Công nghệ được tận dụng để phát triển thị trường sách

Sách và công nghệ đang trong một cuộc đối đầu căng thẳng, đặc biệt là khi nhiều công ty công nghệ đang đánh cắp sách để đào tạo chatbot. Tuy nhiên, nền tảng phát nhạc trực tuyến Spotify đang sử dụng công nghệ một cách tích cực nhằm thu hút thêm nhiều độc giả.

Spotify bắt đầu cung cấp sách nói cho người dùng ở Mỹ theo cơ chế tùy chọn từng cuốn vào tháng 9/2022. Chỉ 2 năm sau khi tích hợp sách nói vào các gói đăng ký trả phí, Spotify đã chứng kiến sự gia tăng ấn tượng khi lượng người nghe sách nói tăng 36% trong năm qua và tổng số giờ nghe tăng 37%.

Không giống các đối thủ cạnh tranh, Spotify cung cấp cho người đăng ký 15 giờ nghe sách nói mỗi tháng thay vì phải trả tiền nghe từng cuốn sách. Chính cơ chế này đã tạo điều kiện cho khán giả thoải mái "nghe thử" nhiều đầu sách khác nhau.

Trong hai năm qua, Spotify đã nâng tổng danh mục sách nói của mình lên tới 500.000 đầu sách tại 14 thị trường, tăng gấp ba lần so với trước. Phần lớn người nghe sách nói trên nền tảng này đều dưới 35 tuổi. Đây là một tín hiệu tích cực cho thấy Spotify đang giới thiệu sách nói đến một nhóm đối tượng mới và trẻ hơn.

Đáng chú ý, tính năng "nghe thử" 15 giờ đã giúp truyện ngắn và sách thiếu nhi bán rất chạy. Thậm chí, các tựa sách cũ còn vượt trội hơn sách mới: 7 trong số 10 tựa sách bán chạy nhất là "sách cũ" (đã có mặt trên thị trường ít nhất một năm).

Spotify nhận định, audiobook có thể đóng vai trò là nguồn doanh thu mới khi mua lại nhà phân phối sách nói kỹ thuật số Findaway vào năm ngoái. Công ty cũng dự đoán ngành công nghiệp này ​​sẽ tăng từ 3,3 tỉ USD vào năm 2020 lên 15 tỉ USD vào năm 2027.

Doanh số bán sách nói cũng đã tăng 2,4% tính đến tháng 11/2025 so với cùng kỳ năm trước, theo Hiệp hội các nhà xuất bản Mỹ. Ngược lại, doanh số bán sách in năm 2025 không ghi nhận tín hiệu tăng trưởng nào, theo công ty theo dõi sách Circana BookScan.

Tận dụng ưu thế người dùng đông đảo, Spotify đã chính thức ra mắt Bảng xếp hạng sách nói, cung cấp dữ liệu cập nhật hàng tuần về những tựa sách nói phổ biến nhất trên nền tảng, tương tự cách nền tảng trực tuyến này đang làm với âm nhạc và podcast.

Trong bối cảnh thị trường sách nói ngày càng phong phú, việc lựa chọn nội dung phù hợp đôi khi trở nên khó khăn. Bảng xếp hạng được kỳ vọng sẽ rút ngắn quá trình tìm kiếm và tăng trải nghiệm cá nhân hóa.

Tuần vừa qua, bảng xếp hạng sách nói dành cho người dùng tại Mỹ và Anh đã ra mắt. Các đầu sách được liệt kê đến từ 10 thể loại khác nhau: lãng mạn, bí ẩn và kinh dị, phát triển bản thân, khoa học viễn tưởng và kỳ ảo, tiểu sử và hồi ký, kinh doanh và hướng nghiệp, sách dành cho thanh thiếu niên và người mới trưởng thành, tôn giáo và tâm linh, lịch sử, sách nuôi dạy con cái và sách về các mối quan hệ.

Một số đầu sách nói hàng đầu trên Spotify tính đến thời điểm hiện tại bao gồm các tác phẩm chuyển thể thành phim gần đây như Wuthering Heights (Đồi gió hú), The Housemaid (Người tùy nữ), Heated Rivalry (Kình địch nóng bỏng), cũng như các tác phẩm sách ăn khách khác như Atomic Habits (Thay đổi tí hon hiệu quả bất ngờ), My Husband’s Wife và Half His Age...

Tính năng mới hiện khả dụng cho cả người dùng miễn phí và trả phí. Theo đại diện công ty, bảng xếp hạng không chỉ mang lại lợi ích cho người dùng mà còn hỗ trợ ngành xuất bản và các tác giả. Việc hiển thị rõ những tựa sách đang thịnh hành có thể giúp tác giả mở rộng độ phủ, đồng thời tạo thêm động lực cạnh tranh trong thị trường sách nói.

Theo tờ Wall Street Journal, Spotify thậm chí đã quyết định hợp tác với nền tảng bán sách Bookshop.org, qua đó từ đầu năm 2026 cho phép người dùng ở Mỹ và Anh mua sách bìa cứng và bìa mềm ngay trên ứng dụng của mình.

Nền tảng Bookshop.org sẽ giúp xây dựng giá bán lẻ, quản lý kho hàng và thực hiện việc bán hàng cho Spotify. Spotify sẽ nhận được một khoản phí cho các giao dịch mua được thực hiện trong ứng dụng của mình. Sự hợp tác lần này giúp cả hai nền tảng gia tăng sức cạnh tranh trước gã khổng lồ bán lẻ Amazon.com và các đơn vị kinh doanh sách nói lớn khác như Audible.

"Chúng tôi muốn mở rộng đối tượng độc giả cho sách", Owen Smith, người phụ trách mảng sách nói của Spotify, cho biết. Với bảng xếp hạng sách nói cùng đối tác bán lẻ sách in mới, Spotify đang từng bước định vị mình như một điểm đến tổng hợp cho âm nhạc, podcast và sách, cả bản in lẫn bản số trong hệ sinh thái nội dung số ngày càng cạnh tranh.

Những năm gần đây, nền tảng đến từ Thụy Điển liên tục đầu tư nhằm đa dạng hóa nguồn doanh thu và giảm phụ thuộc vào thị trường nhạc trực tuyến truyền thống. Theo Statista, thị trường sách toàn cầu đạt 94,94 tỉ USD vào năm 2025 với sách in chiếm 70,19 tỉ USD. Còn lại được chia cho ebook (chiếm khoảng 15%) và audio book.

Thực tế cho thấy sách giấy vẫn giữ một vai trò lớn trong đời sống con người hiện nay và cả tương lai gần, bất kể việc thế giới của chúng ta đang hướng tới số hóa mọi thứ.  Các nhà nghiên cứu vẫn ưu tiên sách giấy cho việc đọc chuyên sâu, nghiên cứu tài liệu phức tạp hoặc cần ghi chú trực tiếp.

Sách điện tử có ưu điểm về tiện lợi và lưu trữ, nhưng sách giấy vẫn “thắng” ở khía cạnh trải nghiệm giác quan, khả năng tập trung, sức khỏe mắt; cảm giác sở hữu và giá trị văn hóa. Xu hướng tối ưu sẽ là sách giấy và sách điện tử cùng song song tồn tại, mỗi loại đáp ứng một nhu cầu khác nhau. 

Andy Hunter, người sáng lập kiêm CEO của Bookshop.org, cho biết ngày càng có nhiều độc giả muốn sở hữu cả phiên bản sách giấy và sách nói của cùng một tác phẩm. "Họ đọc sách vào buổi tối và sau đó nghe sách nói trên đường đi làm bằng ô tô hoặc tàu điện ngầm", ông nói.

Đây có thể là lý do Spotify giới thiệu một tính năng gọi là Page Match, cho phép người dùng đồng bộ quá trình đọc giữa sách nói với sách giấy bằng cách quét một trang từ sách in hoặc sách điện tử bằng điện thoại của họ, sau đó tìm chính xác vị trí đó trong phiên bản sách nói. Cùng với đó là tính năng “Audiobook Recaps” - các bản tóm tắt ngắn giúp người nghe nhanh chóng bắt nhịp lại nội dung sau khi tạm dừng.