AI toàn cầu hiện nay, với nhu cầu mạnh mẽ trên toàn thế giới đối với các sản phẩm bán dẫn tiên tiến, chip máy tính hiệu suất cao, máy chủ AI và sản xuất điện tử chính xác”, bà Kristy Hsu, một chuyên gia kinh tế và thương mại tại Viện Nghiên cứu kinh tế Chung-Hua (CIER), nhận xét.

Tăng trưởng GDP thực tế của Đài Loan trong năm 2025 phần lớn được thúc đẩy bởi nhu cầu liên quan đến AI, bao gồm thiết kế chip thượng nguồn, sản xuất wafer và đóng gói tiên tiến; máy chủ AI trung nguồn, hệ thống điện, quản lý nhiệt và máy tính công nghiệp; và các ứng dụng AI công nghiệp, thành phố thông minh và điện toán đám mây hạ nguồn - bà Hsu giải thích.

Ví dụ, giống như với chip AI, hơn 90% máy chủ AI trên thế giới cũng được sản xuất tại Đài Loan, bà nói thêm. "Được thúc đẩy bởi nhu cầu toàn cầu đối với phần cứng AI, xuất khẩu của Đài Loan đã trải qua sự tăng trưởng bùng nổ vào năm 2025, đạt 639,99 tỷ USD, tăng 34,5% so với năm 2024 và thiết lập một kỷ lục lịch sử mới”, bà Hsu nói với tờ báo Nikkei Asia.

TSMC, công ty Đài Loan giữ vị trí nhà sản xuất chip hợp đồng lớn nhất thế giới, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ quốc tế cho những tập đoàn như Apple và Nvidia.

Cơ hội hiện nay đến với Đài Loan khi các nền kinh tế lớn, từ Mỹ, châu Âu và Nhật Bản đến Trung Quốc và các quốc gia Trung Đông, đều đang đẩy mạnh việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI tạo sinh, cùng với sự cạnh tranh ngày càng gia tăng trong lĩnh vực AI giữa các gã khổng lồ công nghệ như Microsoft, Google, Meta và Amazon.

Chính quyền đặt mục tiêu định vị Đài Loan như một "hòn đảo AI”, nâng cấp từ một "hòn đảo silicon” - bà Hsu nói.

Chuyên gia thương mại Roy Lee nhận định với Nikkei Asia rằng sự bùng nổ xuất khẩu của Đài Loan "phản ánh một cuộc di cư chuỗi cung ứng toàn cầu quy mô lớn đã diễn ra trong thập kỷ qua, với hoạt động sản xuất các sản phẩm tiên tiến, ví dụ như linh kiện bán dẫn và máy chủ AI, đã chuyển từ Trung Quốc trở lại Đài Loan” kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ông Lee bổ sung rằng các nước Đông Nam Á “đang trở thành nhà máy điện tử tiếp theo của thế giới", và đây chính lý do vì sao khu vực này là một nguồn tăng trưởng chính cho xuất khẩu của Đài Loan.