Tòa án nhân dân Tối cao đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định
về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến
phiên tòa, phiên họp. Khi được thông qua, Thông tư này sẽ thay thế cho Thông tư
02/2017 của TAND Tối cao.
Dự thảo thông tư quy định nguyên tắc tổ chức phiên tòa,
phiên họp nội quy phòng xử án. Đặc biệt quy định chi tiết về việc ghi âm lời
nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp…
Theo đó, Tòa án nhân dân tối cao đề xuất 5 trường hợp cần
thiết được ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp.
Đó là: a)
rút kinh nghiệm trong hoạt động xét xử; b) phục vụ công tác tổng kết thực tiễn,
hướng dẫn thống nhất áp dụng pháp luật; c) phục vụ công tác bồi dưỡng, tập huấn
chuyên môn nghiệp vụ; d) phục vụ công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp
luật; đ) trường hợp khác mà Tòa án xét thấy cần thiết.
Việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên
họp có thể được thực hiện trong toàn bộ diễn biến phiên tòa, phiên họp hoặc từng
phần của diễn biến phiên tòa, phiên họp.
Dự thảo quy định rõ việc sử dụng, cung cấp kết quả ghi âm lời
nói, hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp phải bảo đảm thực hiện đúng mục
đích, bảo đảm bí mật nhà nước, bí mật cá nhân và không gây ảnh hưởng đến quyền
và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
Ngoài ra, nghiêm cấm hành vi tự ý chỉnh sửa, cắt, ghép, giả
mạo, hủy trái phép, làm sai lệch, làm hư hỏng, làm thất lạc dữ liệu ghi âm lời
nói hoặc ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp; sao chép, phát tán; khai
thác, sử dụng kết quả ghi âm lời nói hoặc hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp
không đúng mục đích.
Đáng chú ý, điểm đ, khoản 1, điều 3 dự thảo quy định, nghiêm
cấm việc truyền hình trực tiếp (livestream có âm thanh) hình ảnh diễn biến
phiên tòa trên không gian mạng, nền tảng số khi chưa được chủ tọa phiên tòa cho
phép.
Theo quy định, thiết bị điện tử cá nhân (điện thoại, máy tính bảng,
đồng hồ thông minh,...) phải để ở chế độ im lặng hoặc tắt máy.
Việc sử dụng máy tính, thiết bị điện tử cá nhân để tra cứu hồ
sơ, chứng cứ, tài liệu, xét xử trực tuyến đối với người tham gia tố tụng phải
theo sự điều hành của chủ tọa phiên tòa và việc ghi âm, ghi hình ảnh tại phiên
tòa trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định,
bản án phải được sự đồng ý của chủ tọa phiên tòa.