Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa kiến nghị điều
chỉnh một số nội dung trong dự thảo Thông tư về hóa đơn điện tử và chứng từ
điện tử, trong đó tập trung vào các quy định liên quan đến hoạt động thương mại
điện tử.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc điều chỉnh hóa đơn điện tử
khi phát sinh sai sót trong quá trình
giao dịch trực tuyến.
Theo quy định hiện hành, thời điểm lập hóa đơn đối với hoạt động bán hàng
hóa, bao gồm cả bán và chuyển nhượng tài sản công hoặc hàng dự trữ quốc gia,
được xác định là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa
cho người mua, không phụ thuộc vào việc thanh toán đã hoàn tất hay chưa.
Đối với xuất khẩu hàng hóa (bao
gồm cả gia công xuất khẩu), thời điểm lập hóa đơn thương mại điện tử, hóa đơn
giá trị gia tăng điện tử hoặc hóa đơn bán hàng điện tử do người bán tự xác định
nhưng chậm nhất không quá ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày hàng hóa được
thông quan theo quy định pháp luật về hải quan
Tuy nhiên, VCCI cho rằng đặc điểm của thương mại điện tử
có sự khác biệt đáng kể so với phương thức giao dịch truyền thống. Cụ thể, giữa
thời điểm giao hàng và thời điểm kết thúc giao dịch thường tồn tại một khoảng
thời gian nhất định.
“Trong khoảng thời gian này, người mua có thể thực hiện việc trả lại hàng, thường kéo dài từ 7 đến 15 ngày tùy theo chính sách của từng nền tảng. Điều này dẫn đến việc phát sinh nhu cầu điều chỉnh hoặc hủy bỏ hóa đơn điện tử tương đối thường xuyên”
(Góp ý của VCCI)
Chính vì vậy, cơ quan này đánh giá dự thảo hiện tại nhìn chung vẫn chưa
phản ánh đầy đủ đặc thù nói trên, do vẫn được xây dựng trên cơ sở các giao dịch
truyền thống.
Hệ quả là doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh có thể phải đối mặt
với việc gia tăng chi phí và thủ tục hành chính khi xử lý các tình huống trả
hàng hoặc thay đổi nội dung giao dịch.
Trên cơ sở đó, VCCI đề xuất hai
hướng điều chỉnh nhằm phù hợp hơn với thực tiễn.
Theo phương án thứ nhất, thời điểm lập hóa đơn điện tử đối với giao dịch
trên sàn thương mại điện tử nên được xác định là thời điểm kết thúc thời hạn
cho phép trả lại hàng, thay vì thời
điểm giao hàng như quy định hiện nay.
Cách tiếp cận này được cho là sẽ giúp đảm
bảo tính chính xác của hóa đơn và hạn chế việc phải điều chỉnh hoặc hủy hóa đơn
sau khi đã phát hành, VCCI cho biết.
Theo phương án thứ hai, bổ sung
quy định cho phép điều chỉnh giảm giá trong trường hợp hàng hóa bị trả lại
trong thời hạn do sàn thương mại điện tử quy định, qua đó tạo hành lang pháp lý
rõ ràng cho các giao dịch đặc thù trong môi trường thương mại điện tử.
Cùng với đó, liên
quan đến quy định về ủy nhiệm lập hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử, Khoản 3 Điều 5 Dự thảo nêu rõ, trường hợp hộ kinh doanh hoặc cá
nhân kinh doanh ủy nhiệm cho tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử lập
hóa đơn thì tổ chức này phải thực hiện thông báo với cơ quan thuế.
“Trong trường hợp này việc ủy nhiệm trong trường hợp này
được xem là một thay đổi thông tin đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử và phải tuân
thủ quy trình thông báo theo quy định.”, VCCI nêu rõ.
VCCI đánh
giá mặc dù quy định này được cho là phù hợp trong các trường hợp riêng lẻ, nhưng khi áp
dụng trong bối cảnh các sàn thương mại điện tử có số lượng lớn người bán và các
giao dịch ủy nhiệm thay đổi liên tục, việc phải thông báo từng trường hợp sẽ
tạo áp lực đáng kể về thủ tục hành chính.
Trong khi đó, ác giao dịch và thỏa thuận giữa người bán và sàn chủ yếu được thực hiện
trực tuyến, với dữ liệu được lưu trữ đầy đủ, minh bạch và có thể kiểm tra khi
cần thiết.
Từ
thực tiễn này, VCCI đề xuất cơ quan soạn thảo điều chỉnh
theo hướng cho phép các sàn thương mại điện tử tổng hợp các thay đổi liên quan
đến ủy nhiệm và thực hiện báo cáo định kỳ theo tháng hoặc quý, thay vì phải
thông báo riêng lẻ cho từng trường hợp.
Giải pháp này được cho là vừa bảo đảm
yêu cầu minh bạch trong quản lý, vừa góp phần giảm bớt gánh nặng chi phí và thủ
tục cho doanh nghiệp cũng như cơ quan thuế.
