Lễ trao giải Oscar lần thứ 98 diễn ra tại Nhà hát Dolby, Mỹ vào tối 15/3 (giờ địa phương), tức sáng 16/3 (giờ Việt Nam), quy tụ nhiều những ngôi sao đình đám nhất Hollywood. Chương trình do danh hài Conan O’Brien dẫn dắt…

So với năm ngoái, Oscar lần thứ 98 được đánh giá là hấp dẫn hơn khi là cuộc đối đầu kịch tính giữa Sinners và One Battle After Another, hay giữa các diễn viên Timothée Chalamet, Leonardo DiCaprio và Michael B. Jordan.

Trước lễ trao giải, Sinners là phim dẫn đầu danh sách đề cử với 16 hạng mục, cao nhất trong lịch sử các kỳ Oscar, vượt All About Eve (1950), Titanic (1997) và La La Land (2016). Tác phẩm cũng phá kỷ lục về số lượng người da màu được đề cử cho một bộ phim duy nhất, với con số 10 người.

Ở tuổi 30, Timothée Chalamet trở thành diễn viên trẻ nhất nhận được ba đề cử diễn xuất kể từ Marlon Brando, và cũng là người trẻ nhất được đề cử cả diễn xuất và sản xuất trong cùng một năm, vượt qua Warren Beatty. Wagner Moura trở thành người Brazil đầu tiên được đề cử cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất. Stellan Skarsgård trở thành diễn viên đầu tiên được đề cử cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho một bộ phim truyện quốc tế không nói tiếng Anh...

Kết quả, bộ phim One Battle After Another (Trận chiến phía sau trận chiến) mang về 5 tượng vàng trong tổng số 13 đề cử. Tác phẩm còn thắng ở nhiều hạng mục gồm Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, Dựng phim xuất sắc nhất và Tuyển chọn diễn viên xuất sắc nhất – hạng mục Oscar lần đầu tiên được trao sau nhiều năm được giới làm phim đề xuất.

Dù vậy, phim Sinners cũng có một mùa giải thành công với 4 chiến thắng, trong đó có giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất dành cho Michael B. Jordan. Trong bài phát biểu nhận giải, Jordan xúc động bày tỏ sự biết ơn với đạo diễn Ryan Coogler cùng toàn bộ ê-kíp và dàn diễn viên của Sinners. Chiến thắng của Michael B. Jordan cũng lấy đi hy vọng cuối cùng dành cho Timothée Chalamet, Leonardo DiCaprio... ở bảng đề cử năm nay. 

Jessie Buckley giành tượng vàng Oscar hạng mục Nữ chính xuất sắc ở lần đầu tiên được đề cử. Cô không giấu nổi xúc động và bật khóc trên sân khấu. Trước đó, nữ diễn viên nhận được nhiều lời khen ngợi từ giới phê bình cho màn trình diễn trong bộ phim Hamnet. Vai diễn này giúp cô liên tiếp ghi dấu ấn tại các giải thưởng lớn và cuối cùng được vinh danh tại Oscar năm nay.

Sentimental Value giành chiến thắng duy nhất ở hạng mục Phim truyện quốc tế xuất sắc nhất, trên tổng cộng 9 đề cử. Thành tích này giúp “Sentimental Value” trở thành một trong những đại diện nổi bật của điện ảnh châu Âu trong mùa giải Oscar năm nay.

Đúng như dự đoán của tạp chí Variety, KPop Demon Hunters giành chiến thắng ở hạng mục Phim hoạt hình xuất sắc. Bộ phim đã vượt qua các đối thủ “nặng ký” là Arco, Elio, Little Amélie or the Character of Rain và Zootopia 2. Trên sân khấu nhận giải, đạo diễn Maggie Kang khẳng định rằng: “Chiến thắng này dành cho Hàn Quốc và cộng đồng người Hàn ở khắp nơi”.

Sau khi giành giải Phim hoạt hình xuất sắc nhất, KPop Demon Hunters tiếp tục được xướng tên tại hạng mục Ca khúc nhạc phim hay nhất với bài hát Golden. Chiến thắng này cũng đưa Golden trở thành ca khúc K-pop đầu tiên giành giải Oscar. Trước đó, bài hát đã chiến thắng Grammy 2026 cho Ca khúc nhạc phim hay nhất. Đây cũng là lần đầu tiên một ca khúc K-pop giành giải Grammy ở hạng mục này.

Nữ diễn viên 76 tuổi Amy Madigan của phim Weapons đã vượt qua các ứng viên nặng ký như Elle Fanning và Inga Ibsdotter Lilleaas của phim Sentimental Value, Wunmi Mosaku (Sinners) và Teyana Taylor (One Battle After Another) để nhận tượng vàng đầu tiên trong đời cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.

Tài tử sinh năm 1960 Sean Penn lần thứ 3 liên tiếp thắng giải Oscar với 3 lần được đề cử trong 22 năm qua. Lần này anh chiến thắng thuyết phục giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, với vai diễn Steven J. Lockjaw xuất sắc trong One Battle After Another, nhưng tiếp tục không có mặt tại lễ trao giải như thường lệ. 

Trước đó, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ (AMPAS) đã lần đầu tiên đưa AI vào quy định chính thức của Oscar, khẳng định các bộ phim sử dụng trí tuệ nhân tạo vẫn đủ điều kiện tranh giải, qua đó mở cửa cho AI tranh giải Oscar. Bước đi này không chỉ thay đổi cuộc chơi tại Hollywood mà còn biến những nghệ sĩ biểu diễn thành "nguyên liệu" cho một nền công nghiệp tỷ USD.

Tuy nhiên, quy định mới của Viện Hàn lâm cũng rất khắt khe: Phim phải công bố mức độ can thiệp của AI. Các hạng mục như "Kịch bản gốc xuất sắc" sẽ không chấp nhận các tác phẩm mà phần lớn nội dung do AI tạo sinh đảm nhận.

Một số phân tích của Morgan Stanley cho rằng AI có thể giúp các hãng phim giảm đáng kể chi phí sản xuất và hậu kỳ, trong một số kịch bản lên tới 10 - 30%. Hiện nay, khâu sản xuất và hậu kỳ là nơi AI được ứng dụng mạnh nhất, từ dựng phim, chỉnh màu đến thiết kế bối cảnh số.

Thậm chí, Handshake AI, một trong những đơn vị cung cấp dữ liệu đào tạo hàng đầu cho OpenAI và các phòng thí nghiệm AI danh tiếng, đang ráo riết săn lùng các nghệ sĩ hài ứng biến và diễn viên kịch để đào tạo AI. Với thù lao 74 USD/giờ, các nghệ sĩ này đang thực hiện một nhiệm vụ đầy nghịch lý: Dạy cho máy móc cách để thay thế chính họ.

Tuy nhiên, ở một góc nhìn lạc quan hơn, nhiều người tin rằng sự trỗi dậy của AI sẽ tạo ra một làn sóng "phản kháng tích cực" cho nghệ thuật sống. Khi khán giả đã quá mệt mỏi với những dịch vụ trực tuyến và sự hoàn hảo giả tạo của máy tính, họ sẽ tìm về với những sân khấu trực tiếp, nơi có những hạt sạn, những tiếng cười không hoàn hảo và những kết nối mặt đối mặt thực thụ.

Dù AI có thể sao chép ngữ điệu Hungarian của Adrien Brody hay tạo ra đôi mắt xanh của tộc Fremen, nhưng nó vẫn chưa thể tái tạo được sự "không hoàn hảo" đầy tính người. Làn sóng phản kháng AI đang tạo ra một ngách thị trường mới: Nghệ thuật "thủ công".

Theo các báo cáo thị trường của Grand View Research, quy mô thị trường AI trong lĩnh vực làm phim ước đạt khoảng 3,24 tỷ USD năm 2024 và có thể tăng lên 23,54 tỷ USD vào năm 2033, tương đương tốc độ tăng trưởng kép khoảng 25% mỗi năm.